Қазақша рефераттар

Ауада жану

Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы (Химия, 7-сынып)

Құрметті мұғалім! Бұл тапсырмалар жинағы білім беру мазмұнын жаңарту аясында мұғалімдерге көмекші құрал ретінде құрастырылды. Жинақ мұғалімдердің ұжымдық жұмысының нәтижесі болып табылады.

Бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар қалыптастырушы бағалауды өткізуге, сабақты жоспарлауға, ұқсас тапсырмаларды құрастыруға және іріктеп алуға, сондай-ақ оқу мақсатына жетуге бағытталған сындарлы кері байланыс беруге арналған үлгі ретінде ұсынылады.

Жинақ ұсыныс сипатында берілген: білім алушының қажеттілігі мен мүмкіндігін ескере отырып, тапсырмаларды толықтыруға, өзгертуге және бейімдеуге болады.

Қосымша материалдар (нұсқаулықтар, таныстырылымдар, жоспарлар және т.б.), форумдағы талқылаулар және бейненұсқаулар Назарбаев Зияткерлік мектептері ДББҰ ұйымының smk.edu ресми сайтында қолжетімді.

Жемісті жұмыс пен шығармашылық табыс тілейміз!

Мақсатты аудитория

  • Негізгі мектеп мұғалімдері
  • Әдіскерлер
  • Критериалды бағалау бойынша өңірлік және мектеп үйлестірушілері
  • Басқа да мүдделі тұлғалар

Ескертпе

Жинақты дайындау барысында ресурстар (суреттер, мәтіндер, бейне және аудио материалдар және т.б.) қолжетімді ресми интернет-сайттардан алынды. Жинақ коммерциялық емес мақсатта құрастырылған.

Мазмұны

1-тоқсан
7.1A — Химия пәніне кіріспе. Таза заттар және қоспалар 4
7.1B — Зат күйінің өзгеруі 14
2-тоқсан
7.2A — Атомдар. Молекулалар. Заттар 21
7.2B — Ауа. Жану реакциясы 33
3-тоқсан
7.3A — Химиялық реакциялар 41
7.3B — Химиялық элементтердің периодтық кестесі 50
7.3C — Салыстырмалы атомдық масса. Қарапайым формулалар 52
4-тоқсан
7.4A — Адам ағзасындағы химиялық элементтер және қосылыстар 57
7.4B — Геологиялық химиялық қосылыстар 65

1-тоқсан: 7.1A — Химия пәніне кіріспе. Таза заттар және қоспалар

Оқу мақсаты: 7.1.1.1 Ойлау деңгейі: Білу және түсіну

Химия ғылымы нені оқытады?

Бағалау критерийі: білім алушы химияны ғылым ретінде сипаттайтын анықтама құрастырады.

Тапсырма: берілген сөздер жинағын пайдаланып, «Химия» ұғымына анықтама құрастырыңыз.

Дескриптор

Берілген сөздерді дұрыс ретпен орналастырып, химияға ғылым ретінде сипаттама береді.

Оқу мақсаты: 7.1.1.2 Ойлау деңгейі: Білу және түсіну

Зертханадағы қауіпсіздік техникасы

Бағалау критерийі: білім алушы химия зертханасы мен кабинетінде жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік ережелерін атайды және лабораториялық жұмыстарды орындау барысында түсіндіреді.

Тапсырма 1

Төменде берілген сурет бойынша химия зертханасында жұмыс жасау кезінде сақталатын қауіпсіздік ережелерін түсіндіріңіз:

A

B

C

Тапсырма 2

Химия кабинетінде жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік ережелерін толықтырыңыз:

  • A. Химиялық экспериментті бастамас бұрын ____________________________________
  • B. Егер реактив әсерінен күйіп қалсаңыз ______________________________________
  • C. Артық алынған реактивтің қалғанын қайтадан _________________________________
  • D. Газ тәрізді заттың иісін сезгіңіз келсе __________________________________

Тапсырма 3

Лабораторияда тыйым салынатын белгілерді қарастырыңыз. Бұл белгілер қауіптіліктің қай түрін білдіретінін сипаттаңыз.

Дескрипторлар (қысқаша)

  • Суреттер бойынша зертхана қауіпсіздігі ережелерін түсіндіреді.
  • Қауіпсіздік ережелеріне қатысты сөйлемдерді толықтырады және сипаттайды.
  • Қауіптілік белгілерін анықтап, мәнін түсіндіреді.

