Қасқыр - қасқыр, ана ешкіні неге жемейсің
Қотыр торғайдың өкпесі
Бір қотыр торғай шеңгелге қонып отырғанда, жарасының қара қотырланған аузын шеңгелдің тікені сыдырып кетеді. Торғай ашуланып: «Қап, бәлем, сені ешкіге айтпасам ба!» — деп, ешкіні іздеп кетеді.
Тізбектелген шағым
Торғай бірінен соң біріне шағымданып, әрқайсысы өз шаруасын сылтау етіп жауап береді.
1) Торғай → Ешкі
— Ешкі-ешкі, ана шеңгелдің сылдырмағын неге жемейсің?
Ешкі:
«Оны жемек түгіл, өзім лақтай алмай жатырмын»
— дейді.
2) Торғай → Қасқыр
Торғай:
«Қап, бәлем, сені қасқырға айтпасам ба!»
— деп, қасқырға барады.
— Қасқыр-қасқыр, ана ешкіні неге жемейсің?
Қасқыр:
«Оны жемек түгіл, байдың жабағысын жеп, тауыса алмай отырмын»
— дейді.
3) Торғай → Жылқышы
Торғай:
«Қап, бәлем, сені жылқышыға айтпасам ба!»
— дейді.
— Жылқышы-жылқышы, ана қасқырды неге ұрып алмайсың?
Жылқышы:
«Оны ұрып алмақ түгіл, өзімнің ұйқым қанбай жүр»
— деп жауап береді.
4) Торғай → Бай
Торғай:
«Қап, бәлем, сені байға айтпасам ба!»
— деп, байға келеді.
— Байеке-байеке, ана жылқышыңды неге сабамайсың?
Бай:
«Оны сабамақ түгіл, өзім қоспамды тауыса алмай отырмын»
— дейді.
5) Торғай → Тышқан
Торғай:
«Қап, бәлем, сені тышқанға айтпасам ба!»
— деп, тышқанға барады.
— Тышқан-тышқан, байдың қоспасын неге жемейсің?
Тышқан:
«Оны жемек түгіл, өзім інімді қаза алмай жатырмын»
— дейді.
6) Торғай → Балалар
Торғай:
«Қап, бәлем, сені балаларға айтпасам ба!»
— дейді.
— Балалар, балалар, ана тышқанды неге ұрып алмайсыңдар?
Балалар:
«Оны ұрып алмақ түгіл, өзіміз асығымызды ойнай алмай жатырмыз»
— дейді.
7) Торғай → Кемпір
Торғай:
«Қап, бәлем, сендерді кемпірге айтпасам ба!»
— дейді.
— Кемпір, кемпір, ана балаларды неге ұрмайсың?
Кемпір:
«Оларды ұрмақ түгіл, өзім жүнімді сабай алмай жатырмын»
— деп жауап береді.
8) Торғай → Құйын
Торғай:
«Қап, бәлем, сені құйынға айтпасам ба?»
— деп, құйынға барады.
— Құйын-құйын, кемпірдің жүнін неге ұшырмайсың?
Ақыры не болды?
Құйын соғып, кемпірдің жүнін ұшырады. Кемпір балаларды ұрды, балалар тышқанды ұстап алды, тышқан байдың қоспасын түгесті. Бай жылқышыны сабады, жылқышы қасқырды ұстап алды. Қасқыр ешкіні жеді.
Ал ешкі шеңгелдің сылдырмағын жей алмады, сөйтіп қотыр торғай да шеңгелден өшін ала алмапты дейді.