Ешбір жұмыс тындырмас, шөптің басын сындырмас, еріншек бір етікші болыпты
Еріншек етікші туралы ғибратты әңгіме
Ешбір жұмыс тындырмайтын, шөптің басын да сындырмайтын еріншек бір етікші болыпты. Оның үш ешкісі бар екен. Күн суытып, қыс түсіп келе жатқанын көре тұра, ол ешқандай қам жасамаған: ешкілеріне азық болатын жем-шөп те жинамаған.
Қыс келгендегі күй
Бір түнде боран соғып, қалың қар жауып, жердің бетін ақ көрпе жапқандай болыпты. Ешкілері бұрынғыдай өріске шығып жайыла алмай, суық қорада бүрісіп, дірдектеп тұрады.
Қамсыздықтың салдары ең алдымен әлсізге тиеді: қыс пен аштық малды бір-ақ сәтте титықтатады.
Жауапкершіліктен қашу
Етікші, керек десеңіз, сыртқа шығуға да ерініп, әйеліне: «Барып көріп келші, ешкілерге не болып жатыр екен», — деп жұмсайды.
Әйелі барып көріп келіп: «Бір ешкі өліп қалыпты» — дейді.
Сонда еріншек: «Е, мал іші болған соң, өлім-жітімі де болады ғой» — деп жата береді.
Ертеңіне ол әйелін тағы жібереді. Әйелі: «Тағы бір ешкі өліп жатыр» — деп келеді.
Етікші екінші жамбасына аунап түсіп: «Мал іші болған соң, өледі де» — деп қоя салады.
Үшінші күні де әйелін «малды көріп кел» деп жұмсайды. Әйелі: «Жалғыз қалған ешкі де қатып қалыпты» — деп хабар береді.
Сонда етікші жаны жай тапқандай тағы бір аунап: «Бәйбіше, біздің малдың өлімі осынымен тыйылған шығар» — дейді.
Түйін
Бұл әңгіменің түйіні айқын: еріншектік пен қамсыздық «болар іс болды» дейтін селқостыққа ұласып, ақырында орны толмас шығынға әкеледі. Қысқа дайындалмаған етікші малын ғана емес, өз жауапкершілігін де жоғалтқан.
Негізгі ой
Дайындық — амандықтың кепілі.
Қателік
«Өлім-жітім болады» деп немқұрайды қарау.
Сабақ
Жауапкершілікті кейінге қалдырмау.