Анау күнгі көмген қошқардың сүйегін ашыңдар

Бір күні бәйбіше оларды ұрсып: «Қой бағып келіңдер!» деп, аш далаға айдап жібереді. Екеуі жылап-жылап қой соңында жүреді.

Бала мен қыз бастарынан өткен қиындықтың бәрін айтып береді. Сонда қошқар: «Күн сайын менің басымнан бір тал жүн алсаңдар, ол сендерге әртүрлі тамақ болады», — дейді.

Екеуі қуанып, күн сайын қошқардың басынан бір тал жүн алып, қалаған тамақтарын тауып жеп, аштықтан құтылады.

Мұны байқап қалған бәйбіше: «Бұларға біреу тамақ беріп жүр» деп күдіктеніп, аңдып жүреді.

Бір күні бәйбіше олардың қошқардың жүнін алып, тамақ жеп отырғанын көріп қояды. Үйге келген соң өтірік ауырып жата қалып, байға: «Қара қошқарды сойып, етін жегізсең жазыламын, әйтпесе өлемін», — дейді.

Бай әйелінің сөзіне сеніп, қошқарды союға бұйырады да, тоқалдан туған ұлын жұмсайды. Бала қошқарға жылап келіп: «Сені соймақшы. Сен кетсең, біз аштан өлеміз», — дейді.

Қошқар сойылып, еті желінеді. Бірақ бала мен қызға бір жапырақ ет те тимейді.

Сонда тоқалдан туған қыз әкесіне: «Біз де сенің балаңбыз. Ет бермесеңдер де, тым болмаса сүйегін беріңдер», — дейді.

Әкесі оларға қошқардың сүйегін береді. Екеуі сүйектерді бір шетке апарып, көмеді.

Бәйбіше «жазылып кеткен» болып, оларды бұрынғыша қой бақтырады. Бір күні өгей қызға: «Өріске барғанда мына бір қап жүнді бір күн қалдырмай иіріп кел. Иіріп келмесең, үйге кіргізбеймін», — дейді.

Қыз жүнді арқалап, малды өріске айдап барғанда: «Бүгін мұны қалай иіріп бітірем?» деп жылайды.

Қыздың жылағанын бір сиыр естіп келіп: «Жылама, жүнді маған бер. Мен иіріп берем», — дейді.

Қыз қуанып, жүнді сиырдың алдына қояды. Сиыр жеп жатқанда жел тұрып, жүннің біразын ұшырып әкетеді. Қыз жүнді қуалай жөнеледі.

Бір кезде жүн бір үйдің төбесіне барып ілінеді. Қыз алайын десе, төбесіне шыға алмай, айқайлап жылайды.

Қыз бар жағдайын айтады. Сонда кемпір: «Басымды қарап жібер. Сосын жүнді өзім алып берем», — дейді.

Қыз кемпірдің басын қарайды. Қараса, басында түрлі тағамдар бар екен. Қыз ешқайсысына тимей, қызметін тындырады. Кемпір риза болып: «Судан сұлу бол!» деп бата береді де, жүнін әперіп жібереді.

Сол сәттен бастап қыз ерекше сұлу болып кетеді. Қайтып келсе, ағасы сиырдың аузынан иірілген жіпті алып отыр екен. Ағасы қарындасының өзгерісіне таң қалады. Қыз көргенін түгел айтып береді.

Ертеңіне бәйбіше өз қызына да бір қап жүн беріп, дәл солай иіртіп жібермек болады. Бәйбішенің қызы да иіре алмай жылап отырған кезде, жел шығып жүнін ұшырып әкетеді. Ол жүнді қуа жүріп, кешегі кемпірдің үйіне жетеді.

Кемпір сыртқа шығып жағдайын сұрайды. Қыз: «Жүнім сіздің үйіңіздің төбесіне шығып кетті, ала алмай тұрмын», — дейді. Кемпір: «Басымды қарап жібер, сосын алып берем», — деп үйіне кіргізеді.

Қыз кемпірдің басынан түрлі тағамдарды көріп, бәрін жеп қояды. Сосын: «Енді жүнімді алып бер», — дейді.

Үйіне келгенде ата-анасы мүйіз шыққан қызды көріп шошып, талып қалады. Бүкіл бақсы-дәрігерді жинап жүріп, әрең дегенде мүйізден құтылған екен.

Күндердің бір күнінде сол елдің патшасы жар салыпты: «Кімнің кебісі қызымның аяғына дәл келсе, қызымды соған беремін; кімнің кебісі ұлымның аяғына дәл келсе, сол қызды ұлыма алып беремін», — дейді.

Жұрттың бәрі балаларын сәндеп, патшаға баруға дайындалады. Бәйбіше өз қызына кебіс кигізіп, өгей қыз бен ұлға: «Біз келгенше мына он қап күріш пен тарыны бір-бірінен айырып, тазалап қойыңдар», — деп кетеді.

Бала мен қыз күріш пен тарыны айыра алмай жылап отырғанда, бір ақ тауық келіп: «Көмген қошқардың сүйегін ашыңдар. Ішінде киімдер бар. Соған киініп, патшаға барыңдар», — дейді.

Екеуі сүйек көмген жерді ашса, бір ақ боз ат пен көк боз ат, әрі сан алуан киім дайын тұр екен. Бала мен қыз асыл киім киіп, екі атқа мініп, патшаның тойына барады.

Тойда уәзірлер оларды күтіп алып, патшаның қасына кіргізеді. Патша қызын да, ұлын да шақырып: «Қызым, мына жігіттің кебісін киіп көр. Ұлым, сен де мына қыздың кебісін киіп көр», — дейді.

Екі кебіс те дәл келеді. Сөйтіп патша қызын жетім балаға ұзатып, ұлын жетім қызға үйлендіреді.