Қазақ хандығы құрылуының тарихи маңызын анықтау

Жалпы мәлімет

Пән

Қазақстан тарихы

Сынып

6-сынып

Жүктеме

Жылына 68 сағат, аптасына 2 сағат

Жоспардың логикасы

Бұл күнтізбелік-тақырыптық жоспар 4 тоқсанға бөлініп, әр кезең бойынша зерттеу сұрақтары арқылы тақырыптардың мәнін ашуға, ал оқу мақсаттары арқылы тарихи ойлау дағдыларын жүйелі қалыптастыруға бағытталған.

1-тоқсан (16 сағат)

6.1A — VI–IX ғасырлардағы Қазақстан

Кіріспе сабақ (1 сағат)

Зерттеу сұрағы

Орта ғасырлар тарихы нені оқытады?

Мазмұны: Қазақстанның орта ғасырлар тарихына жалпы шолу.

Қазақстан территориясындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер (3 сағат)

Зерттеу сұрағы

VI–IX ғасырларда билік құрған қай қағандардың есімдері тарихта сақталды?

Оқу мақсаттары

6.3.1.1 — оқиғалардың өзара байланысын табу арқылы Түрік қағанаты құрылуының тарихи маңызын анықтау.
6.3.1.2 — VI–IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.

Негізгі дағдылар

6.3.2.2 — ерте түрік қағанаттарының сыртқы саясатының негізгі бағыттарын анықтау.
6.2.1.3 — тарихи сабақтастықты сипаттауда «Ұлы Дала» ұғымын қолдану.

Ежелгі түріктердің жазуы (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Білге қаған мен Күлтегіннің мемлекетті нығайтудағы саясаты бізге қандай деректер арқылы белгілі?

Оқу мақсаттары

6.3.1.2 — VI–IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіру, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.
6.2.3.1 — көне түркі жазуының маңызын түсіндіру.

Атлах шайқасы (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Неліктен Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атайды?

Оқу мақсаттары

6.3.2.3 — Атлах шайқасының тарихи маңызын талдау.
6.2.2.3 — көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау.

Оғыз мемлекеті (1 сағат)

Зерттеу сұрағы

Қазақстанның орта ғасырлар тарихында Оғыз мемлекетінің алатын орны қандай?

Оқу мақсаты

6.3.1.2 — VI–IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.

Қимақ қағанаты (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Қимақтарда қалалық мәдениеттің дамуын қандай деректер дәлелдейді?

Оқу мақсаттары

6.4.2.1 — Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін анықтау.
6.4.1.1 — көшпелілер мен отырықшылар арасындағы өзара экономикалық байланыстарды анықтау.

Түріктер туралы тарихи деректер (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Қытай және араб деректері түркілер туралы қандай ақпарат береді?

Оқу мақсаттары

6.2.2.3 — көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау.
6.4.1.2 — көшпелілердің шаруашылық өмірінің ерекшеліктерін анықтау.
6.2.1.1 — түркілердің дүниетанымдық ерекшеліктерін түсіндіру.

Түркі әлемі қалыптасуының басталуы (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Түрік тілдес халықтардың миграциясы Еуразия тарихына қаншалықты әсер етті?

Оқу мақсаттары

6.3.2.1 — тарихи оқиғалардың өзара байланысын табу арқылы түркі тілдес тайпалардың миграциясын түсіндіру.
6.1.1.1 — түркі тілдес тайпаларды атап, картадан территориялық орналасуын көрсету.

2-тоқсан (16 сағат)

6.2A — X ғасыр – XIII ғасырдың басындағы Қазақстан

X–XIII ғасырдың басындағы саяси үдерістер (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

X ғасыр – XIII ғасырдың басында саяси карта қаншалықты өзгерді?

Оқу мақсаттары

6.3.1.3 — X–XIII ғасырдың басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.
6.3.1.7 — ортағасырлық мемлекеттердің ыдырауының негізгі және жанама себептерін анықтау.

