Асқабақ құймағы
Асқабақ туралы
Асқабақ — асқабақтар тұқымдасына жататын бір және көп жылдық шөптесін өсімдік. Оның отаны — Солтүстік және Оңтүстік Америка; бұл өңірлерде асқабақ б.з.б. III мыңжылдықта-ақ егіле бастаған.
Түрлері мен сорттары
Асқабақтың шамамен 20 түрі белгілі. Қазақстанда кәдімгі асқабақ (C. pepo), мускатты (C. moschata) және ірі асқабақ (C. maxima) түрлері, сондай-ақ Волгалық сұр-92, Мозолеевская-10, Қашғарлық-1644 сорттары өсіріледі.
Кәдімгі асқабақ тобына кәді мен патиссон да жатады.
Сыртқы белгілері
- Сабағы: 2–10 м, жұмыр, түкті, бұтақты, жайыла өседі.
- Жапырағы: ірі, ұзынша қалемшелі, бүйрек пішінді.
- Гүлі: ірі, сарғыш түсті; мұртшалары жанындағы өсімдіктерге оралады.
- Жемісі: жалған жидек; дөңгелек не сопақша, түсі әр түрлі; еті жұмсақ, дәмді.
Құрамы мен тағамдық қолданылуы
Асқабақ жемісінде 15–18% құрғақ зат, 8–10% сахароза, аскорбин қышқылы, каротин, тиамин, рибофлавин және басқа да дәрумендер кездеседі. Дәнінде 20–40% май бар.
Асханалық сорттары піскен күйінде де, қуырылып та тұтынылады. Мал азықтық түрінен сүрлем дайындалады.
Қызық дерек
Ірі жемісті асқабақтың салмағы кейде 40–50 кг-ға дейін жетеді.
Асқабақты тағамға шикілей де, қуырып та, бұқтырып та пайдалануға болады. Өсіру жайлы көбірек білу үшін бақша дақылдары туралы материалдарды қараңыз.
Асқабақтан дайындалатын тағамдар
Төменде үй жағдайында оңай әзірленетін үш нұсқа берілген: құймақ, қуырылған асқабақ және алма қосып пісірілген асқабақ. Рецепттерде дәмдеуіштер мөлшері талғамға қарай реттеледі.
Асқабақ құймағы
Нәзік әрі хош иістіҚұрамы
- •Асқабақ — 1,5 кг
- •Сүт — 1 стақан
- •Бидай ұны немесе кепкен нан ұнтағы — 1 стақан
- •Қант — 1 ас қасық
- •Жұмыртқа — 2 дана
- •Сары май — 1 ас қасық
- •Тұз — дәміне қарай
Ескерту: ұнның орнына стақанға толар-толмас ұнтақ жарма қосуға да болады.
Дайындау тәсілі
- 1 Асқабақтың қабығын аршып, дәнін алып тастаңыз. Үккіштен өткізіңіз.
- 2 Үгілген асқабаққа сүт құйып, 15–20 минут баяу отта бұқтырыңыз.
- 3 Суытып, ұн (немесе нан ұнтағы), қант қосылған сары уызды және аздап тұзды қосыңыз.
- 4 Жақсылап араластырып, бөлек көпіршітілген ақуызды (белокты) қосыңыз.
- 5 Қыздырылған майға құймақты қуырыңыз. Дастарқанға қаймақ пен қант қосып ұсыныңыз.
Қуырған асқабақ
Сырты қытырлақҚысқаша
Асқабақты турап, тұздап (қалауыңызша бұрыштап), ұнға аунатып, сары майға қабығы қызарып, жұқа қабыршақ пайда болғанша қуырады. Қаймақпен жесеңіз, дәмі ашылады.
Қадамдар
- 1 Асқабақтың қабығын аршып, дәнін алып тастаңыз.
- 2 Турап, тұздаңыз (қажет болса аздап бұрыш қосыңыз).
- 3 Ұнға аунатып, сары майға қызарып, қытырлақ қабыршақ түзілгенше қуырыңыз.
- 4 Қаймақпен бірге ұсыныңыз.
Алма қосып пісірген асқабақ
Жеңіл десертҚұрамы
- •Асқабақ — 500 г
- •Алма — 500 г
- •Жұмыртқа — 2 дана
- •Қант — дәміне қарай
Дайындау тәсілі
- 1 Асқабақ пен алманы ұсақтап турап, араластырыңыз.
- 2 10–15 минут шала піскенше бұқтырып, оттан алыңыз да, аздап суытыңыз.
- 3 Қант қосып езілген сары уызды, кейін көпіршітілген ақуызды қосыңыз.
- 4 Мұқият араластырып, сары май жағылған әрі кепкен нан ұнтағы себілген қалыпқа құйыңыз.
- 5 Пеште пісіріңіз (пештің қуатына қарай уақыты өзгеруі мүмкін).
Қорытынды
Асқабақ — құрамы бай, қолданылуы кең дақыл. Оны күнделікті ас мәзіріне құймақ, қуыру немесе алма қосып пісіру арқылы оңай енгізуге болады.