Сұрақтарға жауап бер
Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар (Әдебиеттік оқу, 2-сынып)
Бұл әдістемелік ұсыныстар 2-сынып білім алушыларының «Әдебиеттік оқу» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге мұғалімге көмек құралы ретінде әзірленген.
Негізге алынған құжаттар
- Бастауыш сыныптың (2–4-сынып) «Әдебиеттік оқу» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында).
- Оқу жоспары және оқу мақсаттары жүйесі.
Ұсыныстар жинағында бар
- Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары.
- Бағалау критерийлері және дескрипторлары.
- Оқу жетістіктерінің ықтимал деңгейлері (рубрикалар).
- Тоқсандық жиынтық бағалау спецификациясы, тапсырма үлгілері және балл қою кестесі.
Маңызды ескерту
Тапсырмалар мен рубрикалар ұсыныс ретінде берілген. Ал тоқсандық жиынтық бағалауды өткізу үшін ұсынылатын спецификация стандартталған және оны қолдану міндетті.
Кімдерге арналған?
- Бастауыш сынып мұғалімдері.
- Мектеп әкімшілігі.
- Білім беру бөлімдерінің әдіскерлері.
- Критериалды бағалау бойынша мектеп және өңірлік үйлестірушілер, сондай-ақ басқа мүдделі тұлғалар.
Қолданылған ресурстар
Ұсыныстарды әзірлеу барысында ресми интернет-сайттағы қолжетімді ресурстар пайдаланылды: суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар.
Мазмұны
1-тоқсан
- «Өзім туралы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау.
- «Менің отбасым және достарым» бөлімі бойынша жиынтық бағалау.
- 1-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы.
2-тоқсан
- «Менің мектебім» бөлімі бойынша жиынтық бағалау.
- «Менің туған өлкем» бөлімі бойынша жиынтық бағалау.
- 2-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы.
3-тоқсан
- «Дені саудың – жаны сау» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау.
- «Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау.
- 3-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы.
4-тоқсан
- «Қоршаған орта» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау.
- «Саяхат» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау.
- 4-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы.
1-тоқсан: бөлім бойынша жиынтық бағалау үлгілері
«Өзім туралы» бөлімі
Сөйлеу әрекеті
Тыңдалым және айтылым
Уақыты
20 минут
Оқу мақсаттары
- 2.1.2.1 — шығарманың мазмұнын жоспар бойынша немесе өз сөзімен мазмұндау.
- 2.1.5.1 — тірек сөздерді пайдаланып, өз ойы мен сезімін жеткізу.
Мәтін
Досжан қолына шелек алып, құдыққа қарай беттеді. Құдық басында кісі көп екен. Жетпістегі Қалтай қария бүкшеңдеп су тартып жатыр. Бір-екі бала анадайда қақшиып қарап тұр. Досжан оларға алара бір қарады. Ол қарияның шелегін сұрап алды да, атын суғарып берді. Бағила әжейдің шелегін суға толтырып, үйіне дейін апарып берді. Қариялар Досжанға алғыс айтып, батасын берді.
Тапсырмалар
- Берілген жоспарға сүйеніп, мәтінді мазмұнда.
- Сөз тіркестерінің қай кейіпкерге қатысты екенін анықтап, кестеге жаз: «қақшиып тұр», «алара қарады», «ентігіп қалыпты».
- Досжан қандай бала деп ойлайсың? Неліктен?
Жоспар
- Құдық басында
- Досжанның көмегі
Бағалау (қысқаша)
- Мазмұндау: оқиға желісін сақтау, жүйелілік, лексикалық және грамматикалық норма.
- Тірек сөздер: кейіпкерге қатысты сөз тіркестерін дәл анықтау.
- Пікір: дәлелді жауап беру.
«Менің отбасым және достарым» бөлімі
Дағдылар
Оқылым, жазылым
Уақыты
20 минут
Оқу мақсаттары
- 2.2.3.1 — мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойын анықтау (мұғалімнің көмегімен).
- 2.2.6.1 — кейіпкердің іс-әрекетін бағалау, пікір айту.
- 2.3.1.1 — мәтінді бөліктерге бөліп, жоспар құру (мұғалімнің көмегімен).
Мәтін
Ораз бен Асқар есік алдында ойнап жүр. Екеуі допты әрі-бері тепті. Біраздан кейін ашық тұрған қораның есігін қақпа етіп алды. Енді допты соған дәлдеп ұрды. Қатты тебілген доп қораның ішіне кіріп кетті. Ораз добын іздей бастады. Қараңғыда допты әрең тауып алды. Сыртқа шыға бергенде, бұрышта тұрған шелекті қағып кетті. Ішіндегі сүт төгіліп қалды. Ораз не істерін білмей тұрып қалды. — Қорықпа, «сүтті мысық төгіп кетіпті» дейміз, — деді Асқар. — Жоқ. Мен өтірік айтпаймын. Байқаусызда төгіп алдым деймін, — деді Ораз.
