Бейінді пәндер

ҰБТ-ның екі кезеңі: қысқаша түсіндірме

Ұлттық бірыңғай тестілеу жүйесі екі бөлек кезеңнен тұрады:

1) Қорытынды аттестаттау

Бұл — мектепте өткізілетін мемлекеттік бітіру емтиханы.

2) ҰБТ

Бұл — жоғары оқу орнына түсу емтиханы және мемлекеттік грант бөлу тетігі.

1-кезең: 11-сыныптың қорытынды аттестаттауы

11-сынып оқушылары қорытынды аттестаттауды өз мектебінде 5 пән бойынша тапсырады: 4 міндетті пән және 1 таңдау пәні (оқыту бейіні — ҚГБ/ЖМБ — ескеріледі). Барлық емтихандар, оның ішінде тестілеу де, оқушы оқитын мектепте өткізіледі.

Міндетті пәндер

Ана тілі (оқыту тілі) және әдебиет
Екінші тіл (қазақ/орыс тілі — мектептің оқыту тіліне байланысты)
Алгебра және анализ бастамалары
Қазақстан тарихы

Таңдау пәні (1 пән)

Төмендегі пәндердің біреуі таңдалады:

Физика
Химия
Биология
География
Геометрия
Дүниежүзі тарихы
Әдебиет
Шетел тілі (ағылшын/француз/неміс)
Информатика

Емтихандардың түрлері мен форматы

1) Ана тілі және әдебиет: эссе

Уақыты: 3 астрономиялық сағат
Таңдау: 3 тақырыптың 1-і
Көлемі: 250–300 сөз

Эсседе негізгі идеяны анықтау, проблеманы жинақтау, дәлел келтіру, тілдік құралдарды (салыстыру, эпитет, метафора, риторикалық сұрақ, қыстырма сөздер және т.б.) орынды қолдану және қорытынды жасау талап етіледі.

Қазақ тілі бойынша үлгілік тақырыптар

Саяхатшылар барған елдің салт-дәстүрін сақтауға міндетті ме?
Ғылыми-технологиялық прогресс адамдарға қалай әсер етеді деп ойлайсыз?
Киноөндіріс жастарға ықпал етеді деп ойлайсыз ба?

Барлық жұмыстар бірыңғай бағалау өлшемшарттары бойынша тексеріледі.

2) Алгебра және анализ бастамалары: жазбаша

Уақыты: 5 астрономиялық сағат
Құрамы: 5 тапсырма

Тапсырмалар математикалық фактілер мен ұғымдарды меңгеруді, есеп шығару және логикалық тапсырмаларды орындау дағдыларын, функционалдық сауаттылықты анықтауға бағытталған.

3) Қазақстан тарихы: ауызша (билет)

Әр билетте 3 сұрақ болады: алғашқы екеуі — курс бөлімдерінен теориялық сұрақтар, үшіншісі — шығармашылық сипаттағы тапсырма (карта, кескін, портрет, хронологиялық кестелер және т.б. арқылы).

4) Екінші тіл: тестілеу

Орыс/өзбек/ұйғыр/тәжік тілінде оқытатын мектептерде — қазақ тілінен, ал қазақ тілінде оқытатын мектептерде — орыс тілінен тестілеу өткізіледі.

Уақыты: 80 минут
Сұрақ/балл: 40 сұрақ, 40 балл

Лексика-грамматика

20 тапсырма, 1 дұрыс жауап

Тыңдалым

10 тапсырма, 2 мәтін (200–250 сөз)

Оқылым

10 тапсырма, 2 мәтін (200–250 сөз)

5) Таңдау пәні: тестілеу

Уақыты: 80 минут
Сұрақ/балл: 40 сұрақ, 60 балл

1 дұрыс жауап

20 сұрақ — 20 балл

Бірнеше дұрыс жауап

20 сұрақ — 40 балл

Екі пән бойынша тестілеу мектепте бір күнде өткізіледі.

Апелляция тәртібі

Бағалаумен келіспеген жағдайда бітіруші келесі күнгі 13:00-ге дейін аудандық/қалалық білім бөлімдері және облыстық білім басқармалары жанындағы комиссияға шағымдана алады.