Қарахан мемлекеті (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Неліктен Қарахан мемлекеті исламды мемлекеттік дін деп жариялады?

Оқу мақсаттары

6.3.1.3 — мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіру, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.
6.2.1.2 — ислам дінінің қоғамдық өмірге ықпалын анықтау.
6.3.1.4 — тарихи ұғымдарды қолданып, Қарахан мемлекетіндегі жер иелену ерекшеліктерін түсіндіру.

Наймандар, керейіттер және жалайырлар (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Найман, керейіт және жалайыр тайпаларының ортағасырлық саяси сахнадағы рөлі қандай болды?

Оқу мақсаты

6.3.1.3 — мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіру, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.

Қыпшақ хандығы (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Не себепті Еуразия даласы «Дешті Қыпшақ» деп аталды?

Оқу мақсаттары

6.3.1.3 — мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіру, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.
6.3.2.4 — қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орнын анықтау.
6.2.2.3 — көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау.

Тірек ұғым

6.2.1.3 — тарихи оқиғалар мен процестердің сабақтастығын сипаттауда «Ұлы Дала» ұғымын қолдану.

Ұлы Жібек жолы және халықаралық байланыстар (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Ұлы Жібек жолы халықаралық байланыстардың дамуына ықпал етті ме?

Оқу мақсаты

6.4.2.2 — Ұлы Жібек жолының халықаралық қатынастардың дамуындағы орнын анықтау.

Ұлы Жібек жолының экономика мен мәдениетке ықпалы (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Ұлы Жібек жолы ортағасырлық Қазақстанның экономикалық және мәдени дамуына қалай әсер етті?

Оқу мақсаттары

6.4.2.1 — қала мәдениетінің дамуына әсерін анықтау.
6.4.1.1 — көшпелілер мен отырықшылар арасындағы экономикалық байланыстарды анықтау.
6.2.2.2 — ортағасырлық сәулет ескерткіштерінің ерекшеліктерін түсіндіру.

Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті (3 сағат)

Зерттеу сұрағы

Әлем өркениетінің дамуына түрік мәдениеті қандай үлес қосты?

Оқу мақсаттары

6.2.2.5 — көшпелілердің қолданбалы өнер жетістіктерін сипаттау.
6.2.2.2 — ортағасырлық сәулет ескерткіштерінің ерекшеліктерін түсіндіру.
6.2.3.2 — Әл-Фараби және басқа ғалымдардың ғылым дамуына қосқан үлесін анықтау.
6.2.2.4 — М.Қашғари, Ж.Баласағұни, А.Ясауи еңбектерінің тарихи құндылығын түсіндіру.
6.2.3.3 — «Кодекс Куманикус» сөздігінің халықаралық байланыстардағы рөлін анықтау.

3-тоқсан (20 сағат)

6.3A — XIII–XV ғасырдың I жартысындағы Қазақстан және одан кейінгі бөлімдер

Моңғол империясының құрылуы (1 сағат)

Зерттеу сұрағы

Моңғолдар мемлекеттілік деңгейге қалай жетті?

Оқу мақсаттары

6.2.2.3 — көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау.
6.3.1.6 — картаны қолдану арқылы XIII–XV ғасырлардағы саяси үдерістерді түсіндіру.

Қазақстандағы моңғол шапқыншылығы (1 сағат)

Зерттеу сұрағы

Неліктен Шыңғыс хан әскерлері Отырарды алты ай бойы ала алмады?

Оқу мақсаттары

6.3.1.6 — картаны қолдану арқылы саяси үдерістерді түсіндіру.
6.3.1.5 — Отырарды қорғаудағы қала халқының ерлігін сипаттау.

Моңғол шапқыншылықтарының салдарлары (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Орталық Азияға ең үлкен өзгерісті кімдер әкелді: қыпшақтар ма, әлде моңғолдар ма?

