Ертеде бір байдың Еснияз деген баласы болыпты
Сабырдың сабағы
Ертеде бір байдың Еснияз деген баласы болыпты. Еснияз ержеткен соң әкесі оған үйлендірмек болып, бір байдың қызына құда түседі. Бірақ Еснияздың көкейінде басқа арман бар еді — ол оқып, білім алуды қалап жүреді.
Білім іздеген жол
Әкесі келіншек алып бергеннен кейін, Еснияз үйінен қашып кетеді. Ол бір қалаға барып, сонда бірнеше жыл оқиды. Көп уақыт өткен соң ауылына қайтуға жолға шығады.
Ой түйін
Кейде адамның тағдырын бір ғана шешім емес, сол шешімге дейінгі ниет пен табандылық айқындайды.
Жол үстіндегі ақыл
Ауылына жақындап келе жатқанда, алдынан қой бағып жүрген бір шал кездеседі. Шал жөн сұрап: «Қайдан келе жатырсың, балам?» — дейді.
Еснияз жол-жөнекей көрген-білгенін түгел айтып береді. Сонда шал: «Бүгін біздің үйге қон, ертең кетерсің» — деп қонақ етеді.
«Сабыр» деген кітап
Үйге келген соң шал Еснияздан оқыған сабақтары мен кітаптарын сұрайды. Барлығын тыңдап болғаннан кейін: «Сен көп оқыған екенсің. Бірақ енді сенің оқитын бір ғана кітабың қалыпты: ол — “Сабыр”. Оны оқымағансың ба, әлде саған үйретпеген бе?» — дейді.
Еснияз қайтадан жолға шығып, «Сабыр» атты кітапты оқып қайтады.
Сабыр сыналған сәт
Енді Еснияз еліне қарай бет алғанда, бір ауылға тап болады. Бұл — әкесінің ауылы екен. Кеш түсе ол әкесінің үйінің қасындағы бір үйге кіріп, өзін «құдайы қонақпын» деп таныстырады. Бөтен адам кейпін сақтап, алғашында кім екенін білдірмей отырады.
Үйде оның әйелі мен бір жас жігіт көңіл көтеріп, Есниязға мән бермей, ойнап-күліп отырады. Жатар уақыт болғанда, екеуі бір төсекке жатып, Еснияз есік жаққа жайғасады.
Шиеленіс
Еснияз әйелінің бұл әрекетін көріп, пышағын алып, ашумен өлтірмек болады. Бірақ дәл сол сәтте «Сабыр» кітабынан оқыған сөзі есіне түседі:
Не болса да, әуелі сабыр керек.
Ол сабыр сақтап, ештеңе істемей жата береді.
Шындықтың ашылуы
Таң атқан соң Еснияз ауыл адамдарынан үйдегі жігіттің кім екенін сұрайды. Сөйтсе, ол — Еснияз үйден кеткенде дүниеге келген өз ұлы екен.
Осылайша Еснияз әйелімен және баласымен қайта қосылады. Білім іздеген еңбегі мен сабыр сақтаған мінезі арқасында, ол әрі бай, әрі білімді адам болып, мұратына жетіпті.
Қорытынды ой
Бұл хикая сабырдың — жай күтумен тең емес, ойды тежеп, ақиқатты анықтауға мүмкіндік беретін парасат екенін еске салады.