Еліміздің болашақтағы келбетін анықтайтын - бәсекеге қабілеттілік

Өзгеріс — өмір талабы

Өмір сүру үшін өзгеруді үйрену керек. Бұл қағидаға көнбегендер уақыттың қатал сүзгісінен өте алмай, тарихтың шаңына көміліп қалады. Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласы қоғамды елең еткізгені анық. Ең алдымен, ел тұтастығы мен береке-бірлігін басты құндылық санайтын жұрттың көңіліне жаққан ойлар көптің жүрегінен орын алды.

Сол себепті мақала әлеуметтік желіде кең талқыланып, түрлі көзқарастағы азаматтардың назарын аудартты. Тіпті бұрын салғырт қарап жүргендердің өзіне де ой салып, ел болашағына қатысты жауапкершілікті сезіндірді. Бұл — мақаланың қоғам сұранысына дәл жауап бергенінің белгісі.

Латын әліпбиі: дүрлігіс емес, дәлелді қадам

Латын әліпбиіне көшу туралы мәселе көтерілгенде, тереңіне бармай жатып дүрлігу орынсыз. Бұл — кездейсоқ шешім емес, тарихи және өркениеттік негізі бар таңдау.

Тарихқа көз жүгіртсек, бабаларымыз бір кезеңде осы әліпбиді қолданған. Отаршылдық ықпалмен тек саяси кеңістік қана емес, тілдік орта да өзгеріп, қазақы болмыстан алыстау үрдісі күшейді. Қазақша екі ауыз сөзді қиыстыра алмайтын мәңгүрттік мінездің пайда болуы — соның салдары. Бұл — өкінішті шындық.

Латын графикасына көшу арқылы көзделген мақсат — түбі бір түркі дүниесімен және жаһандық кеңістікпен ықпалдасуға жол ашу, ұлттық сананы бұғаудан босатып, ойлау жүйесін жаңғырту. Бұл қадам балаларымызға жарқын болашақ сыйлауға, тілімізге жаңа тыныс беруге, артық таңбалар мен жат ықпалдан арылып, әлем кеңістігінде еркін бағдарлауға мүмкіндік береді.

Сананың ашықтығы — жаңғырудың өзегі

Құлдық санадан арылу үшін ең әуелі сананың ашықтығы қажет. Ақпарат ғасыры адамнан жылдамдық пен икемділік талап етеді. Бірнеше жыл бұрын ертегі секілді көрінген өзгерістер бүгін ақиқатқа айналды: жаңа жүйелер қалыптасып, өмір салты мен ойлау үлгісі түбегейлі жаңаруда.

Осы биіктен төмендемей, керісінше алға қарыштау үшін үздіксіз жаңару жолында болуымыз керек. Азиядағы Жапония мен Қытайдың бүгінгі келбеті — мүмкіндікті дер кезінде танып, тиімді пайдаланудың айқын үлгісі. «Өзімдікі ғана дұрыс» деп тұйықталмай, озық жетістіктерді қабылдай білу — табыстың кілті.

Егер қазақстандықтар әлемге үйден шықпай, терезеден телміріп отырып баға берсе, дүниеде не болып жатқанын да, іргедегі елдердегі үрдістерді де көрмей қалады. Көкжиектің арғы жағындағы мүмкіндікті тану үшін көзің де, ойың да ашық болуы шарт.

Болашақты айқындайтын өлшем — бәсекеге қабілеттілік

Қазақстанның ертеңгі бет-бейнесін айқындайтын негізгі өлшем — бәсекеге қабілеттілік. Ол тек экономикада емес, саясатта да, руханиятта да, яғни барлық салада қажет. Бәсеке жоқ жерде тоқырау басталып, қоғам іріп-шіриді. Бәсеке бар жерде адам да, ел де жақсылыққа ұмтылады.

Маңызды ескерту

Бәсекені бақталастықпен шатастырмау керек. Бәсеке — сапаны арттыру, мүмкіндік кеңейту, өзін жетілдіру мәдениеті.

Дәл қазір — әр қазақтың ойы мен жан дүниесін жаңғыртып, түбегейлі өзгеретін шағы. Тарихи мүмкіндікті уыстан шығармай, заман көшіне ілесудің барлық жолын қарастырғанымыз абзал.

Ұлттық код: сақтай отырып жаңару

Рухани жаңғырудың басты шартының бірі — ұлттық кодты сақтау. Бұл — ел жанашырларының жүрегіне жететін ой. Көк бөріні пір тұтып, бөрілі байрақ көтерген түркі жұртының ұрпағы ретінде тектілік пен ізгі қасиеттерімізді қайта түлететін шақ дәл қазір.

Алайда ұлттық кодымызда мақтан тұтар қасиеттермен қатар, «әттеген-ай» дегізетін мінездеріміз де барын жасырмау керек. Мұны кезінде хакім Абай да ашық айтқан. Қынжылтатыны — әлі күнге дейін ысырапшылдыққа бейімбіз: тойда да, қаралы жиында да шамадан тыс шығынға батып, даңғойлыққа жол береміз.

Прагматизм: даңғойлықтан — дәлдікке

Ел болашағының бағыты нық болуы үшін мақалада прагматизм ұғымына ерекше мән беріледі. Прагматизм — өз байлығыңды нақты білу, оны үнемді пайдалану, соған сәйкес болашағыңды жоспарлай алу; ысырапшылдыққа, даңғойлық пен кердеңдікке жол бермеу.

Прагматизм нені талап етеді?

  • Қаржыны, уақытты, күшті есеппен жұмсау
  • Қажет пен әдетті айыра білу
  • Даңқ үшін емес, мән үшін әрекет ету

«Туған жер»: қасиетті мекенді таныту

Болашаққа бағдар беретін бағдарламалық мақаланың мазмұны күн санап маңызға ие болып, нұрлы ертеңнің темірқазығына айналуда. Соның бірі — «Туған жер» бағдарламасы.

Қазақ даласы — кең де келісті өлке. Қасиетті орындар, тарихи ескерткіштер, табиғаттың таңғажайып көріністері жеткілікті. Өкініштісі — сол байлықты көбіне өзіміз ғана білеміз. Ендеше мақсат айқын: Алтай мен Атыраудың арасын алып жатқан дархан даланың інжу-маржанын төрткүл дүниеге танытып, қаны бұзылмаған, қасиеті қашпаған қазақ елінің абыройын асқақтату.

Жастарға үндеу: рухани жаңғыру өзімізден басталады

Рухани жаңғыру өзімізден басталады. Ендеше еңсемізді тіктейік: әрқайсысымыз өзімізге бір міндет жүктейік. Ынтымақты ыдыратпай, бірлікті жоғалтпай, әр істі жұмыла атқарсақ, ауыр жүк те жеңілдейді.

Біздің міндетіміз — жаңа ағымдар мен технологиялық үрдістерден хабардар болу, білім мен тәжірибені күн сайын толықтыру. Рухани жаңғырудың кешенді жолын айқындап, бағыт-бағдар көрсеткен бастамаға жастар да үн қосуға тиіс.

Өз басым егемен елімнің тағдырына жауапты екенімді терең сезінемін. Елімнің ертеңі жарқын болсын! Көгілдір Туымыз бен қасиетті көк байрағымыз бейбіт аспанымызда мәңгі желбірей берсін!

Ой түйіні: жаңғыру — бір сәттік ұран емес, үздіксіз еңбек, ашық сана, прагматикалық әрекет және ұлттық негізге адалдық.