Туған жердің табиғатын қорғау біздің парызымыз
Табиғат — тылсым да қастерлі әлем
Табиғат — тылсым дүние, ол бізді өзіне баурап алады. Табиғаттың әсемдігіне көз тоймайды: мөлдір бұлағы, ну орманы, сарқырап аққан тау суы ақынның шабытын оятып, суретшінің туындысына жан бітіретіндей әсер береді. Бізді қоршап тұрған осы орта — өмірдің өзегі.
Біздің табиғатымыз — Жер-ана, туған жер. Туған жер — кіндік қаның тамған қасиетті мекен. Шыр етіп дүниеге келген сәттен бастап-ақ адам туған жердің исін сезінгендей болады.
Туған жер — аманат, қорғау — парыз
Туған жерді ата-бабамыз сан ғасыр бойы білектің күшімен, найзаның ұшымен қорғап, ұрпаққа аманат етіп қалдырды. Сондықтан туған жердің табиғатын қорғау — әрқайсымыздың парызымыз.
Асан Қайғы — табиғатқа жанашыр ойшыл
Асан Қайғы бабамызды алғашқы қазақ ойшылдарының бірі ретінде, табиғатқа жанашыр тұлға деуге болады. Ол желмаяға мініп, Жерұйықты іздеп, қазақтың кең байтақ өлкесін, өзен-көлдерін аралаған. Сыр бойындағы шөлді алқапты көріп, аңызақ желге кеудесін айқара ашып, еңбек пен үмітке үндегені айтылады.
Шөлге көшіп келесің,
Қиындыққа көнесің,
Өсіп-өнесің.
Арықпен су әкеліп,
Тегістеп қырат-белесің,
Ағаш-бұта егесің.
Жердің төсін өңдесең,
Ерінбесең ертең-ақ,
Несібеңді шөптен тересің.
Туған жердің табиғатына не жетсін. Табиғат — қоршаған орта ғана емес, тіршіліктің тірегі. Оның керемет құбылыстарын ғалымдар бүгінге дейін зерттеп келеді.
Табиғи қорлардың азаюы: себеп пен салдар
Қазіргі кезде табиғи қорлар азайып бара жатыр. Оның негізгі себебі — адамдардың табиғатқа немқұрайлы қарауы. «Судың да сұрауы бар» демекші, әр нәрсенің өтеуі бар: табиғатты қалай пайдалансақ, салдары да соған сай болады.
Ауа ластануы
Көліктердің түтіні мен өндірістік шығарындылар атмосфераның сапасын төмендетеді.
Су мен топырақтың бүлінуі
Мұнай өңдеу зауыттарының қалдықтары мен тұрмыстық қоқыс табиғи ортаны уландырады.
Қоқыстың көбеюі
Қалдықтарды ретсіз тастау экологияға ұзақ мерзімді зиян келтіреді.
Дегенмен, үміт бар: бүгінде «жасыл» экология бастамалары қолға алынып, қоқысты қайта өңдеу зауыттары жұмыс істеп жатыр. Бұл — дұрыс бағытқа жасалған маңызды қадам.
Өсімдік пен жануар әлемін сақтау
Қазіргі кезде өсімдіктер мен жануарлардың кейбір түрлері жойылып барады. Құрып кету қаупі бар түрлер «Қызыл кітапқа» енгізіледі. Сонымен қатар аң-құстарды қорықтар мен қорғау аймақтарына алып, қамқорлық жасау күшейіп келеді.
Адам әрекетінің әсері
- Аңдарды аулау, терісін сату және етін тұтыну табиғи тепе-теңдікке әсер етеді.
- Дәрілік және мал азықтық өсімдіктерді шамадан тыс жинау өсімдіктердің азаюына соқтырады.
- Өсімдікті тамырымен қопару оның тіршілігін тоқтатып, түрдің жойылуына алып келеді.
Өсімдік тұқымы жойылмауы үшін жас өркендерді отырғызу, табиғи ортаны қалпына келтіру және тепе-теңдікті сақтау қажет. Жойылған түрдің орнын немен толтырамыз? Бұл сұрақтың жауабы — алдын алу мен жауапкершілік.
Келешек үшін бүгін әрекет етейік
Табиғи қорлардың азайып кетпеуіне сіз болып, біз болып атсалыса аламыз. Табиғат — келешек ұрпақтың жалғасы. Егер біз табиғатты қорғамасақ, табиғи байлығымыз азайып, тіпті жойылып кетуі мүмкін.
Қоқысты сұрыптау
Қайта өңдеуге болатын қалдықты бөлек жинау.
Табиғатты ластамау
Су мен жерге зиянды заттарды төкпеу.
Ағаш отырғызу
Жасыл желекті көбейту арқылы ауаны жақсарту.
Жауапты тұтыну
Артық ысырапты азайтып, ресурсты үнемдеу.
Табиғатты аялайық, қастерлейік — келешек ұрпаққа аманат, мәңгілік мұра болып қалсын.