Назар аударатын негізгі қағида

Қауіпсіздік ережелері — лабораториялық жұмыстың «қосымшасы» емес, тәжірибенің ажырамас бөлігі. Әр тапсырмада оқушының әрекеті алдын ала жоспарланып, қауіп көздері айқындалуы қажет.

Оқу мақсаты: 7.4.1.1 Ойлау деңгейі: Білу және түсіну

Элемент (жай зат) ұғымы

Бағалау критерийі: білім алушы элементті белгілі бір атом түрінен тұратын зат ретінде сипаттайды.

Тапсырма

Төмендегі суретте A, B, C, D әртүрлі заттар берілген:

  • (a) Қай суретте тек элемент берілгенін анықтаңыз. __________________________________
  • (b) Таңдауыңызды түсіндіріңіз. _________________________________________________

Дескриптор

Суреттен химиялық элементті анықтайды және таңдауын бөлшектер теориясы тұрғысынан түсіндіреді.

Оқу мақсаты: 7.4.1.2 Ойлау деңгейі: Білу және түсіну

Таза заттар

Бағалау критерийі: білім алушы таза заттың бірдей атомдардан немесе молекулалардан тұратынын анықтайды.

Тапсырма 1

Орман ауасының құрамындағы заттар және молекула модельдері берілген: 1 — азот, 2 — оттегі, 3 — аргон, 4 — көмірқышқыл газы, 5 — су, 6 — озон, 7 — терпинеол. Суретке қарап, қай заттардың таза зат екенін атаңыз және жауабыңызды негіздеңіз.

Тапсырма 2

Берілгендердің ішінен таза заттарды атаңыз: ауа, сутегі, мыс, сүт, алтын, металл балқымалары, хлор, ерітінділер, азот, тұман, түтін. Таза заттарды алу жолдарын көрсетіңіз.

Дескриптор

  • Таза заттарды ажыратады және таңдауды негіздейді.
  • Таза заттарды алу жолдарын атайды.
Оқу мақсаты: 7.4.1.3 Ойлау деңгейі: Қолдану

Элемент, қоспа және қосылыс: ажырату және жіктеу

Тапсырма 1

Төменде көрсетілген суреттерді элемент, қосылыс немесе қоспа ретінде жіктеңіз.

Тапсырма 2

Төмендегі заттарды элемент, қоспа, қосылысқа жіктеңіз: кетчуп, күміс, теңіз суы, ауа, оттегі, топырақ, алтын, ас тұзы, көміртек (алмаз), көмірқышқыл газы, кока-кола, қант, цемент, әктас, хлор.

Элемент

Қоспа

Қосылыс

Дескриптор

Элементтерді, қоспаларды және қосылыстарды дұрыс ажыратып, сәйкес бағандарға толтырады.

Оқу мақсаты: 7.4.1.4 Ойлау деңгейі: Қолдану

Қасиеттер арқылы белгісіз затты анықтау

Бағалау критерийі: білім алушы зат қасиеттері туралы білімін қолданып, белгісіз затты анықтайды.

Тапсырма

Белгісіз зат пен оның қасиеті арасында сәйкестік орнатыңыз:

  1. Жеке құраушы бөлшектерге бөлу оңай.
  2. Атомдардың бір ғана түрінен құралған.
  3. Химиялық реакция нәтижесінде бірнеше түрлі атомдардың қосылуы арқылы түзілген.
  4. Жеке құраушы бөлшектерге бөлу қиын.
  5. Массасы мен мөлшері өлшенеді.

Сәйкестендіру өрісі

Химиялық элемент

Қосылыс

Қоспа

Дескриптор

Элемент, қосылыс және қоспа қасиеттерін дұрыс сәйкестендіреді.

Оқу мақсаттары: 7.4.1.5–7.4.1.6 Ойлау деңгейі: Білу және түсіну · Қолдану

Қоспалар: түрлері және бөлу әдістері

Тапсырма 1

Қоспалардың түрлерін атап, жіктеңіз және кестені толтырыңыз.

Тапсырма 2 (Лабораториялық жұмыс)

Тақырыбы: ластанған ас тұзын тазарту.

Мақсаты: ластанған ас тұзын тазарту жолын ұсыну, тазарту алгоритмін құрастыру және есепті дұрыс жазу.

Құрал-жабдықтар

Тұрғы, шыны стақан, шыны таяқша, кәрлен ыдыс, сүзгі қағаз, спиртшам.

Сізге өзен құмы араласқан ластанған ас тұзы берілген. Қоспаны бөлуге қатысты эксперимент жоспарын құрыңыз және төмендегі кестеге қорытынды жазыңыз.