Оқу мақсаттары

6.1.1.2 — XIII–XV ғасырлардағы мемлекеттердің этноәлеуметтік құрылымын анықтау.
6.3.1.8 — Қазақстан аумағындағы мемлекеттердің басқару жүйесінің ерекшеліктерін анықтау.

Қазақстан территориясында ұлыстардың құрылуы (3 сағат)

Зерттеу сұрағы

Моңғол ұлыстарының құрылуы нәтижесінде саяси картада қандай өзгерістер болды?

Оқу мақсаттары

6.3.1.6 — картаны қолдану арқылы саяси үдерістерді түсіндіру.
6.1.1.2 — этноәлеуметтік құрылымды анықтау.
6.3.1.7 — мемлекеттердің ыдырауының негізгі және жанама себептерін анықтау.

Ақ Орда (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Қазақ мемлекеттілігінің қалыптасуындағы Ақ Орданың рөлі қандай болды?

Оқу мақсаттары

6.3.1.6 — картаны қолдану арқылы саяси үдерістерді түсіндіру.
6.1.1.2 — этноәлеуметтік құрылымды анықтау.
6.3.2.5 — сыртқы саясатты оқиғалардың байланысы арқылы түсіндіру.

Моғолстан және Әбілқайыр хандығы (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Моғолстан мен Әбілқайыр мемлекеттеріндегі оқиғалар қандай саяси өзгерістерге әкелді?

Оқу мақсаттары

6.3.1.6 — картаны қолдану арқылы саяси үдерістерді түсіндіру.
6.1.1.2 — этноәлеуметтік құрылымды анықтау.
6.3.2.5 — сыртқы саясатты оқиғалардың байланысы арқылы түсіндіру.

XIII–XV ғасырлардағы Қазақстанның мәдениеті (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

XIII–XV ғасырлардағы өнер мен әдебиет ортағасырлық қоғамды қалай бейнелейді?

Оқу мақсаты

6.2.2.1 — күй, аңыз, шежіре, эпостық жырлардың тарихи дереккөз ретіндегі маңызын айқындау.

Ортағасырлық саяхатшылардың Қазақстан туралы мәліметтері (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Ортағасырлық саяхатшылар Қазақстанды қалай сипаттады?

Оқу мақсаттары

6.4.1.2 — көшпелілердің шаруашылық өмірінің ерекшеліктерін анықтау.
6.2.2.5 — көшпелілердің қолданбалы өнер жетістіктерін сипаттау.

6.3B — Қазақ халқының қалыптасуы (2 сағат)

Тақырып

Қазақ халқының қалыптасу үдерісінің аяқталуы.

Зерттеу сұрағы

Ұлы Дала мұрагері — қазақ халқы қалай қалыптасты?

Оқу мақсаттары

6.1.1.3 — ежелгі және ортағасырлар оқиғалары арасындағы байланыс арқылы қазақ халқы қалыптасуының негізгі кезеңдерін анықтау.
6.1.1.4 — «қазақ» этнонимінің мағынасын түсіндіру.

6.3C — Біртұтас қазақ мемлекетінің құрылуы (2 сағат)

Тақырып

Қазақ хандығының құрылуы.

Зерттеу сұрағы

Неліктен Қазақ хандығы Орталық Азиядағы алғашқы ұлттық мемлекет деп саналады?

Оқу мақсаттары

6.3.1.9 — Қазақ хандығы құрылуының тарихи маңызын анықтау.
6.2.3.4 — М.Х. Дулатидің «Тарих-и Рашиди» еңбегінің маңызын түсіндіру.
6.3.1.10 — қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтау.
6.2.1.3 — тарихи сабақтастықты сипаттауда «Ұлы Дала» ұғымын қолдану.

