Хан келгенде, әйелің екі мысық туды деп алдынан мыстан шығып
Егіз тағдыры: сандықтан басталған өмір
Ертеде бір ханның көпке дейін перзенті болмай жүріп, кіші әйелі жүкті болады. Тоғыз ай, тоғыз күн өткенде ол бір ұл, бір қыз туады. Хан сол кезде түзде жүрсе керек. Балалардың атын Омар мен Ғазиза деп қояды.
Алайда қуаныш ұзаққа созылмайды: екі-үш айдан соң анасы қайтыс болады. Бәйбіше (ханның баласыз үлкен әйелі) егіздерді көре алмай, олардан құтылудың амалын іздейді. Осы мақсатпен ол мыстан кемпірді жалдайды.
Өтірік пен өрттей ашу
Хан оралғанда мыстан алдан шығып: «Әйелің екі мысық туды. Соған намыстанып, “Құдай мені мазақ етті” деп, у ішіп өлді», — деп өтірік айтады. Сөзге сенген хан ашуға булығып: «Мысықты да жоғалтыңдар!» — деп бұйырады.
Бәйбіше осыны пайдаланып, егіздерді сандыққа салып суға тастауға әмір етеді. Мыстан айтқанын бұлжытпай орындайды: сандық қара толқынға ілесіп, ағынмен алыстай береді.
Аушының мейірімі және аманат
Су бойында ау салып отырған баласы жоқ бір аушы тасқын айдаған сандықты көреді. Аумен іліп алып, ашып қараса — ішінен тірі егіз шығады. Қуанышы қойнына сыймай, оларды бауырына басып, асырап өсіреді.
Балалар сегіз жасқа келгенде аушы дүниеден өтеді. Ол соңғы сөзінде: «Мені жерлеңдер. Артымда қалған жалғыз ауымды көзімдей көріп сақтаңдар» — деп аманат айтады.
Тіршіліктің жолы
Омар мен Ғазиза енді өз күнін өзі көруі керек болады. Омар қолдан садақ жасап, аң аулап, тапқанын екеуі бөлісіп күн көреді.
Әсемдік пен ескерту
Ғазиза бойжетіп, ұзын бойлы, көрікті қыз атанады. Бір күні Омар оған: «Басыңды өзенге не ағын суға жумашы» деп ескертеді.
Алтын тұлымның ізі: соғысқа себеп болған белгі
Ғазиза ағасының ақылын тыңдамай, ағын суға басын жуады. Сол сәтте шашына таққан алтын тұлымы түсіп кетеді. Ағыс оны қалмақ жұртындағы бір аушының ауына іліктіріп әкеледі.
Әлгі аушы алтын тұлымды Хасан деген патшаға сыйға тартады. Тұлымды көрген Хасан елге жар салып: «Осы шаштың иесін тапқан адамға қой басындай күміс берем» — деп уәде етеді.
Бір кемпір келіп, тұлым өзеннің арғы басындағы Омар атты батырдың қарындасына тиесілі екенін жеткізеді. Сол күннен бастап Хасан соғысқа қамданып, жаз ортасында қол жинап аттанады.
Қамалсыз үй, қайсар жүрек
Ол күндері Омар аңда жүреді. Жауды көрген Ғазиза «отырып өлгенше, соғысып өлейін» деп бекінеді. Омар үйіне жетіп, қарындасын құтқаруға кіріскенде, Хасанның әскерін сиретіп тастайды.
Алайда Омар Хасанды көздеген сәтте, Ғазиза ара түсіп: «Аға, атпа. Мен бұл кісіні сүйдім» — дейді.
Омардың құлазыған далаға кетуі және хан болуы
Қарындасының жауына көңіл бергеніне налынған Омар құла дүзге қарай шаба жөнеледі. Әбден қалжырап, есінен танып бір жерге құлайды. Есін жиып, атына қайта мінгенде, бір елге кезігеді.
Бұл елдің ханы қайтыс болып, орнын басар ұл-қыз, жақын туыс қалмаған екен. Жұрт: бағанаға тиын байлап, соны атып түсірген адам хан болады деп шарт қояды. Кезек Омарға келгенде, ол тиынды дәл атып түсіріп, сол елге хан сайланады.
Ғазизаның қайтуы: өзеннен өткен үміт
Хасан алып кеткен Ғазиза уақыт өте екі перзент сүйеді. Балалары есейген сайын, оның көңілінде «ағама барсам» деген арман күшейеді. Бір күні бірнеше уәзірімен өзен жағасына келіп, Ғазиза суға сүңгіп арғы бетке өтіп кетеді.
Уәзірлер соңынан жалбарынады: «Хасан өлтіреді, бері қайт!» дейді. Сонда Ғазиза: «Екі баламды алып келіңдер, содан соң барамын» — деп шарт қояды. Уәзірлер балаларын жеткізген соң, Ғазиза оларды ертіп, ағасын іздеуге жолға шығады.
Қойшы баланың хабары және алмадай шипа
Жол үстінде Ғазиза бір қойшы балаға кезігеді. «Бұл қой кімнің қойы?» деп сұрағанда, қойшы: «Омар деген ханның ауылының қойы» — дейді. Ғазиза ағасының халін сұраса, қойшы: «Қазір ол екі көзінен айырылып отыр» — деп жауап береді.
Сонда Ғазиза қойшыға екі алма ұсынып: «Біреуін көзіне сүртсін, біреуін жесін. Сосын сүйінші сұра: мен оның қарындасымын» — дейді.
Көздің ашылуы, көңілдің табылуы
Қойшы бала Омарға барып, болған жайды түгел баяндайды да, алманы береді. Омар алманы жеген сәтте, көзі ашылып кетеді. Жақсылықтың сүйіншісі болып келген қойшы баланы Омар бас уәзір етеді.
Омар Ғазизаны өз сүйгеніне қосады. Аға мен қарындас ақыры қайта қауышып, екеуі де көптен күткен мұратына жетеді.