Наурыз - шығыс елдерінің бүкілхалықтық мейрамы, Ұлыстың ұлы күні
Наурыз — Ұлыстың ұлы күні
Наурыз — шығыс елдерінің бүкілхалықтық мейрамы, Ұлыстың ұлы күні. Ол шығыс халықтарында жыл басының мерекесі ретінде тойланып, ерекше күн ретінде аталып өтеді. Қазақ халқы да Наурызды айрықша бағалап, оны жыл сайын тойлауды салт-дәстүрге айналдырған.
Даналардың сөзі, халықтың жады
Шығыстың данышпандары Махмұд Қашқари мен Омар Хаямнан бастап, қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбаев, сондай-ақ ұлт қайраткерлері Әлихан Бөкейханов, Ахмет Байтұрсынов, Сәкен Сейфуллин Наурыз туралы еңбектер, өлеңдер және асыл сөздер жазып қалдырған.
Бірлік пен ізгіліктің мерекесі
Наурыз шығыс елдері үшін бірліктің, татулықтың, еңбектің, ізгіліктің және бақыттың мерекесі ретінде кеңінен тойланған. Сондықтан бұл күні шаттанбайтын, қуанбайтын, мейірленбейтін жан кемде-кем болған.
Наурыздың адамгершілік сабақтары
- Жақсы тілек тілеу, құттықтау
- Кешірім жасау, табысу
- Жақсылыққа үндеу, мейірім көрсету
- Үлгі-өнегені кейінгі ұрпаққа жеткізу
Наурыздың тәлім-тәрбиелік, үлгі-өнегелік, сән-салтанаттық, мәрт-жомарттық және қадір-қасиеттік мәні терең. Бұл мереке әр адамды жоғары саналылыққа, әдептілікке, өнегеге, бауырмалдыққа, көргенділікке, ізгілік пен білімге баулиды. Сондықтан Наурызды асыға күтіп, ерекше даярланатынымыз да содан.
Наурыз көже: жеті дәмнің ырымы
Наурыз мерекесіне тән дәстүрдің бірі — көпшілікке арнап наурыз көже дайындау. Бұл тағам міндетті түрде жеті түрлі дәмнен әзірленеді. Халық ұғымында наурыз көжені тойып ішкен адам келесі жылға дейін ішіп-жеуден тарлық көрмейді.
Бата — береке бастауы
Үй иесі үлкен кісілерден наурыз көжеге бата сұрайды. Батада береке мен амандық тіленіп, елге құт-ырыс тілегі айтылады:
Пәле-жала жерге енсін!
Төрт түлік ақты болсын!
Өрісің малға, үйің жанға толсын!
Ақ мол болсын!