Қоспаның құрамы Қоспаның түрі Бөлу әдісі Әдіс неге негізделген?
Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз

Тапсырма 3

Суретте қоспаларды бөлу әдістері берілген. Осы әдістердің қоспалардың қандай түрлеріне қолданылатынын көрсетіңіз.

Дескриптор

  • Қоспа түрлерін атайды және жіктейді.
  • Қарапайым эксперимент жоспарын құрады, алгоритм жасайды.
  • Бөлу әдістерін дұрыс таңдап, неге негізделетінін түсіндіреді.

1-тоқсан: 7.1B — Зат күйінің өзгеруі

Оқу мақсаты: 7.1.1.3 Ойлау деңгейі: Қолдану

Физикалық және химиялық құбылыстар

Тапсырма 1 (Лабораториялық тәжірибе)

Тақырыбы: химиялық реакция белгілері. Реакцияларды орындап, есепті үлгі бойынша жазыңыз: не байқадыңыз және реакция белгілері қандай?

(a) Na2CO3 және CaCl2

Натрий карбонатына кальций хлоридін қосқанда __________________ және __________________ түзіледі. Сонымен қатар реакцияның белгісі _________________________ болады. Демек, бұл ______________________ құбылыс.

(b) CaCO3 және 2HCl

Ақ кристалл затқа (борға) қышқыл қосқанда ______________________________________ байқалды. Қорытынды: реакция белгісі ____________ бөлінуінен білінді. Демек, бұл ______________________ құбылыс.

(c) NaOH және фенолфталейн

Натрий гидроксидіне фенолфталейн қосқанда __________________ түс пайда болды. Қорытынды: реакция белгісі _________ түстен ____________ түске өзгеруі арқылы байқалды. Демек, бұл ______________________ құбылыс.

Тапсырма 2

Суреттердегі құбылыстарды физикалық немесе химиялық құбылыс ретінде жіктеңіз. Белгілерін салыстырып, мысал келтіріп, себебін жазыңыз.

  • Сіріңкенің жануы — __________________ құбылыс, себебі ________________________________.
  • Ас содасына сірке қышқылын қосқанда газ бөлінуі — __________________ құбылыс, себебі ________________________________.
  • Қардың жаууы — __________________ құбылыс, себебі ________________________________.
  • Темірдің таттануы — __________________ құбылыс, себебі ________________________________.
  • Мыстан жасалған бұйымда жасыл қабаттың пайда болуы — __________________ құбылыс, себебі ________________________________.
  • Газдалған судан газдың бөлінуі — __________________ құбылыс, себебі ________________________________.
  • ____________________________ — физикалық құбылыс, себебі ________________________________.
  • ____________________________ — химиялық құбылыс, себебі ________________________________.

Дескриптор

Физикалық және химиялық құбылыстарды анықтайды, белгілерін атайды, мысал келтіріп, себебін дәлелдейді.

Оқу мақсаты: 7.1.1.4 Ойлау деңгейі: Білу және түсіну

Агрегаттық күйлер және бөлшектер теориясы

Тапсырма 1

Бөлшектер теориясы тұрғысынан қатты, сұйық және газ күйіндегі заттардың құрылымы мен қасиеттерін атап, кестені толтырыңыз.

Күй Формасы Көлемі Бөлшектер арақашықтығы Әрекеттесуі Қозғалысы Орналасу тәртібі
Газ Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз
Сұйық Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз
Қатты Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз Толтырыңыз

Тапсырма 2

Берілген заттар (қант, ауа, су буы, сынап, ас тұзы) бөлме температурасында қандай агрегаттық күйде болады? Қатты, сұйық және газ күйіндегі заттарға анықтама беріңіз.

Жауапқа арналған орын

Дескриптор

Қатты, сұйық және газ күйіндегі заттардың құрылымы мен қасиеттерін бөлшектер теориясы тұрғысынан түсіндіреді және агрегаттық күйін дұрыс анықтайды.

Оқу мақсаты: 7.1.1.5 Ойлау деңгейі: Жоғары деңгей дағдылары

Салқындауды зерттеу (қисық салу және талдау)

Мақсаты: салқындау үдерісін зерттеу, салқындау қисығын салу және оны талдау, бақылауды бөлшектер теориясы тұрғысынан түсіндіру.

Құрал-жабдықтар

Парафин, спиртшам, сынауық, сынауық ұстағыш, кристаллизатор, мұз, термометр, секундомер.