Мерзімдер

Қорытынды аттестаттаудың нақты мерзімі оқу жылын аяқтау туралы министрлік бұйрығымен белгіленеді. Емтихандар шамамен 29 мамыр – 9 маусым аралығында өтеді. Бітіру кештері 15 маусымға дейін ұйымдастырылады.

Материалдар мен тексеру

Материалдарды әзірлеуді Ұлттық тестілеу орталығы үйлестіреді, ал мектептерге жеткізуді білім басқармалары ұйымдастырады. Тексеруді мектептегі емтихан комиссиясы жүргізеді. Материалдар мектепте 1 оқу жылы сақталады.

2-кезең: Ұлттық бірыңғай тестілеу (ҰБТ)

ҰБТ жоғары оқу орнына түсу емтиханы және мемлекеттік гранттарды бөлу жүйесі ретінде сақталады. 2017 жылғы формат бойынша тест 5 пәннен тұрады: 3 міндетті және мамандыққа байланысты 2 бейіндік. Барлығы 120 сұрақ.

Міндетті пәндер (әрқайсысы 20 сұрақ)

Математикалық сауаттылық

Функционалдық сауаттылық, логика, сандық салыстыру тапсырмалары. Әр сұрақта 5 нұсқаның 1 дұрыс жауабы.
Оқу сауаттылығы

4 мәтін бойынша оқу, түсіну, талдау, салыстыру. Әр сұрақта 5 нұсқаның 1 дұрыс жауабы.
Қазақстан тарихы

Пәндік білімді тексеру. Әр сұрақта 5 нұсқаның 1 дұрыс жауабы.

Бейіндік пәндер (2 пән)

Әр бейіндік пән бойынша тапсырмалар пәнді терең меңгеруді және кең ауқымды дағдыларды анықтауға бағытталады.

Әр бейіндік пән

20 сұрақ — 1 дұрыс жауапты таңдау

Қосымша бөлім

10 сұрақ — бірнеше дұрыс жауапты таңдау

Тестілеу уақыты: 3 сағат 30 минут
Шекті балл: 50 (өзгеріссіз)

Бейіндік пәндер комбинациялары (175 мамандық → 10 комбинация)

ЖОО-ның барлық 175 мамандығы бейіндік пәндер шегінде комбинацияларға бөлінген. Бітіруші өз мамандығына сәйкес екі бейіндік пәнді өзі таңдайды (мысалы, математика + физика таңдаса, 52 мамандық ішінен таңдау мүмкіндігі бар).

№	Бейіндік пәндер	Мамандықтар саны
1	Математика + физика	52
2	Математика + география	18
3	Тарих + география	7
4	Биология + химия	22
5	Биология + география	12
6	Шет тілі + тарих	11
7	Оқыту тілі және әдебиет (қазақ/орыс) + тарих	7
8	География + шет тілі	4
9	Химия + физика	5
10	Тарих + Адам. Қоғам. Құқық	4
11	Шығармашылық емтихан	33
Барлығы		175

Өтініш қабылдау

Тестілеуге қатысуға өтініш қабылдау 10 наурыз – 10 мамыр аралығында ҰБТ өткізу пункттері арқылы жүзеге асырылады.

Өткізу орындары

ҰБТ 165 өткізу пунктінің базасында өтеді.

Өткізу мерзімі және қайта тапсыру

ҰБТ өткізу мерзімі: 20 маусым – 1 шілде. Сондай-ақ 2017 жылғы тамызда және 2018 жылғы қаңтарда ақылы негізде қайта тапсыру мүмкіндігі қарастырылған.

Артықшылықтар мен арнайы гранттар

Шекті балл — 50.
Алтын белгі иегерлері және халықаралық/республикалық олимпиада, ғылыми жоба жеңімпаздары ҰБТ-ны жалпы негізде тапсырады. Балл тең болған жағдайда грант алуда басымдық беріледі.
Жалпы білім беретін пәндер бойынша 5 халықаралық олимпиада жеңімпаздары мен жүлдегерлеріне арнайы гранттар бөлінеді.

Талапкерлерді кешенді тестілеу (ТКТ): колледж бітірушілеріне

Колледж бітірушілері үшін ТКТ форматы жаңартылды. Жаңа форматта 60 сұрақ бар: 20 — жалпы пәндерден және 40 — бейіндік пәндерден. Бұл өз бейіні бойынша оқуға түсетін түлектерге қатысты. Ал бейінін ауыстыратын бітіруші ҰБТ форматы бойынша тапсырады.

