Тақырып Эстафеталық жүгіруді түрлендіру
Құрметті мұғалім!
Бұл қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы білім беру мазмұнын жаңарту аясында мұғалімдерге көмек құралы ретінде әзірленді. Жинақ — мұғалімдердің ұжымдық жұмысының нәтижесі.
Бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар қалыптастырушы бағалауды өткізуге, сабақты жоспарлауға, ұқсас тапсырмаларды құрастыруға және іріктеуге, оқу мақсатына жетуге бағытталған сындарлы кері байланыс беруге үлгі болады.
Икемділік
Жинақ ұсыныстық сипатқа ие: білім алушының қажеттілігі мен мүмкіндігін ескере отырып, тапсырмаларды толықтыруға, өзгертуге және бейімдеуге болады.
Қосымша ресурстар
Нұсқаулықтар, таныстырылымдар, жоспарлар, форум талқылаулары және бейне-нұсқаулар Назарбаев Зияткерлік мектептері ДББҰ-ның smk.edu ресми сайтында қолжетімді.
Қолдану аясы
Жинақ негізгі мектеп мұғалімдеріне, әдіскерлерге, критериалды бағалау бойынша өңірлік және мектеп үйлестірушілеріне, сондай-ақ басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.
Ескерту
Жинақты дайындау барысында ресурстар (суреттер, мәтіндер, бейне және аудио материалдар және т.б.) қолжетімді ресми интернет-сайттардан алынды. Жинақ коммерциялық емес мақсатта құрастырылған.
Сізге жемісті жұмыс пен шығармашылық табыс тілейміз!
Мазмұны
1-тоқсан
- 1-бөлім: Жүгіру, секіру және лақтыру дағдыларын дамыту және жақсарту
- 2-бөлім: Спорт ойындары арқылы командалық бірлесу әрекеттері
2-тоқсан
- 3-бөлім: Гимнастика арқылы когнитивті және денені басқару дағдылары
- 4-бөлім: Қазақтың ұлттық және зияткерлік ойындары
3-тоқсан
- 5-бөлім: Шаңғы, кросс және коньки дайындығы
- 6-бөлім: Шытырман оқиғалы ойындар және команда құрушы ойындар
4-тоқсан
- 7-бөлім: Басып кіру ойындарындағы түсінік пен дағдыларды дамыту
- 8-бөлім: Жеңіл атлетика арқылы белсенді өмір салты
1-тоқсан: 1-бөлім
Жүгіру, секіру және лақтыру дағдыларын дамыту және жақсарту.
Қауіпсіздік ережесі. Қысқа қашықтыққа жүгіру
Бағалау критерийі
Білім алушы түрлі жаттығуларды орындау барысында болуы мүмкін қауіп-қатерлерді анықтайды.
Тапсырма
Төменгі сөреден шығу техникасын орындаңыз және болуы мүмкін қауіп-қатерлерді анықтаңыз.
Дескриптор
- Жаттығуды талапқа сай орындайды.
- Мүмкін қателіктерді атайды: қолды қате қою, аяқты дұрыс қоймау, сөреден дұрыс шықпау.
- Жүгіру барысындағы дұрыс және қате тұстарды анықтайды: сөреден шығу, мәрені қиып өту, ауа кедергісіне қарсы тұру, жылдамдық.
Орта және алыс қашықтыққа жүгіру
Бағалау критерийі
Жаттығуларды орындау кезіндегі айырмашылықты, оның ағзаға әсерін және энергетикалық жүйемен байланысын анықтайды.
Тапсырма
Серіктесіңізбен бірге 400 метр қашықтыққа жарыса жүгіріңіз. Орындаудағы айырмашылықты, оның ағзаға әсерін және энергетикалық жүйемен байланысын анықтаңыз.
Дескриптор
- Серіктесімен 400 м қашықтыққа жүгіреді.
- Айырмашылықты және ағзаға әсерін ажыратады.
- Жүгіру түрлерін қолданады: қарапайым жүгіру, аяқ ұшымен жүгіру, тізені жоғары көтеріп жүгіру, аяқты артқа көтеріп жүгіру.
- Энергетикалық жүйемен байланысын анықтайды.
Орта және ұзақ қашықтыққа жүгіру
Бағалау критерийі
- Жақсартуды қажет ететін жаттығуларды орындайды.
- Ағзаны қалпына келтіретін жаттығуларды көрсетеді.
Тапсырма
Ұзақ қашықтыққа (1000 метр) жүгіріңіз. Алаңда 2,5 айналым жасап, ағзаны қалпына келтіретін жаттығуларды көрсетіңіз.
