Тырна тілімді емдеп бере гөр
Сауысқанның ісіп кеткен тілі
Тыным таппай сүйреңдеп, көп сөйлей бергендіктен, сауысқанның тілі аузына сыймай ісіп кетеді. Ақырында ол ас-су ішуден де қалады. Не істемек керек? Сауысқан ешбір амал таба алмайды.
Түйін: орынсыз көп сөйлеу адамды да, жан-жануарды да әуреге салады.
Тырнадан көмек сұрауы
Содан соң сауысқан тырнаға жалынады:
– Тырна, тілімді емдеп бере гөр! Сені қандай дерт болса да емдейді дейді ғой. Шөптен дәрі жасайды екенсің.
– Саған шипа боларлықтай шөбім жоқ. Көмектесе алмаймын, – дейді тырна.
Тырнаның жауабына сауысқан ашуға мініп: «Міндетсінесің бе?» – деп дүрсе қоя береді. Артынша: «Жаман атыңды бүкіл орманға жайып жіберемін!» – деп қоқан-лоққы жасайды.
Қабанға шағымдануы
Осы сөздерді айтуға тілі әрең келген сауысқан ем сұрап қабанға барады. Ол қабанға болған жайды айтып шағымданады.
– Менің көмегім керек болып қалды ма саған, ә? Ендеше, келе ғой: сүйреңдеген тіліңді суырып алайын. Өзіңе де жақсы, біздің де құлағымыз тынышталар, – дейді қабан шамданып.
Ақыры
Сауысқанның үні өшеді. «Сауысқанның тіліне түйнеме шығыпты» деген сөз бүкіл орманға тарап кетеді. Ақыр-аяғында сауысқан мүлде сөйлей алмай қалады.
Ой түйін: ашумен айтылған сөз де, орынсыз өсек те дауды өршітіп, хәлді қиындатады.