Уақыты

Тестілеу уақыты — 100 минут.

Шекті балл

Шекті балл — 35.

Өткізу мерзімі

ТКТ өткізу мерзімі — 17 шілде – 23 шілде.

ТКТ тапсырмаларының құрылымы

Бөлім	Саны	Форматы	Бағалау нысаны
Жалпы пән	20	5 жауаптан 1 дұрыс жауап	Базалық пән бойынша академиялық білім
Жалпы/бейіндік блок	30	Көп жауаптан 1 дұрыс жауап	Терең академиялық білім және практикалық қабілет
Бейіндік пән	10	Көп жауаптан бірнеше дұрыс жауап	Терең білім және дағды

Өтініш қабылдау

Тестілеуге өтініш қабылдау — 10 наурыз – 1 шілде.

Өткізу орындары

ТКТ базалық ЖОО орналасқан 42 ҰБТ өткізу пунктінде жүргізіледі.

Мамандықтар мен бейіндік пәндер: мысалдар

Төменде ҰБТ-2017 форматында кездесетін кейбір мамандықтар мен бейіндік пәндер комбинацияларының үлгілері берілген (толық тізім нақтыланған сайын жарияланып отырады).

Гуманитарлық ғылымдар

5В020100 — Философия

Таңдау пәндері: Тарих, География
5В020200 — Халықаралық қатынастар

Таңдау пәндері: Шет тілі, Тарих
5В020300 — Тарих

Таңдау пәндері: Тарих, География
5В020400 — Мәдениеттану

Таңдау пәндері: Шет тілі, Тарих
5В020500 — Филология

Таңдау пәндері: Қазақ (орыс) тілі және әдебиеті, Тарих
5В020600 — Дінтану

Таңдау пәндері: 1-шығармашылық емтихан, 2-шығармашылық емтихан
5В020800 — Археология және этнология

Таңдау пәндері: Тарих, География
5В020900 — Шығыстану

Таңдау пәндері: Шет тілі, Тарих

Өнер

5В042200 — Баспа ісі

Таңдау пәндері: 1-шығармашылық емтихан, 2-шығармашылық емтихан

Әлеуметтік ғылымдар, экономика және бизнес

5В050100 — Әлеуметтану

Таңдау пәндері: Математика, География
5В050200 — Саясаттану

Таңдау пәндері: Шет тілі, Тарих
5В050300 — Психология

Таңдау пәндері: Биология, География
5В050400 — Журналистика

Таңдау пәндері: 1-шығармашылық емтихан, 2-шығармашылық емтихан
5В050700 — Менеджмент

Таңдау пәндері: Математика, География
5В051000 — Мемлекеттік және жергілікті басқару

Таңдау пәндері: Математика, География
5В051100 — Маркетинг

Таңдау пәндері: Математика, География
5В051300 — Әлемдік экономика

Таңдау пәндері: Математика, География
5В051400 — Қоғаммен байланыс

Таңдау пәндері: 1-шығармашылық емтихан, 2-шығармашылық емтихан
5В051500 — Мұрағаттану, құжат жүргізу және құжаттамалық қамтамасыз ету

Таңдау пәндері: Қазақ (орыс) тілі, Тарих

Жаратылыстану ғылымдары

5В060100 — Математика

Таңдау пәндері: Математика, Физика
5В060200 — Информатика

Таңдау пәндері: Математика, Физика
5В060400 — Физика

Таңдау пәндері: Математика, Физика
5В060500 — Ядролық физика

Таңдау пәндері: Математика, Физика
5В060600 — Химия

Таңдау пәндері: Химия, Физика
5В060700 — Биология

Таңдау пәндері: Биология, Химия
5В060800 — Экология

Таңдау пәндері: Биология, География
5В060900 — География

Таңдау пәндері: География, Математика
5В061000 — Гидрология

Таңдау пәндері: Математика, География
5В061100 — Физика және астрономия

Таңдау пәндері: Математика, Физика
5В061200 — Метеорология

Таңдау пәндері: Математика, География

Техникалық ғылымдар және технологиялар

5В070100 — Биотехнология

Таңдау пәндері: Биология, Химия
5В070500 — Математикалық және компьютерлік модельдеу

Таңдау пәндері: Математика, Физика

Санат: KZ портал — Қазақша рефераттар жинағы