Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мақсаты
Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар
Бұл әдістемелік ұсыныстар 1-сынып білім алушыларына арналған «Қазақ тілі» пәні бойынша (оқыту тілі қазақ тілі емес мектептер үшін) жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге мұғалімге көмек құралы ретінде әзірленді.
Жинақ бастауыш сыныптардың (1–4 сыныптар) жаңартылған мазмұндағы оқу бағдарламасы мен оқу жоспары негізінде дайындалған.
Қай тоқсандарда өткізіледі?
1-сыныпта жиынтық бағалау 3 және 4-тоқсандарда жүргізіледі.
Нені анықтауға көмектеседі?
Бөлім/ортақ тақырып бойынша тапсырмалар мұғалімге тоқсанға жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Жинақтың құрамы
- Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар.
- Бағалау критерийлері және дескрипторлар.
- Білім алушылардың оқу жетістіктерінің ықтимал деңгейлері сипатталған рубрикалар.
- Тоқсандық жиынтық бағалауға арналған спецификация: тапсырма үлгілері және балл қою кестесі.
Маңызды: Тапсырмалар мен рубрикалар ұсыныс ретінде беріледі. Ал тоқсандық жиынтық бағалауды өткізу үшін берілген спецификация стандартталған және оны басшылыққа алу міндетті.
Кімдерге арналған?
Әдістемелік ұсыныстар бастауыш сынып мұғалімдеріне, мектеп әкімшілігіне, білім беру бөлімінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектеп және өңірлік үйлестірушілеріне, сондай-ақ басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.
Пайдаланылған ресурстар
Жинақты дайындау барысында ресми интернет-сайттарда қолжетімді ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) қолданылды.
Мазмұны (қысқаша)
- «Саяхат» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау
- «Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау
- 3-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы
- «Тағам және сусын» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау
- «Дені саудың — жаны сау» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау
- 4-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы
3-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
«Саяхат» ортақ тақырыбы
- Тыңдалым, айтылым
- Орындау уақыты: 20 минут
- Ойлау дағдылары: білу және түсіну, қолдану
- 1.1.3.1 — тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша мұғалімнің қолдауымен сұрақтарға жауап беру және соған сәйкес фотосюжетті/суреттерді таңдау
- 1.2.2.1 — сурет үлгісі бойынша хабарлы және сұраулы сөйлемдердің интонациясын дұрыс қойып айту (1–2 сөйлем)
Мәтінді тыңда. Сұрақтарға жауап бер. Сәйкес суретті белгіле.
Менің атым — Әсет. Мен 1-сыныпта оқимын. Мен жеті жастамын. Мен саябаққа барамын. Мен саябаққа анаммен барамын. Біз жаяу барамыз. Мен саябақта велосипед тебемін.
- Әсет қайда барады?
- Әсет кіммен барады?
- Әсет не істейді?
Суретке қара. Көлік түрлерін ата. Сурет бойынша 1–2 сөйлем құрастыр.
- Тыңдалым: 3 сұраққа сәйкес суретті дұрыс белгілеу — 3 балл
- Айтылым: көлік түрлерін атау — 1 балл; 1–2 сөйлем құрастыру — 1 балл; сөйлем құрылымын сақтау — 1 балл
- Жалпы: 6 балл
«Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті» ортақ тақырыбы
- Оқылым, жазылым
- Орындау уақыты: 20 минут
- Ойлау дағдылары: қолдану, жоғары деңгей дағдылары
- 1.3.5.1 — иллюстрациялы шағын мәтіннен мұғалімнің қолдауымен қажетті ақпаратты табу
- 1.3.4.1 — мәтін/иллюстрация/постер бойынша қарапайым сұрақтар қою және қысқаша жауап беру
- 1.4.2.1 — оқыған аудио/бейнематериалдарда кездескен таныс атауларды жазу
Сөйлемдерді оқы. Сәйкес суретті нөмірле.
- Мысық қыздарға барады.
- Мысық сиырға барады.
Сұрақты толықтыр (кім? не?). Жауабын жаз.
Суретке қара. Заттардың атын жаз.
_____________________
Иллюстрациялы мәтіннен ақпарат табу, сұрақтарды толықтыру және жауап жазу, сондай-ақ таныс атауларды дұрыс жазу бойынша дескрипторлар қолданылады. Жалпы: 8 балл.
Тоқсандық жиынтық бағалаудың спецификациясы (3-тоқсан)
Оқу бағдарламасына сәйкес білім алушылардың оқу мақсаттарына жетуін және тоқсан бойы меңгерген білім, білік, дағдыларын анықтау.
«Қазақ тілі» пәні бойынша (оқыту тілі қазақ тілі емес) бастауыш мектепке арналған оқу бағдарламасы (1–4 сыныптар).
- Ұзақтығы: 40 минут
- Балл саны: 12
- Айтылым: жеке тексеріледі
Құрылымы
Жиынтық бағалауда көп таңдауы бар сұрақтар және қысқа/толық жауапты қажет ететін сұрақтар қолданылады. Берілген нұсқа 4 тапсырмадан тұрады: тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым.
