Радиоактивті түтін аймақтан асып, 10 - нан аса мемлекеттің 145 мың шаршы шақырым жерін ластады, кем дегенде 5 миллион халық зардап шекті
Чернобыль: адамзат жадындағы ең ірі техногендік апат
Радиоактивті бұлт апат аймағынан асып, 10-нан астам мемлекеттің шамамен 145 мың шаршы шақырым аумағын ластады. Кем дегенде 5 миллион адам түрлі деңгейде зардап шекті. Бұл зардаптың қаншалықты ұзаққа созылары әлі күнге дейін толық айқын емес.
Деректер мен пікірлер
- Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) апат салдарынан шамамен 4 мың адам қаза тапқанын хабарлаған.
- Ядролық энергетикаға қарсы белсенділер құрбандар саны 100 мыңға дейін жетуі мүмкін деп есептейді.
- Чернобыль АЭС аумағының спутниктік суреттері кейінгі жылдары бірнеше рет жарияланған (соның ішінде «Мир» станциясынан түсірілген кадрлар туралы деректер айтылады).
Апатты ауыздықтауға қатысқандардың ерлігі
1986 жылғы 26 сәуір күні Чернобыль атом электр станциясында болған апатты жоюға 600 мыңға жуық адам қатысты. Солардың ішінде химиялық қорғау полкінің құрамында 32 мың қазақстандық болғаны аталады.
Украин халқы апат салдарын жоюға қатысқан жандарға әлі күнге дейін зор алғыс айтады. Олар өз денсаулығы мен өмірін қатерге тігіп, ауыр шақта қолдау көрсетіп, радиацияның таралуын тежеуге күш салды. Мыңдаған отандастарымыздың ерлігі мен жігері болмаса, апаттың ауқымы бұдан да кең болуы ықтимал еді.
Қауіп сейілмеген аймақ
Қазір радиация деңгейі салыстырмалы түрде төмендегенімен, қорғаныс шаралары сақталып отыр. Апаттан кейін бірден және одан кейінгі жылдары жүзеге асқан төтенше шығынды қадамдарға қарамастан, Чернобыль АЭС аумағы әлі күнге дейін Еуропаның жүрегіндегі әлеуетті қауіп көзі ретінде қарастырылады.
Алдағы уақытта жаңашыл технологиялар мен ғылыми негізделген шешімдер арқылы бұл қатерді барынша азайту — баршаға ортақ міндет болып қала береді.
Әлеуметтік және экологиялық салдар
Зардап шеккен аумақтар экологиялық инфрақұрылымның құлдырауы, еңбек ресурстарының сыртқа кетуі және демографиялық өзгерістермен байланысты күрделі проблемаларды бастан кешіруде. Қоршаған ортаның ахуалы көптеген жерде халықтың қалыпты өмір сүру мүмкіндігін шектеді.
Әсіресе, зардап шеккен аумақтарда тұрып жатқан адамдардың және апат салдарын жоюға қатысқандардың денсаулығы ерекше алаңдатады. Бұл өңірлерді тұрақты дамыту мен нақты экономикалық өркендету жаңа жобаларды, ғылыми дәлелді шешімдерді және ауқымды материалдық ресурстарды қажет етеді.
Ортақ жауапкершілік
Чернобыль апатының салдары ауыр екенін және оның әлі көптеген ұрпаққа әсер етуі мүмкін екенін түсіне отырып, біз апаттан қаза тапқандарды және денсаулығынан айырылғандарды құрметпен еске алуымыз керек. Ең бастысы — адамзат ретінде апат салдарын барынша азайтуға және мұндай қасіреттің қайталануына жол бермеуге бар күш-жігерімізді жұмылдыруымыз қажет.