Сондағы берер тәрбиесі махаббаттан баз кешкен ғашықтардың қайғылы оқиғалары
Күнделікті күйбең тіршіліктен бір сәтке болсын жеңілдеу үшін көпшілігіміз көк жәшіктің көрігіне қамалып қаламыз. Түрлі қызықты бағдарламалар мен телехикаяларды көргенде, уақыттың қалай зымырап өткенін аңғармай да қаласың. Құдды тәуелділікке ұрынған адам секілді, теледидарға қалай байланып қалғанымызды өзіміз де сезбей жатамыз.
Иә, қызығы бар. Бірақ теледидардың ең әуелі ақпараттың жаршысы екенін естен шығармаған абзал.
Дүкеннен қажет затты таңдағандай, көк экраннан да тек пайдалысын іріктеп алуымыз керек. Әйтпесе, орынсыз жарнама мен пайдасынан зияны көп бағдарламалар санаңды да, көңіліңді де қажытады.
Теледидар — күнделікті әдет, бірақ бақылаусыз әдетке айналмауы тиіс
Бүгінде теледидар бүкіл әлемнің, адамзаттың күнделікті бір бөлігіне айналды. Кішкентай балақайдан еңкейген қартқа дейін экраннан көз алмай, керегін тауып, тамашалайды. Әрбір үйдің төрінен орын алатын көгілдір экран жарқ-жұрқ еткен сәулесімен дүйім жұртты өзіне тартады.
Құмарлыққа айналдырмайық
Алайда сол қызыққа құмар ойынға әуестенгендей алып-ұшып ұмтылу — қауіпті дағды. Теледидар жан азықтың бір бұлағы болғанымен, ұлттық рухты бойға сіңіруге қызмет етуі тиіс. Көгілдір экранның жылтырына алданып, санамыз уланып, ұлттық әдет-ғұрпымыздан айырылып қалмасақ екен деймін.
Мазмұн мәселесі: сериал, жарнама, шоу
Қазір қай арнаны ашсаң да, үнді мен түріктің телехикаялары жиі кездеседі. Көп жағдайда берер тәлімі — махаббаттан баз кешкен ғашықтардың қайғылы оқиғасын тізбектеу. Ал жарнамаларға келсек, кейде кірерге тесік таппай қаласың: болмашы заттың өзін аспандатып, жаманын жасырып, жақсысын асырып мақтайды.
Телехикаялардың бірсарынды бағыты
Тәрбиелік салмағы жеңіл, сезімге құрылған драманы көбейту — көрермен талғамын төмендетіп, уақытты ұрлайды.
Жарнаманың шектен шығуы
«Ұлы сөзде ұят жоқ» дегенмен, ар-ұятқа қайшы көріністерді қалыпты нәрседей көрсету қоғамның талғамын бұзады.
Шоуға айналған өмір
Еріккеннің ермегіне айналған, айқай-шуға құрылған жобалар адам қадірін төмендетіп, дауды «нормаға» айналдырады.
«Қалаулым» секілді жобалар және қоғамға әсері
Мәселен, Евразия арнасындағы «Қалаулым» бағдарламасында күн сайын айқай-шу, кикілжің. «Жалғыздықтан жабырқаған жүректерді қалаулысымен қауыштырамыз» дейтін бұл жоба талайдың жүйкесін тоздырды. Өз жұбын өмірден іздеудің орнына көптің алдында мазаққа қалатын қатысушыларға қарап, ішің ашиды.
Көрерменге берер тәрбиесі қандай?
- Үлкенге құрмет, кішіге ізет қағидаларын күшейте ме, әлде араздастыруды үлгі ете ме?
- Өрімдей жасты болашақ жарды «эфирден» іздеуге үйрету қаншалықты дұрыс?
- Ар-ұятты аяққа таптауды ойын-сауыққа айналдыру қоғамға қандай өлшем қалдырады?
Мұндай шоулар тек бір жобамен шектелмейді. Олар көзге көрінбейтін микробтай көбейіп барады. Ендеше, мән-мағынасы жоқ фильм мен бағдарламалардан өскелең ұрпақ қандай өнеге алмақ?
Не істеу керек?
Бала тәрбиесінде өрескел кино мен бағдарламаларға шектеу қойып, салиқалы ұрпақ өсіру үшін тынымсыз еңбек етуіміз керек. Экраннан көретінді іріктеу — тек ата-анаға емес, тұтас қоғамға ортақ жауапкершілік.
Сүзгі
Пайдалы контентті таңдап, зияндысын қысқарту.
Уақыт
Көру уақытын шектеу, әдетті бақылау.
Талғам
Мағыналы, тәрбиелік мазмұнды алға шығару.
Үлгі
Баланың жанында өзіміз де сапалы контент көру.
Қорытынды: Ел боламыз десек, экранымызды түзейік.