Аурудың қоздырғышы - ұзындығы 4 - 13 мм - дей жалпақ құрт описторхис
Описторхоз туралы қысқаша
Описторхоз (грек. opіsthen – «артында, артқы», orchіs – «аталық без, ен») – ішек құрт ауруларының бірі. Аурудың қоздырғышы – ұзындығы шамамен 4–13 мм болатын жалпақ құрт — описторхис. Оның денесінің алдыңғы бөлігінде екі сорғыш болады.
Қоздырғыш және зақымдайтын ағзалар
Ересек құрт қайда паразиттейді?
Ересек описторхис адамның, иттің, мысықтың және терісі бағалы аңдардың өт жолдарын, бауырын және ұйқы безін зақымдайды.
Тіршілік циклі (қысқаша тізбек)
- 1 Құрт жұмыртқалары нәжіспен сыртқы ортаға, көбіне суға түседі.
- 2 Жұмыртқаларды моллюскалар жұтады, олардың денесінде құйрықты дернәсілдер — церкариялар дамиды.
- 3 Моллюскадан шыққан церкариялар балықтарға еніп, тері астында немесе бұлшық ет қабаттарында тіршілік етеді.
- 4 Адамға аз тұздалған, дұрыс ысталмаған немесе шикі балық етін жегенде жұғады.
Белгілері және аурудың өтуі
Жасырын кезең
Аурудың жасырын кезеңі әдетте 2–4 аптаға созылады, содан кейін жедел түріне ауысуы мүмкін.
Жедел кезеңдегі жиі белгілер
- Дене қызуының көтерілуі
- Бастың, бұлшық еттердің ауыруы, буындардың сырқырауы
- Терідегі қышымалы бөртпе
Созылмалы түрі және асқынуы
Ауру асқынып, созылмалы түріне өткенде науқаста оң жақ қабырға астында ауырсыну пайда болуы мүмкін, бауыр және өт қалтасы ұлғаяды. Ас қорыту бұзылып, лоқсу байқалады.
Емделмесе не болуы мүмкін?
- Іріңді холангит
- Перитонит
- Жедел панкреатит
Диагностика және алдын алу
Диагностика
Диагноз әдетте лабораториялық зерттеулер арқылы қойылады.
Алдын алу шаралары
- Балық етін дұрыс өңдеу және толық пісіру
- Эпидемия ошақтарында санитариялық-эпидемиологиялық ағарту жұмыстарын жүргізу
Емі
Емдеуде дәрігердің бақылауымен празиквантел препараты қолданылады.
Пайдаланылған әдебиет
Қазақ энциклопедиясы, 7-том.