Қара қожамбет елінің жасағын басқарған қолбасшы
Шағыр Айтұлы туралы қысқаша дерек
Шағыр Айтұлы (туған және өлген жылы белгісіз) — батыр, қолбасшы. Ол Орта жүз найман ішінде Қаракерей руының Қара Қожамбет аталығынан шыққан.
Тарихи рөлі
XVII ғасырда Алтай өңірін жоңғар басқыншыларынан азат ету шайқастарына қатысқан. Қара Қожамбет елінің жасағын бастап, жауынгерлік жорықтарда қол басқарған.
Ұран және атау
Жауға шапқанда өз атын ұрандап, ел ішінде осы ерекшелігімен танылған. Соған байланысты оның ұрпақтары «сегіз Шағыр» аталып, әулеттің ұраны ретінде Шағыр есімі орныққан.
Шағыр ұрпақтарының тармақтары
Шағыр ұрпақтары Қожамбет ішінде сегіз рулы елге бөлінеді:
- Сырымбет
- Атақозы
- Қарақозы
- Мамыт
- Жанқозы
- Аққозы
- Құлеке
- Тыныке
Ел ішіндегі өнегелі тұлғалар
Шағыр ұрпақтары арасынан би-шешендер, палуандар, ақындар көп шыққан. Олардың қатарында Сырымбет, Майлықан, Дәулет, Бұтабай, Нарбота, Сары билер, сондай-ақ Тұрар палуан Бексайынұлы, Жолды Пұшық ақын және басқа да тұлғалар аталады.
Қоныстанған өңірі
Шағыр ұрпақтары негізінен Марқакөл өңірінде, сондай-ақ көршілес аймақтар мен елді мекендерде тұрады.