Бес әлеуметтік бастама - Елбасының қолдауымен халыққа жолданған нақты тапсырмалары мен оның орындалу мерзімі бар әлеуметтік бағдарлама
Осы жылдың сәуір айында Астана қаласында Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың қатысуымен Қазақстан халқы Ассамблеясының «Бес әлеуметтік бастама – қоғамның әлеуметтік бірлігінің платформасы» атты ХХVI сессиясы өтті.
Бес әлеуметтік бастаманың мәні
«Бес әлеуметтік бастама» — Елбасының қолдауымен халыққа жолданған, нақты тапсырмалары және олардың орындалу мерзімі айқындалған әлеуметтік бағдарлама. Бағдарлама қазақстандық қоғамның әлеуметтік тұрғыдан әлсіз қорғалған бөлігін қолдауға бағытталған, сондықтан ол әрбір қазақстандық үшін маңызды.
Әлеуметтік бастаманы табысты іске асыруда азаматтық қоғамның беріктігі, ұлттар арасындағы бірлік және азаматтардың мемлекет пен оның болашағына деген сенімі шешуші рөл атқарады. Осы тұрғыдан алғанда, Қазақстандағы ұлттық бірлік пен азаматтық қоғамды қалыптастыруда Қазақстан халқы Ассамблеясының беделі жоғары екені анық.
Ұлттық бірегейлік: этностық және азаматтық өлшем
Қазақстандағы ұлттық бірліктің қалыптасуы тәжірибеде «ұлт» және «ұлттық бірегейлік» ұғымдарының ішкі қайшылықтары арқылы көрінеді. Оның негізі — мемлекет құраушы ұлттың этномәдени бірегейлігі мен азаматтық бірегейліктің өзара ықпалдасуы және үйлесім табуы.
Үйлесімнің тетігі
Бұл бірегейліктердің өзара сәйкестігі ұлттық құрылыс үдерісінде ымырашылдық тәжірибесі арқылы қалыптасады. Алайда этностық және азаматтық парадигмалар арасындағы қайшылықтар кей жағдайда ымырадан гөрі нақты, бірізді анықтамаларды қажет етеді.
Тұжырымдамалық айқындықтың қажеттілігі
Қазақстанда ұлттық саясаттың нақты әрі келісілген бірыңғай тұжырымдамасының жеткіліксіздігі байқалады. Осы фактор бүгінге дейін этносаяси саладағы келіспеушіліктердің туындауына ықпал етіп келеді.
Қауіп аймақтары
- Зиялы қауым мен ғылыми ортадағы пікірталастардың қоғамда кеңінен таралуы және түрлі деңгейде полярлану қаупі.
- Тұрғындар арасында өзара бөлінушілікке жол ашатын әлеуметтік-психологиялық шиеленістің күшеюі.
- Этностық және азаматтық бірегейлік жөніндегі дау-дамайдың болашақта ұлтаралық қарым-қатынасқа кері әсер ету мүмкіндігі.
Сондықтан мемлекет тарапынан қазақстандықтардың бірегейленуінде этностық және азаматтық өлшемдердің арасынан баршаға ортақ, тиімді әрі түсінікті жолды ұсыну қажет.
Біріктіруші құндылықтар мен символдар
Қазақстандағы этностарды біртұтас ұлтқа біріктіруге қабілетті құндылықтар, ұстанымдар мен символдар толық қалыптасты деу қиын. Бұл ахуал қазақ халқының мемлекет құраушы ұлт ретінде толық тұтасып үлгермегенін де аңғартады. Мұны еліміздегі әртүрлі ұсақ этностарды біріктіруші, топтастырушы ұлтқа айналу үдерісінің күрделілігімен байланыстыра қарастыруға болады.
Өтпелі кезең және эволюциялық даму
Осыған орай, қазақ халқы әзірше этностық топтан саяси ұлттық бірлестікке өту кезеңін бастан өткеріп отыр деуге негіз бар. Қазақтардың бәсекеге төтеп беретін әрі мәдени тұрғыдан озық қауымға айналуы — табиғи түрде, эволюциялық жолмен қалыптасатын ұзақ үдеріс.