Дескриптор
- Ұзаққа жүгіру барысында аяқ-қол қимылын дұрыс орындайды.
- Қалпына келтіру жаттығуларын көрсетеді.
- Жүгіру түрлерін қолданып, қажеттіліктерді анықтайды.
Секіру және оның түрлері
Бағалау критерийі
- Қимыл-қозғалыс жаттығуларын жетілдіреді.
- Жаттығуларды ретімен орындайды.
Тапсырма
Екпінмен ұзындыққа секіру техникасын орындаңыз және жүгірумен келіп секірудің кезеңдерін (фазаларын) көрсетіңіз.
Кезеңдер
- Екпінмен жүгіру
- Серпілу
- Ұшу
- Жерге түсу
Орындау нұсқаулығы
- Екпінде: белгіленген жерден жүгіріп келіңіз.
- Серпілу: белгіленген сызықты баспай, бір аяқпен серпіліп ұшыңыз.
- Ұшу: қос аяқты алға тастап, қол көмегімен барынша алға ұмтылыңыз.
- Қону: аяқты алға тастап, секіру шұңқырына жамбаспен түсіңіз.
Дескриптор
- Қозғалыс түрін (секіру) анықтайды.
- Секіру техникасын орындайды: жүгіру, серпілу, ұшу, қону.
- Тәуекелдерді анықтайды: екпіндегі қателіктер, тізені ішке алмау, жарақат алу қаупі және т.б.
Әртүрлі құралдарды лақтыру
Бағалау критерийі
- Қозғалыс әрекеттерін бақылайды.
- Қимыл-қозғалыс үйлесімділігін сақтайды.
Тапсырма
150 г кіші допты лақтыру әдісін орындаңыз. Бір орында тұрып лақтыруды және бес қадам екпін алып келіп лақтыруды қайталап, техникасын көрсетіңіз.
- Дәлдікке кіші допты лақтырыңыз.
- Серіктеспен имитациялық «қорытынды күш» жұмысын орындаңыз.
- Серіктеспен имитациялық қарама-қарсы (крест) қадамдарды жасаңыз.
- Кіші допты төменнен жоғары бағытта лақтырыңыз.
Дескриптор
- Көлденең нысанаға бір қолмен лақтырады.
- Дәлдікке лақтыруды орындайды.
- Имитациялық қорытынды күш жұмысын көрсетеді.
- Қарама-қарсы (крест) қадамдарды орындайды.
- Кемшіліктерін анықтайды: нысанаға дұрыс тұрмау, қолды толық жазбау, тізеден бүкпеу, тым жақынға лақтыру және т.б.
Эстафеталық жүгіруді түрлендіру
Бағалау критерийі
Дене жаттығуларының орындалуын анықтайды.
Тапсырма
Төрт-төрттен бес командаға бөлініңіз. Эстафеталық таяқшамен 100 м қашықтыққа жарыса жүгіріңіз.
Назар аударыңыз
- Қауіпсіздік ережесін сақтаңыз.
- Әрқайсысы өз жолымен жүгірсін.
- Таяқшаны түсіріп алмаңыз.
- Бір-біріңізге кедергі жасамаңыз.
Дескриптор
- Эстафеталық таяқшамен 100 м жүгіреді.
- Арақашықтықты сақтайды.
- Тапсырманы мұқият орындайды.
1-тоқсан: 2-бөлім
Спорт ойындары арқылы командалық бірлесу әрекеттері (волейбол).
Ойын әдісін жақсарту: допты жоғарыдан қабылдау
Бағалау критерийі
- Қозғалыс әрекеттерін бақылайды.
- Қимыл-қозғалыс үйлесімділігін сақтайды.
Тапсырма
Волейбол ойынындағы допты жоғарыдан қабылдау әдісін үйреніңіз.
Дескриптор
- Ойын ережесін және ойыншының тұрысын анықтайды.
- Жаттығуды талапқа сай, қателіксіз орындайды.
Ойын әдісін жақсарту: допты астынан қабылдау
Бағалау критерийі
Спорттық техникалардың орындалуын ойын барысында көрсетеді.
Тапсырма
Волейбол добын астынан қабылдау әдісін үйреніңіз.
Дескриптор
- Ойын ережесін және ойыншының тұрысын анықтайды.
- Әдістер арасындағы айырмашылықты ажыратады.
- Астынан қабылдауда екі қолмен жұмысты көрсетеді.
Допты құлап қабылдау: жанға немесе алға
Бағалау критерийі
- Жаттығуды орындаудың басқа жолын ұсынады.
