Ішперде (брюшина)
Ішперде (брюшина) — peritoneum
Ішперде (лат. peritoneum) — құрсақ және жамбас қуыстарының ішкі бетін астарлап жататын сірлі қабық. Ол екі жапыраққа бөлінеді: қабырғалық (париетальды) және висцеральды.
Қабырғалық және висцеральды жапырақтар
Қабырғалық (париетальды)
Құрсақ пен жамбас қуыстарының қабырғаларын, сондай-ақ көкетті (диафрагманы) астарлайды.
Висцеральды
Осы қуыстарда орналасқан ішкі мүшелердің сыртын қаптайды.
Шажырқай (mesentery)
Жалаңқабат сірлі қабықтан тұратын париетальды ішперде омыртқа бағанасы маңында құрсақ қуысының оң және сол жақтарынан келіп, өзара түйісіп қосқабат түзеді де, әрі қарай висцеральды ішпердеге өтеді. Осы өтпелі, қосқабаттанған аймақ шажырқай деп аталады.
Қай жерде жақсы дамыған?
Негізінен ішек ілмектерінің аралығында.
Қызметтік мағынасы
Қабырғалық және висцеральды жапырақтарды байланыстыратын өтпелі құрылым.
Шарбылар: үлкен және кіші
Құрсақ қуысында қосқабаттанған сірлі қабықтардың арасындағы дәнекер ұлпада іш майы жиналуы мүмкін. Осындай май жиналатын қосқабатты құрылымдар шарбылар деп аталады (үлкен және кіші).
Байламдар (ligaments)
Көптеген ішкі ағзаларды бір-бірімен байланыстырып тұратын қосқабатты сірлі қабықтар байламдар деп аталады.
Жамбас қуысындағы шұңқырлар мен үңгілер
Жамбас қуысында жалаңқабат париетальды ішперде дене қабырғасынан ішкі ағзалардың сыртқы қабырғаларына өтіп, шұңқырлар және үңгілер түзеді.
Қорытынды
Шажырқайлар, шарбылар, байламдар, үңгілер және шұңқырлар — ішперденің туынды құрылымдары.