Үсу - суықтың әсерінен денедегі тіндердің зақымдануы

Үсу — суықтың әсерінен денедегі тіндердің зақымдануы. Үсу тек аязды күні ғана емес, температура нөлге жуық болғанда да (ылғалдылық жоғары болып, суық ұзақ сақталса) пайда болуы мүмкін.

Үсуге әсер ететін негізгі факторлар

Үсу қаупін арттыратын жағдайлар көбіне бірнеше фактордың қосылуынан туындайды:

  • Суық жел және ауаның жоғары ылғалдылығы

  • Су болған немесе тар киім, аяқ киім, қолғап

  • Мастық және организмнің жалпы әлсіздігі

Үсудің дәрежелері

Үсудің 4 дәрежесі ажыратылады. Әр дәрежеде зақымның тереңдігі мен белгілері әртүрлі болады.

I дәрежелі үсу

Терінің сезімталдығы төмендеп, тері бозарады. Үсіген жер ісінеді, ауырып, қышуы мүмкін.

II дәрежелі үсу

Біршама ауыр өтеді: тері астында сұйық жиналып, күлдіреуік пайда болады.

III дәрежелі үсу

Тері астына қан аралас сұйық жиналып, күлдіреуік пайда болады. Бірнеше күннен соң олардың орны жансызданып, жарылады, кейін тыртық қалуы мүмкін.

IV дәрежелі үсу

Ең ауыр түрі: барлық жұмсақ тіндер, кейде тіпті сүйек тіндері де жансызданады. Жансызданған жер тырысып, кеуіп қалады да, қара-қоңыр түске боялады.

Алғашқы көмек

Не істеу керек

  1. 1

    Үсіген адамды бірден жылы жерге кіргізіп, жалпы денесін жылытыңыз.

  2. 2

    Ыстық шай немесе кофе беріңіз.

  3. 3

    Жансызданған жерді жылы суға (37–40°C) малып, тері қызарып, жылынғанша және сырттан тиген қолды сезе бастағанша жайлап ысқылаңыз.

  4. 4

    Соңынан зақымданған аймақты таңып қойыңыз.

  5. 5

    III–IV дәрежелі үсік күдігінде алғашқы көмек көрсеткеннен кейін науқасты жылы орап, ауруханаға жеткізіңіз.

Дереккөз

«Қазақ энциклопедиясы», 9-том.