Батып бара жатқанды құтқару кезіндегі алғашқы көмек батып бара жатқанға оның байқалғандығы және көмек көрсетілетіндігі хабарланады
Батып бара жатқан адамды құтқару кезіндегі алғашқы көмек
Батып бара жатқан адамға оның байқалғанын және көмек көрсетілетінін дауыстап айтыңыз. Бұл зардап шегушіні жігерлендіріп, күш-қуат береді әрі дүрбелеңді азайтады.
1) Ең қауіпсіз тәсіл: суға түспей көмектесу
Мүмкін болса, суға түспей-ақ құтқару ұйымдастырыңыз. Батып бара жатқан немесе жүзу кезінде шаршаған адамға:
- жағаға немесе қайыққа тарту үшін таяқ, арқан, киімнің ұзын бөлігі сияқты затты созып беріңіз;
- қолда бар суға батпайтын құтқару затын немесе арнайы құтқару құралын лақтырыңыз.
Ескерту: өзіңізді қауіпке тігіп суға секірмеңіз. Алдымен қауіпсіз нұсқаларды қолданыңыз.
2) Суға түсу қажет болса
Егер құтқару құралдары жоқ болса немесе олар құтқаруды қамтамасыз етпесе, онда көмек көрсету үшін суға түсуге тура келеді. Көмек көрсетуші:
- жақсы жүзуді және зардап шегушіні тасымалдау тәсілдерін білуді;
- батып бара жатқан адамға арт жағынан жақындап, оның жабысып алуынан сақтануды
Су температурасы төмен болғанда немесе шаршағанда балтыр, жамбас, аяқ саусақтарының бұлшық еттері тартылып қалуы мүмкін. Мұндай жағдайда асықпай, қауіпсіздікке басымдық беріңіз.
3) Шаршаған жүзушіні тасымалдау
Шаршаған адамға көмектесу үшін көмек көрсетуші өз иығын зардап шегушінің созылған қолының астына қойып, оны брасс стилімен жүзіп отырып жағаға дейін тасымалдай алады.
- Егер зардап шегуші көмек көрсетушінің қозғалысына ілесіп, аяғымен жүзіп отырса — бұл көмектеседі.
- Оның қолдары көмек көрсетушінің иығынан сырғып кетпеуін қадағалаңыз.
4) Батып бара жатқан адамды тарту тәсілдері
Батып бара жатқан адамға көмекті көбіне арт жағынан көрсетеді. Тарту мына тәсілдермен орындалуы мүмкін:
-
Басынан тарту
Арқасымен жүзу арқылы жағалауға бағыттау.
-
Қолынан тарту
Қолын бақылауда ұстап, қауіпсіз қашықтықты сақтау.
-
Қолының астынан тарту
Денені тіреп, қозғалысты тұрақтандыруға қолайлы.
Ессіз зардап шегушіні тарту үшін көмек көрсетуші бір қырымен жүзіп, зардап шегушіні шашынан немесе киімінің жағасынан ұстап, жағаға қарай сүйрейді.
5) Судан шығарғаннан кейінгі әрекеттер
Көмек зардап шегушіні судан шығарғаннан кейін дереу көрсетіледі. Егер адам есінен танса (бозарған, тамыры соқпайды немесе әрең сезіледі, дем алмайды не өте әлсіз дем алады), бірден тірілту шараларына кірісіп, дәрігер шақырыңыз.
Ауыз қуысын тазалау және жасанды тыныс алдыру
Қолмен дем алдыру қажет болса, бастамас бұрын ауызды ашып, оны лайдан, құмнан, балдырлар мен шырыштан орамалмен немесе көйлекпен тазалаңыз. Содан кейін қолмен дем алдыруға кірісіңіз.
Төменгі тыныс жолдарынан суды шығарам деп уақыт жоғалтпаңыз.
Жүректің сыртынан массаж
Егер ұйқы күре тамырының соғысы сезілмесе және көз қарашықтары үлкейсе, дереу жүректің сыртынан массаж жасауды бастаңыз. Қолмен дем алдыруды және жүрек массажын зардап шегушінің тұрақты дем алуы қалпына келгенге дейін жалғастырыңыз.
Көмекшілер болса, осы уақытта зардап шегушінің денесін уқалап, жылытуға көмектеседі.
Асқазанды босату (су мен ауаны шығару)
Асқазаны созылып, су мен ауаға толған жағдайда зардап шегушіні қырына жатқызып, ішінің жоғарғы бөлігін баса отырып, бетін төмен қаратып, ішін қолмен қысып, денесін сәл көтеріп-түсіріп суды сыртқа шығаруға болады. Бұл іс-шаралар жылдам орындалады.
6) Жағдай тұрақтанғаннан кейін
Зардап шегуші дем ала бастаған соң:
- мұсатыр спиртін иіскетіңіз;
- жарты стақан суға шүйіншөп тұнбасының 15–20 тамшысын ішкізіңіз;
- құрғақ киім ауыстырып кигізіп, үстін жылы нәрсемен жабыңыз;
- қою шай беріңіз және медицина қызметкерлері келгенше толық тыныштық қамтамасыз етіңіз.
Бұл материал алғашқы көмек көрсету бойынша жалпы ақпарат ретінде берілген. Нақты жағдайға байланысты кәсіби медициналық көмек қажет болуы мүмкін.