Жұмыс барысы

  1. Парафині бар сынауықты толық балқығанша қыздырыңыз және сол сәттегі температураны белгілеңіз.
  2. Сынауықты мұзы бар кристаллизаторға орналастырып, температураны әр минут сайын тіркеңіз. Қату нүктесін және ең төменгі температураны белгілеңіз.
  3. Салқындау қисығының графигін сызып, салқындау және кристалдану кезеңдерін белгілеңіз.
  4. Қорытындыны бөлшектер теориясы тұрғысынан түсіндіріңіз.

Нәтижелер кестесі

Уақыты (мин) Температура (°C)
Толтырыңыз Толтырыңыз
Толтырыңыз Толтырыңыз

Қорытынды

Дескриптор

Экспериментті жүйелі жүргізеді, осьтерді дұрыс белгілейді, бастапқы, кристалдану және ең төменгі температура нүктелерін көрсетеді, салқындау және кристалдану бөліктерін бөліп, бөлшектер теориясымен түсіндіреді.

Оқу мақсаты: 7.1.1.6 Ойлау деңгейі: Жоғары деңгей дағдылары

Судың қайнауын зерттеу (қыздыру қисығы)

Мақсаты: қайнау жағдайы мен механизмін зерттеу, кезеңдерін талдау, қыздыру қисығын салу және бақылауды бөлшектер теориясы арқылы түсіндіру.

Құрал-жабдықтар

Тұрғы, шприц, шыны стақан, спиртшам, термометр, секундомер.

Жұмыс барысы

  1. Суды қыздырғанда температураның өсуі термометрдің орналасу биіктігіне қалай тәуелді екенін зерттеңіз.
  2. Қайнау уақытының су құрамына тәуелділігін салыстырыңыз (құбыр суы, бір рет қайнатылған, екі рет қайнатылған, сүзілген су).
  3. Қайнау температурасының қысымға тәуелділігін шприц арқылы қысымды төмендетіп зерттеңіз.
  4. Қорытындыда қайнау үдерісін бөлшектер теориясы тұрғысынан түсіндіріңіз.

Нәтижелер (үлгі)

1 мин (түбі): ___
1 мин (үсті): ___
2 мин (түбі): ___
2 мин (үсті): ___

Қорытынды

Дескриптор

Экспериментті жүйелі жүргізеді, қыздыру/қайнау қисығын салады, кестелерді толтырады және қайнауды бөлшектер теориясы арқылы түсіндіреді.

2-тоқсан: 7.2A — Атомдар. Молекулалар. Заттар

Оқу мақсаты: 7.1.2.1 Ойлау деңгейі: Білу және түсіну

Атом мен молекула: айырмашылығы

Тапсырма 1

Төмендегі сөйлемдерді аяқтаңыз:

Атом дегеніміз _________________________________________________

Молекула дегеніміз _____________________________________________

Тапсырма 2

Атом мен молекуланың айырмашылығын айтып, кестені толтырыңыз.

Белгісі Атом Молекула
Құрамы Толтырыңыз Толтырыңыз
Электр зарядының болуы Толтырыңыз Толтырыңыз
Жеке бола алуы Толтырыңыз Толтырыңыз
Ары қарай бөлінуі Толтырыңыз Толтырыңыз

Дескриптор

Атом мен молекулаға анықтама береді және айырмашылықтарын кестеде дұрыс көрсетеді.

Оқу мақсаты: 7.1.2.2 Ойлау деңгейі: Білу және түсіну

Химиялық элементтер және олардың таңбалары

Тапсырма 1

Символ бойынша элементтерді атаңыз және элемент атауы бойынша символын көрсетіңіз:

Al — ______________________; Калий — ______________________; C — ______________________; Күкірт — ______________________; Fe — ______________________; Литий — ______________________; Na — ______________________; Кремний — ______________________; Ca — ______________________; Мыс — ______________________.

Тапсырма 2

Белгілі реттілікпен сызық арқылы байланыстырыңыз: элементтің латынша атауы — орысша атауы — химиялық символы (мысалда көрсетілгендей).

Латынша атауы Орысша атауы Символы
aurum ________ Au
hydrargyrum ________ ________
ferrum ________ Fe
hydrogenium ________ H
________ ________ O / Cu

Ескерту: бастапқы мәтінде кей атаулар мен таңбалар толық берілмеген; тапсырма құрылымы сақталып, толтыруға арналған орын қалдырылды.

Дескриптор

Элементтерді символдары арқылы атайды және атауы бойынша химиялық таңбасын дұрыс көрсетеді.