Қаршадай қазақ қызына Болгар елі
«Наурыз шапағаты» өнер фестивалі: ұстаз руханиятының мерекесі
Мұғалімдер білімге асқақ кенелген, шәкірт кеудесі сол арқылы еленген. Би билеп, ән салса — олар нағыз өнерпаз; тұла бойын өнерден кенде етпеген жандар. Бұл жолдар ұстаздар қауымының шығармашылық болмысын дәл сипаттайды.
«Тәрбиесіз берілген білім адамзатқа апат әкеледі».
Әбу Насыр әл-Фараби
Сыр өңірінен басталған дәстүр
Сыр өңірінде бастау алған «Наурыз шапағаты» өнер фестиваліне биыл жиырма жыл толғаны айтылады. Бұл игі бастаманың рухани маңызы туралы республикалық «Халық» газетінің 2015 жылғы 19 наурыздағы санында Арал аудандық мәслихатының депутаты Нұрбай Жүсіп «Киелі салаға үлес қосқан аяулы жан» мақаласында кеңінен тоқталған.
Мақаладан үзінді
Нұрбай Жүсіп, 2015
Мақалада Райкүл Мансұрқызы Байназарованың ел тәуелсіздігінің алғашқы қиын кезеңінде руханиятты дамытуға ерекше күш салғаны айтылады. Автордың жазуынша, ол ұстаз ретінде әл-Фарабидің тәлім-тәрбиесіз білім берудің қаупі туралы өсиетін жадына берік ұстаған.
1995 жылдан бастап білім қызметкерлері арасынан өнерлі дарындарды тауып, олардың қабілетін шыңдауға жағдай жасау мақсатында «Наурыз шапағаты» фестивалін екі жылда бір рет үздіксіз ұйымдастырып келеді.
Өнер мен тарихқа құрмет: поэзиядағы мәдени жад
Фестиваль бағдарламаларының мазмұны көбіне өнер тарихымен, өлке мәдениетінің шежіресімен ұштасады. Поэзия жолдарында Қазалыдан түлеп ұшқан Роза әншінің есімі, Қызылордадағы театр тарихы, сондай-ақ ұлттық сахна өнерінің өркендеуі өріле айтылады.
Шежіре сыр шертеді (үзінді, мазмұндық желі)
- 1922 жыл — Қазалыда әнші Розаның өмірге келуі, есімінің елге танылуы.
- 1926 жыл — қазақ театрының Қызылордада ашылып, «Еңлік-Кебекпен» жұмысын бастауы.
Фестиваль қалай ұйымдастырылады?
Нұрбай Жүсіптің сипаттауынша, фестивальге қатысушылар әртүрлі жанрда — ән, би, көркемсөз оқу, вокалдық топтар, ансамбльдер, оркестр және қолөнер бағытында — өнерін танытып, сайысқа түседі. Ұйымдастыру жүйесі кезең-кезеңімен іріктеуге құрылған.
Іріктеу кезеңдері
- 1 Аумақтық тур: аудандық әділқазылар қатысып, аудандық турға лайықты өнерпаздарды іріктейді және концерттік бағдарлама жасақтайды.
- 2 Аудандық тур: облыстық деңгейдегі әділқазылар келіп, облыстық кезеңге өтетін үздік нөмірлерді таңдайды.
- 3 Облыстық қорытынды: үздіктер «Наурыз шапағаты» фестивалінің лауреаты атанып, қорытынды концерт наурыз айының соңында Қызылорда қаласында Н.Бекежанов атындағы театрда өтеді.
№25 Қожабақы мектебінің фестиваль жолы
Мәтінде №25 Қожабақы мектебінің ұстаздары фестиваль сахнасында бірнеше жыл қатарынан мазмұнды бағдарламаларымен көрінгені айтылады.
1998 жыл — II фестиваль
Аумақтық турға мектеп ұстаздары «Мен қазақпын, тараған Көк түріктен» бағдарламасымен қатысады. Қазылар алқасының шешімімен мектептің концерттік ұжымы аудандық фестивальға ұсынылады.
Аудандық кезеңде көркемдік жетекшіге (сондай-ақ бағдарлама сценарийінің авторына) лауреат атағы беріліп, диплом және бағалы сыйлық табысталғаны, ал мектеп ұжымының жалпы нәтиже бойынша III орын алғаны көрсетіледі.
2000 жыл — III фестиваль
Ақпан айындағы аумақтық турға №25 мектеп сол жылғы «Мәдениетті қолдау жылы» аясында әзірленген «Сыр ұққан өнер — құстың қанатынан, елім бар ән мен жырдан жаратылған» бағдарламасымен қатысады.
Бағдарламаға «Шежіре сыр шертеді» тақырыбымен енгізілген өлең жолдарында қазақ музыкасы мен кино өнерінің айтулы белестері де көрініс табады: «Досмұқасан» ансамблінің құрылуы, «Қыз Жібек» фильмінің ұсынылуы, Роза Рымбаеваның «Алтын Орфей» байқауындағы жеңісі.
2002 жыл — IV фестиваль
«Ұстаздықтың асқақтап тұнық бағы, өнерден келді бүгін сыр ұққалы» атты бағдарламамен қатысқан аумақтық турда қазылар алқасы №25 мектептен аудандық кезеңге ұстаз қыздардан құралған топты іріктеп алады.
Олар 1999 жылы жазылған «Қожабақы мектебінің вальсі» әнін орындайды (өлеңі — Ғ. Қожахмет, әні — К. Өтеп). Бұл туынды мектептің 50 жылдығына және 50-түлектерін ұшыру құрметіне арналғаны атап өтіледі.
Ұстаз өнері — ұлт рухының айнасы
«Наурыз шапағаты» фестивалі ұстаз қауымының шығармашылық әлеуетін ашып қана қоймай, өнер мен тәрбиені, тарих пен бүгінді сабақтастыратын рухани алаң ретінде бағалы. Мұнда әрбір ән мен өлең, әрбір би мен көркемсөз — ұстаз еңбегінің ішкі мәдениеті мен жүрек жылуын танытатын бір-бір шапағат.