Қазақша рефераттар

Алланы танытуға сөз айырмас

Тәрбие сағатының мазмұны

Білім беру орны

№169 Н. Илялетдинов атындағы орта мектеп

2012–2013 оқу жылы

Тақырып

Имандылық — жүрекке ұяласа

Сабақ түрі

Тәрбие сағаты

Мақсаты

  • Оқушыларға діни тәрбие бере отырып, бір Аллаға деген сенімін нығайту.
  • Дінді түсіндіру арқылы тазалыққа, имандылыққа баулу.
  • Адалдыққа, қайырымдылыққа, мейірімділікке, ізгілікке тәрбиелеу.

Көрнекілігі

  • Абай энциклопедиясы
  • Тақырыпқа байланысты нақыл сөздер

Сабақтың барысы

  1. I. Кіріспе

    Мұғалімнің сөзі

  2. II. Ислам діні

    Таза, күшті, құдіретті дін

  3. III. «Алланың өзі де рас, сөзі де рас»

    Өлең жолдары мен ой-толғам

  4. IV. Қазақтың қара өлеңдері

    Халық даналығы мен жыраулар үні

  5. V. Сұрақ-жауап

    Қонақпен еркін пікір алмасу

Кіріспе сөз

Мұғалім: Армысыздар, қадірлі ұстаздар, оқушылар, қонақтар! Бүгінгі ашық тәрбие сағатында имандылық, мұсылман діні, Аллаға құлшылық, сондай-ақ адамгершілікке бастайтын діни ұғымдар жөнінде сөз қозғаймыз.

Осыған орай бүгінгі кездесуге мешіттің бас имамы — Химелден ата арнайы келіп отыр. Қошемет көрсетіп, ортаға шақырайық.

Тәуелсіздік және рухани тұтастық

Жүргізуші: Бұл жыл — біз үшін ерекше қастерлі кезең. Ел тәуелсіздігінің 20 жылдығына қадам бастық. 1997 жылғы алғашқы Жолдауда айтылған мақсаттардың талайы межелі мерзімнен бұрын орындалды.

Қазіргі әлемде адамзат бетпе-бет келіп отырған көптеген түйткілдің шешімін рухани құндылықтарсыз елестету қиын. Ислам — адамның өмірін, денсаулығын, ар-ұятын қорғайтын, өзін-өзі құртуға тосқауыл болатын өмірлік тәртіп пен жауапкершілік мектебі.

Ислам нені үйретеді?

  • Жақсылық пен жамандықтың аражігін айқындауды
  • Дұрыс өмір сүру, дұрыс тамақтану, бала тәрбиесі
  • Әйелді қастерлеу, киіну мәдениеті, қоғамдық қатынас әдебі
  • Әділет, тәртіп, жауапкершілік қағидалары

Өлең арқылы ой айту

«Алланың өзі де рас, сөзі де рас»

Темірхан Бисұлтан

Алланың өзі де рас, сөзі де рас,

Рас сөз еш уақытта жалған болмас.

Алла өзгермес, адамзат күнде өзгерер,

Жарлық берді ол сөзді ұғарға.

Махаббатпен жаратқан адамзатты,

Сен де сүй ол Алланы жаннан тәтті.

Адамзаттың бәрін сүй «бауырым» деп,

Және хақ жолы осы деп — әділетті.

«Дін — ғылымның анасы»

Хабан Дәурет

Дін — ғылымның анасы,

Дін — ғылымның әкесі,

Ғылым — діннің баласы,

Дін — ғылымның көкесі!

Ғылым да бар, дін де бар,

Қоқыс та бар, гүл де бар.

Қол қусырып Құдайға —

Ғылым мен дін бірге бар!

«Бес парыз»

Бағдат Мұқанов

Жәннатқа жақсы істермен жарысайық,

Орындап мұсылманның бес парызын.

Ендеше, дін тірегі — намаз дейді,

Намазбен пенде Алладан пана іздейді.

Ораза — нәпсіні тежер тәртіп,

Зекет — берекеге бастар көпір,

Қажылық — ықылас қабыл болса,

Анаңнан туғандай тазартады.

Халық сөзі және жыраулар аманаты

Қазақтың қара өлеңі:

Дүние — бір қисық жол бұраңдаған,

Бақ қайтса, басқа дәулет құралмаған.

Күніне мың пәлеге жолықсаң да,

Сонда да күдер үзбе бір Алладан!

Қазақ дүниетанымында «Құдайсыз қурай сынбайды» деген сенім терең орныққан. Абай, Бұқар жырау, Шалкиіз, Жиембет, Ақтамберді, Үмбетай, Қаблиса, Шал ақын, Дулат, Махамбет, Шортанбай, Ақыт қажы сынды тұлғалардың жыр-өсиеттерінде иман, әділет, сабыр, жауапкершілік ұғымдары ұлттың рухани өзегіне айналған.

