Гемолиздік сарғыштану
Гемолиздік сарғыштану
Гемолиздік сарғыштанудың негізгі себебі — эритроциттердің шамадан тыс ыдырауы (гемолиз). Эритроциттер ыдырауы күшейгенде қанда билирубин түзілуі артып, соның нәтижесінде сарғыштану белгілері пайда болуы мүмкін.
Эритроциттердің ыдырауын күшейтетін жағдайлар
- Химиялық заттармен улану: фенилгидразин, мышьяк сутегі (арсин) және басқа гемолитикалық әсері бар қосылыстар.
- Биологиялық улар: жылан уы, ара уы.
- Қан құю кезіндегі сәйкессіздік: қан тобы бойынша немесе резус-фактор бойынша сәйкес келмейтін қан құйылғанда.
- Күйіктік және үсіктік зақымданулар: ауыр күйік немесе үсік жағдайларында гемолиз күшеюі мүмкін.
- Тұқым қуалайтын гемолиздік анемиялар: эритроциттердің тұрақтылығы төмендейтін тұқым қуалайтын аурулар және басқа да жағдайлар.
Негізгі ұғым
Бұл түрдегі сарғыштануда бастапқы мәселе — бауырдан емес, эритроциттердің шамадан тыс ыдырауынан туындайтын билирубиннің артық түзілуі.
Клиникалық мәні
Себепті нақтылау маңызды: улану, қан құюдағы сәйкессіздік, күйік/үсік немесе тұқым қуалайтын гемолиздік жағдайлар әртүрлі диагностика мен ем тактикасын талап етеді.