4-тоқсан (16 сағат)

6.4A — Қазақ хандығының XVI–XVII ғасырлардағы дамуы (12 сағат) және 6.4B (3 сағат)

6.4A — Қазақ хандығының XVI–XVII ғасырлардағы дамуы (12 сағат)

Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығының күшеюі (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Неліктен Қадырғали Жалайыр «Жәнібек ханның ұлдарының ішінде аса белгілі болғаны Қасым хан еді…» деп жазды?

Оқу мақсаттары

6.3.1.10 — қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтау.
6.3.2.6 — қазақ хандарының сыртқы саясатын талдау.

Хақназар хан кезіндегі сыртқы саясат (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Неліктен Хақназар хан билеген кезең «Қазақ хандығының қайта жаңғыруы» деп аталады?

Оқу мақсаттары

6.3.1.10 — мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтау.
6.3.2.6 — сыртқы саясатты талдау.

Тәуекел хан тұсындағы оңтүстік шекаралардың нығаюы (1 сағат)

Зерттеу сұрағы

Тәуекел хан қазақ жерлерін біріктіру мақсатында қандай саясат ұстанды?

Оқу мақсаттары

6.3.1.10 — мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтау.
6.3.2.6 — сыртқы саясатты талдау.

Есім хан билігі кезіндегі бірліктің нығаюы (1 сағат)

Зерттеу сұрағы

Есім хан Қазақ хандығының біртұтастығын қалай сақтап қалды?

Оқу мақсаттары

6.3.1.10 — мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтау.
6.3.2.6 — сыртқы саясатты талдау.

Жәңгір хан және қазақ-жоңғар қарсылығы (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Орбұлақ шайқасының әлемдік әскери өнер тарихындағы орны қандай?

Оқу мақсаттары

6.2.2.3 — көшпелілердің әскери өнері жетістіктерін сипаттау.
6.3.2.7 — Орбұлақ шайқасындағы қазақ жасағының шеберлігі мен ерлігін бағалау.

Тәуке хан тұсындағы қоғамдық-құқықтық жүйе (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Неліктен А. Левшин Тәуке ханды «Дала Ликургі» деп атады?

Оқу мақсаттары

6.3.1.10 — мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтау.
6.3.2.6 — сыртқы саясатты талдау.

Қазақ хандығының әлеуметтік құрылымы (2 сағат)

Зерттеу сұрағы

Әлеуметтік топтар қазақ қоғамында қандай рөл атқарды?

Оқу мақсаттары

6.1.2.1 — Қазақ хандығындағы әлеуметтік топтардың орнын анықтау.
6.3.1.11 — қоғамдық-саяси өмірдегі сұлтан, би, батыр, жыраулардың қызметтерін сипаттау.

Назар аударатын ұғымдар

Әлеуметтік құрылым тақырыбында билік институттары, қоғамдық қызметтер және дәстүрлі басқару тетіктері өзара байланыста қарастырылады.

6.4B — XVI–XVII ғасырлардағы экономика мен мәдениет (3 сағат)

Рухани мәдениет (1 сағат)

Зерттеу сұрағы

XVI–XVII ғасырлардағы қазақтардың рухани мәдениетінде халық өмірі қалай көрініс табады?

Оқу мақсаты

6.2.2.1 — күй, аңыз, шежіре, эпостық жырлардың тарихи дереккөз ретіндегі маңызын айқындау.

Материалдық мәдениет (1 сағат)

Зерттеу сұрағы

Неліктен киіз үй көшпелілердің материалдық мәдениетінің ең жоғары үлгісі деп саналады?

Оқу мақсаты

6.2.2.5 — көшпелілердің қолданбалы өнер жетістіктерін сипаттау.

Дәстүрлі шаруашылық (1 сағат)

Зерттеу сұрағы

Көшпелілердің дәстүрлі шаруашылығының ерекшелігі неде?

Оқу мақсаты

6.4.1.2 — көшпелілердің шаруашылық өмірінің ерекшеліктерін анықтау.

Жылдық қорытынды

Жалпы сағат саны

68 сағат

Апталық жүктеме

2 сағат