Өсиет өзегі

  • Қандай жағдайда да тәуекелді Аллаға тапсыру
  • Ар-ұят пен адалдықты биік қою
  • Жақсылыққа үндеу, жамандықтан тыйылу

Түйін ой

Қуатты сөздің қуаты — мәтінде ғана емес, оны айтқан жүректе. Рухани беріктік ұлт поэзиясында ғасырлар бойы жаңғырып келеді.

Хадистен тағылым

Жүргізуші: Хадис — Мұхаммед пайғамбардың (с.ғ.с.) даналық сөздерінің жиынтығы, Құраннан кейінгі қастерлі мұра. Онда мұсылманшылық, имандылық, инабаттылық, адамгершілік қағидалары топтастырылған.

Төрт амал туралы

  • Күніне бес уақыт намаз оқу
  • Рамазан айында ораза ұстау
  • Күйеуінің ризашылығына бөлену
  • Ар-ұятты сақтау

Ар-ұят — өзін де, өзгені де қорғайтын ішкі тежегіш. Көп жағдайда күнә көзден басталады.

Күнделікті әдеп

  • Аш адамға көмек беру, аурудың халін сұрау
  • Қарызға батқан адамға жәрдемдесу
  • Сәлемді бірінші беру — имандылық белгісі
  • Имандылықтың көркі — сабыр мен кеңпейілдік
  • Тамақты табақтың шетінен жеу, берекені құрметтеу
  • Зиян келтірмеу және зиянға жол бермеу

Аулақ болуға тиіс жеті күнә

  • Алланың құдіретіне шек келтіру
  • Алдап-арбаумен айналысу
  • Нақақтан-нақақ кісі өлтіру
  • Пайдакүнемдікке бой алдыру
  • Жетімнің ақысын жеу
  • Адал әйелге жала жабу
  • Отан қорғау үшін болған соғыстан қашу

Сұрақ-жауап және алғыс

Қонаққа сөз беру

Мұғалім: Ендігі сөз кезегін қонағымыз Химелден атаға береміз. Оқушылар көкейінде жүрген сұрақтарын қоя алады.

Ризашылық

Мұғалім: Әңгімеңіз әсерлі әрі тәрбиелік мәні жоғары болды. Берген жауаптарыңыз біз үшін құнды.

Оқушылар атынан ризашылығымызды білдіреміз. Алла тағала сізге жақсылық нәсіп етсін. Естіген-білгенімізді ұмытпай, имандылық жолында адал болуға уәде береміз. Уақытыңызды бөліп келгеніңізге көп рақмет.

Абайдан түйін

Жүргізуші: «Иман сақтауға қорықпас жүрек, айналмас көңіл, босанбас буын керек. (Оқу арқылы таныған) иманы бар деуге ғылымы жоқ, алдағанға, азғырғанға, бір пайдаланғанға еріп: ақты қара, қараны ақ деп, өтірікті шын деп ант ететін кісіні не дейміз? Алла өзі сақтасын! Әрине, білмек керек: осы екі түрліден басқа иман жоқ», — деп түйіндейді Абай.

Осы ой — бүгінгі тәрбие сағатымыздың өзегі. Келесі кездескенше сау-саламат болыңыздар.

Имандылыққа байланысты мақал-мәтелдер мен нақыл сөздер

Өсиет сөздер

  • Көптің бірі емес, аздың бірі бол.
  • Мадақтаумен мақтағанға молданба.
  • Ақымақпен дос болма.
  • Иманның жігері бәрін де жеңеді.

Неке және мінез туралы

  • Бірінші неке — Алладан, екінші неке — адамнан, үшінші неке — шайтаннан.
  • Еркектің ақылы — көзінде, әйелдің ақылы — сөзінде.

Нақыл

  • Малдан малдың несі артық? Асым еті артық.
  • Жерден жердің несі артық? Уыс шөбі артық.
  • Ерден ердің несі артық? Ептестірген сөзі артық.
  • Айтқаным болады деп сұраншақ болма, білегім жуан деп ұрыншақ болма.
  • Бітер істің басына жақсы келсін қасыңа.

Тіршілік тағылымы

  • Көзің көзіне түссе, мейірім бір-біріне сонда түседі.
  • Ата-ана баласына тағын жасап берсе де, бағын жасап бере алмайды.
  • Отызда ордалы болмасаң, қырқында қамал алмайсың.
  • Туғанына жақпаған — дұшпанына жағынар.
  • Тоқпағы мықты болса, киіз қазық жерге кіреді.
  • Көзі жаман көлді бүлдіреді, ауызы жаман елді бүлдіреді.

Қоғамға қызмет туралы

Аллаға жағам десең — азаншы бол.

Ағайынға жағам десең — қазаншы бол.