Әлемде кең тараған тіл ағылшын, орыс тілдері
Көптілділік: қазіргі заман талабы
Әлемде кең тараған тілдердің қатарында ағылшын және орыс тілдері бар. Оларды білу — бүгінгі күні артықшылық қана емес, өмірдің өзі талап етіп отырған шынайы қажеттілік. Көптілді меңгерген жастардың мүмкіндігі кеңейіп, алар белесі биіктей түседі.
Көптілді білім берудің басты мақсаты
Көптілді білім берудің негізгі мақсаты — әр білім алушының жеке қабілеттерін дамыта отырып, көптілді құзыреттілікті қалыптастыруға жағдай жасау. Бұл бағыт тұлғаның:
- әлеуметтік және кәсіби ортада өзін еркін басқаруына,
- өздігінен дамуына және үздіксіз жетілуіне,
- өзгермелі әлемде бәсекеге қабілетті болуына
мүмкіндік береді.
Елдегі үрдіс және негізгі міндеттер
Бүгінде елімізде ағылшын тілді мамандарды даярлауға ерекше мән беріліп келеді: ағылшын тілін үйрететін топтар мен үйірмелер көбейіп, бұл құбылыс күнделікті тәжірибеге айналды. Дегенмен көптілділікті техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарында халықаралық стандарт деңгейінде тиімді ұйымдастыру — өзекті мәселе.
Бұл бағыттағы жұмыстарға Н.Ә. Назарбаев ұсынған «Тілдердің үш тұғырлылығы» мәдени жобасы серпін берді. Үш тілді еркін меңгерген қазақстандықты қалыптастыру идеясы тәжірибе жүзінде іске асуы үшін білім беру жүйесі көптілді білім беруді жүйелі түрде енгізуді талап етеді.
Үш тілдің үйлесімі нені қамтамасыз етеді?
Қазақ тілі
Мемлекеттік тілдің қоғамдық өмірдің барлық саласында толық қызмет етуін қамтамасыз ету, ұлтаралық келісім мен қазақстандық патриотизмді нығайту.
Орыс тілі
Лингвистикалық белсенділікті сақтау, көпұлтты ортадағы байланыс пен тәжірибе алмасуды қолдау.
Ағылшын тілі
Ғылыми ақпарат тілі ретінде және жаһандану экономикасына табысты кірігу құралы ретінде кең мүмкіндіктер ашу.
Білім беру мен технология: жаңа деңгей
Қазіргі таңда оқушыларға компьютер, интернет және интербелсенді тақта арқылы сабақ өткізу толық жолға қойылып келеді. Көптеген оқытушылар техникалық құралдарды тиімді пайдаланып, әдістемелік тұрғыдан сараланған алуан түрлі тәсілдерді қолдануда. Мұның бәрі педагогтен жоғары сауаттылықты, үздіксіз ізденісті және кәсіби жауапкершілікті талап етеді.
Өмірдің өзі адамның кәсіби шеберлігіне, білім өрісіне, зиялылық және танымдық деңгейіне биік талап қойып отыр. Бұл талаптар көптілділік арқылы одан әрі маңызды бола түседі.
Тіл — ұлттың рухани қазынасы
Халқымыз тіл абыройын ежелден жоғары қойған. Тілге жиі «адамдар арасындағы қарым-қатынас құралы» деп анықтама берілгенімен, шын мәнінде ол бұдан әлдеқайда терең ұғым: тіл — ұлттық сана-сезімді, халықтың болмысын, тарихын, әдет-ғұрпын, мәдениетін тұтастай бойына жинайтын құндылық.
Сондықтан тіл — кез келген ұлттың тарихы мен тағдырының, тәрбиесі мен тағылымының баға жетпес асылы, сарқылмас қазынасы, ұлт рухын ұйыстыратын өзек.
Жаһандану дәуіріндегі өзектілік
Көптілділік мәселесі Қазақстан үшін ғана емес, бүкіл әлем үшін өзекті. Жаһандану мен киберкеңістіктің кеңеюі тіл білуді уақыт талабы ретінде алға шығарып отыр.
Қоғамдық ұстаным
Қазақстан халқы Ассамблеясының 12-сессиясында Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев жас ұрпақ кем дегенде үш тілді — қазақ, орыс және ағылшын тілдерін — еркін меңгеруі тиіс екенін атап өтті. Еуропа елдерінде мектеп түлектері мен студенттердің бірнеше тілде еркін сөйлеуі қалыпты жағдайға айналғаны да назарға алынды.
Демек, кем дегенде үш тілді меңгеру — бүгінгі заманның басты қажеттіліктерінің бірі.