- Қажетті ережелер мен техникалық тиімді тәсілдерді анықтайды.
Тапсырма
Волейбол добын астынан қабылдау кезінде жанға немесе алға құлап қабылдау әдісін үйреніңіз.
Дескриптор
- Әдістер арасындағы айырмашылықты ажыратады.
- Құлап қабылдауда қолмен, аяқпен және кеудемен жұмыс істеуді көрсетеді.
Тактика: доп беру және астынан ойынға қосу
Бағалау критерийі
- Қимыл-қозғалыс жаттығуларын жетілдіреді.
- Жаттығуларды ретімен орындайды.
Тапсырма
Бір-бірден волейбол добын беруді және допты астынан ойынға қосу әдісін үйреніңіз.
Дескриптор
- Жаттығу барысында қателіктердің алдын алады.
- Комбинацияны орындауда аяқ-қол ретін дұрыс сақтайды.
Тактика: жоғарыдан ойынға қосу және стратегия ұсыну
Бағалау критерийі
- Идея, стратегия және жоспар ұсынады.
- Ұсынылған әрекеттерді бағалайды.
Тапсырма
Волейбол добын алып, допты жоғарыдан ойынға қосу әдісін үйреніңіз. Өз стратегияңыз бен жоспарыңызды ұсыныңыз.
Дескриптор
- Допты ойынға қосады.
- Өз стратегиясын құрады және серіктесімен бөліседі.
- Өзінің және өзгелердің шығармашылық қабілеттерін қолданады.
- Әрекеттерін бағалайды.
Командадағы көшбасшылық дағдыларын дамыту
Бағалау критерийі
Көшбасшылық дағдыларын көрсетіп, командалық жұмысты орындайды.
Тапсырма
Волейбол ойынын ойнаңыз. Ойында орын алмастыруға, допты ойынға қосуға және допты қабылдау әдістерін орындауға мән беріңіз.
Дескриптор
- Волейбол ойынын ойнайды және орындарын ауыстырады.
- Допты ойынға қосады және қабылдау әдістерін орындайды.
- Көшбасшылық қырын көрсетіп, мақсатқа жетуге бағытталған әрекет жасайды.
Өзгермелі жағдайға жауап беру: өз ережеңмен ойнау
Бағалау критерийі
- Орындалатын әрекеттерді көрсетеді.
- Қимыл-әрекетке қатысты қозғалыс дағдыларын жетілдіреді.
Тапсырма
Волейбол ойынын өз ережеңізбен ойнаңыз. Допты ойынға қосу, шабуыл жасау және қорғаныста ойнау тәсілдерін жетілдіруді көрсетіңіз.
Дескриптор
- Ережені сақтай отырып ойнайды.
- Допты ойынға қосады, шабуылдайды және қорғаныста ойнауды көрсетеді.
- Дағдыларды жетілдіруге бағытталған іс-әрекеттерді ұсынады.
2-тоқсан: 3-бөлім
Гимнастика арқылы когнитивті және денені басқару дағдылары.
Қауіпсіздік ережесі. Саптық жаттығулар
Бағалау критерийі
Түрлі жаттығуларды орындау барысында болуы мүмкін қауіп-қатерлерді анықтайды.
Тапсырма
Сапта орнында тұрып бұрылу, жүру, жүріп келіп бөліну және орнында тұрып бөліну әдістерін көрсетіңіз. Сапта тұрған кезде арақашықтықты сақтаңыз.
- «Түзел!» бұйрығында оң жаққа қарай бас бұрып түзеліңіз.
- «Тік тұр!» командасында бастапқы қалыпқа келіңіз.
Дескриптор
- Жаттығуларды бұйрық бойынша орындайды.
- Бөліну әдістерін көрсетеді.
- Қате тұстарды анықтайды: арақашықтықты сақтамау, дұрыс бұрылмау, дұрыс жүрмеу.
Акробатикалық элементтер кешені (негізгі)
Бағалау критерийі
Денсаулыққа пайдалы дене жаттығуларын орындайды.
Тапсырма
- Қарапайым акробатикалық жаттығуларды орындаңыз.
- Алға және артқа домалау әдісін көрсетіңіз.
- Жауырынға тұру әдісін көрсетіңіз.
- Әдістердің орындалуын түсіндіріңіз және сақтандыру шараларын қолданыңыз.
Дескриптор
- Алға домалау әдісін көрсетеді.
- Артқа домалау әдісін көрсетеді.
- Жауырынға тұру техникасын орындайды.