Тапсырмалар
- Мәтінге ат қой.
- Негізгі ойға сәйкес келетін мақалды таңда: «Қолмен істегенді мойныңмен көтер.»
- Қай кейіпкердің іс-әрекеті ұнамады? Неліктен? Сөйлемді толықтырып жаз.
- Берілген сұрақтарға сүйеніп, мәтінге жоспар құр (басы–ортасы–соңы).
Бағалау (қысқаша)
- Тақырып қою және негізгі ойға сай мақал таңдау.
- Кейіпкер әрекетіне қатысты пікір және дәлел келтіру.
- Мәтін құрылымын сақтап, жоспар құрастыру.
Тоқсандық жиынтық бағалау: спецификацияның өзегі
Мақсаты
Оқу бағдарламасына сәйкес білім алушының оқу мақсаттарына жеткенін тексеру және тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларын анықтау.
Құрылымы
Тапсырмалар бірнеше форматта беріледі: көп таңдаулы, қысқа жауап, толық жауап. Тапсырмалар тыңдалым/айтылым, оқылым, жазылым дағдыларын қамтиды.
Параметрлері (мысал)
- Ұзақтығы: 40 минут
- Жалпы балл: 15
- Тыңдалым мен айтылым бөлек бағаланады
Өткізу ережелері (негізгі қағидалар)
- Жұмыс басталарда нұсқаулық оқылып, орындау уақыты хабарланады. Оқушылардың бір-бірімен сөйлесуіне тыйым салынады.
- Көмек ретінде қолдануға болатын көрнекі құралдар (постер, кесте, диаграмма т.б.) жабылады.
- Сөздік, калькулятор сияқты қосымша ресурстарды (рұқсат етілген жағдайлардан басқа) пайдалануға болмайды.
- Дұрыс емес жауапты өшіргеннен гөрі, қарындашпен сызып қою ұсынылады. Аяқталуына 5 минут қалғанда ескерту жасалады.
Модерация және балл қою
Барлық мұғалімдер бірдей балл қою кестесін қолданады. Модерация барысында ауытқушылыққа жол бермеу үшін жұмыстарды балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.
2-тоқсан: бөлім бойынша жиынтық бағалау үлгілері
«Менің мектебім» бөлімі
Тыңдалым және айтылымға арналған тапсырмалар мәтіннің тақырыбы мен үзіндісіне сүйеніп оқиғаның соңын болжауды және тірек сөздер арқылы ойын жеткізуді көздейді.
Үзінді (мысал)
Біздің мектептің екінші қабатында кітапхана бар. Кітапханада әртүрлі кітаптар көп. Біз сыныбымызбен кітапханаға келдік. Бізді кітапханашы Айжан апай қарсы алды...
- Ары қарай не болуы мүмкін? Жалғастырып айт.
- Өз мектебіңнің кітапханасын сипаттап әңгімеле.
«Менің туған өлкем» бөлімі
Оқылым және жазылым тапсырмалары мәтін бойынша сұрақ қою, жауапты мәтіннен табу, сондай-ақ орфографиялық, пунктуациялық, стилистикалық қателерді анықтап, түзетуге бағытталады.
Мәтін (мысал)
Алматының әсемдігіне сөз жетпейді. Қала Алатаудың баурайында орналасқан. Қаланың орталығында Үлкен Алматы, Кіші Алматы өзендері бар. Көшелері оқтай түзу. Зәулім үйлер, театрлар мен жоғары оқу орындары көп. Алматы – ғылым мен мәдениеттің орталығы. Халқымыздың мақтанышы саналатын Медеу мұз айдыны да Алматыда. Алматыда дүниежүзіне әйгілі апорт алмасы өседі.
Оқылым тапсырмалары
- Жауабын мәтіннен тап: Алматы қайда орналасқан? Қалада қандай өзендер бар?
- Иә/жоқ: апорт алмасы Алматыда өсе ме?
- Иә/жоқ деп жауап берілетін сұрақ құрастыр.
Жазылым тапсырмасы
Мәтіндегі қателерді тап. Мәтінді қатесіз көшіріп жаз:
Мен қазір Астанада тұрамын. Өзім алыстағы балықшы ауылында туып-өстім. Мен туған жерімді сағынып жүрмін.