Бір кісінің Майтабан деген танадай нән қара төбеті болыпты

Майтабанның мінезі мен «адам сынауы»

Бір кісінің Майтабан деген тананыңдай нән қара төбеті болыпты. Өзі асқан сақ ит екен: қора маңына қасқыр жоламайды. Біреу келе жатса, дыбысын алыстан естіп, абалап жар салады. Ал ештеңе сезбесе, қара жолдың үстіне барып, көлденең түсіп, тапжылмай жата қалады.

Көршінің күдігі

Бір күні Майтабан тағы да қара жолдың үстіне барып жата кетсе, көрші ауылдың Майлыаяқ деген көк төбеті мұны сырттай бақылап тұрып, «Мұның сыры не болды екен?» деп ойлайды. Майтабанның күн сайын қара жолға барып жатып алатынын көрген соң, мәнісін білмек болып қасына келеді.

Майлыаяқ: — Ей, Майтабан, осы сен не себептен қара жолға келіп жатып аласың?

Майтабанның жауабы

Майтабан сабырмен жауап береді:

— Мен осында жатып, адам баласын сынаймын.

Майлыаяқ таң-тамаша болып:

Майлыаяқ: — Сонда адам баласын қалай, қайтіп сынамақсың?

«Жақсы» мен «жаманды» айыратын белгі

Майтабан өз «сынағын» бүкпесіз түсіндіреді. Оның байқауы бойынша, жақсы адам да, жаман адам да өз мінезін итке емес, өз болмысына сай көрсетеді.

Жақсы адам

Маған жақындап келеді де, тиіспестен, үндемеген күйі әріректен айналып өтіп кете береді.

Жаман адам

Мені көргеннен айқайлап, бажылдап, байбалам салады. Қолында таяғы болса, соны сермеп, маған қарай тап береді. Таяқсыз болса, жерден тас не кесек алып, маған қарай лақтырады.

Сол кезде мен: «Сенің неңді бүлдірдім, жөніңе кете бермейсің бе?» — деп, ренішімді білдіремін.

Қорытынды ой

Майтабан осылайша күн сайын осы жолмен қанша жақсы адам, қанша жаман адам өтетінін байқап, өзіне «есеп» шығарып отырады. Майлыаяқ бұл сынаққа таңданып, ойланып қалады: иттің де сыншысы болады екен.