Жасанды тыныс алдыру
Бронхты демікпе
Бронхты демікпе — бронхтардың өткізгіштігінің созылмалы бұзылуына байланысты дамитын, көбіне экспираторлы тыныс жеткіліксіздігімен сипатталатын ауру. Ауру ағымы әдетте мезгіл-мезгіл өршу ұстамаларымен өтеді.
Этиологиясы
Аурудың негізінде жиі аллергиялық факторлар жатады:
- тағамдық және дәрілік аллергендер;
- өсімдік тозаңдары;
- жануар жүні;
- вирустар;
- саңырауқұлақтар және басқа триггерлер.
Патогенезі
Демікпе ұстамасының дамуы тыныс алу жолдарының:
- ісініп тарылуымен;
- секрецияның күшеюімен;
- обструкциямен;
- бронх бұлшықеттерінің спазмымен байланысты.
Ағымының ауырлық дәрежесі
-
Жеңіл түрі
Ұстама жылына 1–2 рет, тез қалпына келеді.
-
Орташа түрі
Ұстама айына шамамен 1 рет.
-
Ауыр түрі
Ұстама жиі әрі ұзақ; астматикалық жағдайға ауысуы мүмкін, 6–8 сағатқа дейін созылады.
Клиникалық көрінісі
Демікпе ұстамасының ағымы әдетте бірнеше кезеңмен сипатталады. Негізгі белгілерді төмендегі бөлімдерден көруге болады.
1) Басталу кезеңі (продром)
Ұстамадан бірнеше минут бұрын немесе кейде бірнеше күн бұрын келесі белгілер байқалуы мүмкін:
- тынымсыздық, ашуланшақтық;
- психикалық жабырқаңқылық, ұйқының бұзылуы;
- түшкіру, көз бен терінің қышуы;
- мұрын бітелуі;
- құрғақ жөтел, бас ауыруы.
2) Тұншығу кезеңі
Негізгі шағымдар: ауа жетіспеушілік, кеуденің қысылуы, экспираторлы ентігу. Алыстан естілетін ысқырықты сырылдар болуы мүмкін.
Мәжбүрлі қалып
Науқас көбіне еңкейіп, шынтағын тізесіне тіреп отырады.
Тері және тыныс
Бет терісі боз, кейде көгілдірленуі мүмкін; тері ылғалды. Кеуде қуысы «демалу» қалпында.
Қосымша белгілер
Қабырғааралық бұлшықеттердің тартылуы, мойын көктамырларының кеңеюі байқалуы мүмкін.
Жөтел және қақырық
Жөтелгенде қою қақырық бөлінеді.
Физикалды тексеру
- Перкуссияда дыбыс қысқаруы мүмкін.
- Аускультацияда қатқыл тыныс, әртүрлі құрғақ сырылдар, кейде крепитация естіледі.
- Жүрек тондары әлсіз, тахикардия болуы ықтимал.
3) Ұстамадан кейінгі кезең
Науқастың жағдайы әдетте жақсарады. Бірнеше күнге дейін ашық түсті қақырықпен жөтел сақталуы мүмкін, сырылдар естілуі ықтимал.
4) Ұстамааралық кезең
Ұстамалар арасында көп жағдайда жалпы жағдайы қанағаттанарлық болады, бірақ кейбір науқастарда жөтел немесе сырылдар толық жойылмауы мүмкін.
Емі
Жедел көмек (ұстама кезінде)
- Оттегі беру.
- β-адреностимуляторлар: адреналин, сальбутамол, изофедрин (аэрозоль түрінде).
- Ауыр жағдайда: адреналинді тері астына 0,01 мл/кг (0,1% ерітінді) енгізу.
- Эуфиллин.
- Қажет болса жасанды тыныс алдыру.
Инфузиялық және қосымша ем
- Инфузионды ем: Рингер ерітіндісі, физиологиялық ерітінді, ацесоль, дисоль.
- ККБ, СаCl, С витамині.
- Гормондар және антигистаминді препараттар.
- Қақырық түсіретін дәрілер.
- Таза ауада серуендеу.
Ескерту
Ем тактикасы науқастың жағдайына, ұстаманың ауырлығына және қатар жүретін ауруларға байланысты таңдалады. Дәрілік препараттарды қолдану медициналық нұсқаулыққа сай жүргізілуі тиіс.