Тапсырма үлгілері (үзінді)
Мәтінді тыңда: «Мынау — әдемі үйшік. Үйшікте тышқан тұрады... Олар дос болады.»
- Ертегіге сәйкес келетін суретті белгіле. [1]
- Ертегі бойынша 2 кейіпкердің атын жаз. [2]
Мәтінді оқып, дұрыс сөйлемдерді белгіле (мысалы: «Арман жеті жаста», «Арман Астанада тұрады», «Арман ертегі тыңдайды»).
Сөйлемді толықтыр: «_________________________ Біз саяхатқа барамыз. _________________________» [3]
Ескерту: Көлік атауының кез келген дұрыс нұсқасы қабылданады (автобуспен, мәшинемен, велосипедпен, ұшақпен, пойызбен, жаяу).
Өткізу ережелері
- Кабинеттегі көрнекі құралдарды (диаграмма, кесте, постер, плакат, карта) мүмкіндігінше жауып қою ұсынылады.
- Бағалау басталар алдында нұсқаулық оқылып, жұмыс уақыты хабарланады.
- Бір-бірімен сөйлесуге, көшіріп алуға және өзара көмектесуге болмайды.
- Рұқсат етілмеген ресурстарды (мысалы, сөздік, калькулятор) қолдануға жол берілмейді.
- Қате жауапты өшіргішпен өшіргеннен гөрі, қарындашпен сызып тастау ұсынылады.
- Аяқталуына 5 минут қалғанда ескерту жасалады.
Модерация және балл қою
Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация кезінде бірыңғай талаптан ауытқуды болдырмау үшін жұмыс үлгілерін балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.
4-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
«Тағам және сусын» ортақ тақырыбы
- Тыңдалым, айтылым
- Орындау уақыты: 20 минут
- Мәтін мазмұнына қатысты ақпаратты анықтайды
- Тақырып бойынша диалогке қатысады
– Сәлем, Әсел! – Сәлеметсіз бе! – Сен қайда барасың? – Мен дүкенге барамын. – Сен не аласың? – Мен су және балмұздақ аламын... – Балмұздақ қандай? – Балмұздақ тәтті.
- Әсел саябаққа барады.
- Әсел су және балмұздақ алады.
- Балмұздақ тәтті.
Үлгі бойынша сөйлес. Өзіңнің не жейтінің/жемейтінің, не ішетінің/ішпейтінің туралы әңгімеле.
– Шырын қандай? – Шырын тәтті.
– Сен не жейсің? – Мен ботқа жеймін.
Барлығы: 6 балл.
«Дені саудың — жаны сау» ортақ тақырыбы
- 1.3.2.1 — шағын мәтіндегі жиі қолданылатын сөздердің мағынасын түсіну
- 1.4.2.1 — оқыған аудио/бейнематериалдарда кездескен таныс атауларды жазу
- Дағдылар: оқылым, жазылым
- Орындау уақыты: 20 минут
- Жалпы балл: 5
Менің атым — Ерден. Мен алты жастамын. Бұл — менің досым. Оның аты — Әлібек. Әлібек спортзалға барады. Ол жаттығу жасайды. Ол күшті, ақылды. Мен спортзалға бармаймын. Мен дәрігерге барамын. Менің тісім ауырады.
- Ол алты жаста.
- Ол күшті, ақылды.
- Ол жаттығу жасайды.
- Ол дәрігерге барады.
Толықтырып жаз.
Ол _______________________ барады.
Оның _______________________ ауырады.
Тоқсандық жиынтық бағалаудың спецификациясы (4-тоқсан)
Білім алушылардың оқу мақсаттарына жетуін тексеру және тоқсан бойы меңгерген білім, білік, дағдыларын анықтау.
- Ұзақтығы: 40 минут
- Балл саны: 12
- Айтылым: жеке тексеріледі
4 тапсырма: тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым. Көп таңдаулы, қысқа және толық жауапты қажет ететін тапсырмалар қолданылады.
Тапсырма үлгілері (үзінді)
«Менің атым — Арай... Маған қияр және орамжапырақ керек... Мен өрік алмаймын...»
Мәтінде кездесетін сөздерді белгіле: өрік, орамжапырақ, қияр. [3]
Үлгі бойынша сөйлес: «Сен таңертең не істейсің? — Мен таңертең жаттығу жасаймын.» [3]
Мәтін бойынша сұраққа сәйкес сөздерді жаз: Не? Қандай? [3]
«Кім не істейді?» сөйлемдерін толықтыр: «_____ емдейді. _____ оқытады. _____ сурет салады.» [3]
Ықтимал жауаптар: дәрігер, мұғалім, суретші.
Өткізу ережелері мен модерация
Тоқсандық жиынтық бағалау кезінде көрнекі құралдарды жабу, нұсқаулықты алдын ала оқу, академиялық адалдық талаптарын сақтау, аяқталуына 5 минут қалғанда ескерту жасау және бірыңғай балл қою кестесін қолдану міндетті.