Акробатикалық элементтер кешені (құрастыру)
Бағалау критерийі
- Қимыл-қозғалыс комбинацияларының жиынтығын құрастырады.
- Жаттығуды орындау барысында жетілдіру тұстарын анықтайды.
Тапсырма
Акробатикалық жаттығулардың 3–4 түрінен тұратын кешен құрастырып көрсетіңіз. Мысалы: «қарлығаш» қалпы, алға домалау, артқа домалау барысында жартылай шпагатқа отыру, көпірше, баспен тұру және т.б.
Дескриптор
- Кешенді ретімен орындайды.
- Жаттығулардың техникасын көрсетеді.
- Жетілдіру қажеттіліктерін анықтайды.
Гимнастикалық қондырғылар: ағаш аттан секіру
Бағалау критерийі
- Идея, стратегия және жоспар ұсынады.
- Ұсынылған әрекеттерді бағалайды.
Тапсырма
Ағаш аттан секіру техникасын көрсетіңіз және жүгіріп келіп кіші ағаш аттан секіру әдісін орындаңыз.
Кезеңдер
- 1Екпінмен жүгіру.
- 2Серпіліске қос аяқпен түсіп, серпілу.
- 3Қолмен ағаш атқа тіреліп, екі аяқты ашып ұшу.
- 4Қолды жіберіп, жерге қос аяқпен түсу.
Дескриптор
- Екпіндегі қадам алысын дұрыс орындайды.
- Көпірден (мостик) сәтті серпіліп, екі қолын дер кезінде тірейді.
- Ұшу кезіндегі дене ұстанымын сақтайды.
- Жерге түсу сәтін дұрыс орындайды.
Гимнастикалық бөрене: тепе-теңдік және секіру
Бағалау критерийі
Өзінің және өзгелердің қимыл-қозғалысының біліктілік сапасын анықтайды.
Тапсырма
Гимнастикалық бөрененің үстінде акробатикалық жаттығуларды орындап көрсетіңіз: тепе-теңдік сақтап жүру, 180° бұрылу, «қарлығаш» қалпы, жартылай шпагатқа отыру, қос аяқпен секіріп түсу.
Дескриптор
- Тепе-теңдік сақтап жүруде қадам алысын дұрыс орындайды.
- Тепе-теңдік жаттығуларында аяқ-қол қимылын қателіксіз орындайды.
- Секірген кезде жерге түсу сәтін дұрыс орындайды.
Орындауды құрастыру және топта бағалау
Бағалау критерийі
- Көшбасшылық дағдыларын көрсетіп, командалық жұмысты орындайды.
- Жаттығуды көрсетеді және талқылауға қатысады.
Тапсырма
Гимнастикалық құрал-жабдықпен кешенді жаттығу жұмыстарын көрсетіңіз.
Дескриптор
- Кемінде 4–5 элемент көрсетеді.
- Өз идеясымен бөлісіп, командалық әрекет жасайды.
Шығармашылық: құрал-жабдықпен кешен
Бағалау критерийі
Шығармашылық қабілеттерін көрсетіп, балама шешу жолдарын ұсынады.
Тапсырма
Гимнастикалық құрал-жабдықпен кешенді жаттығу жұмыстарын көрсетіңіз: ұлдар — гантельмен, қыздар — шеңбермен (обруч). Бір орында тұрып құралдармен жалпы дамыту жаттығуларын жеке немесе кіші топта орындаңыз. Өз жұмысыңыздағы және өзгелердің орындауындағы күшті тұстар мен кемшіліктерді талқылап, шешу жолдарын ұсыныңыз.
Дескриптор
- Кемінде 2–3 элемент көрсетеді.
- Жаттығуды орындайды және шығармашылық шешім қолданады.
- Жақсы жақтары мен кемшіліктерін атап, шешу жолдарын талқылайды.
- Идеяларымен бөліседі.
2-тоқсан: 4-бөлім
Қазақтың ұлттық және зияткерлік ойындары.
Қазақтың ұлттық ойындары: «Көкпар»
Бағалау критерийі
- Жарыс кезіндегі ұйымшылдықты көрсетеді.
- Жаттығуларды бейімдеп, талқылауға қатысады.
Тапсырма
«Көкпар» ойынын ойнаңыз.
Дескриптор
- Ұлттық ойындардың ептілік, күш-жігер, дәлдік сияқты қасиеттерді дамытатынын түсіндіреді.
- Ұлттық ойындарды атайды және әр ойынның әсерін сипаттайды.
- Ойында өз мүмкіндігін толық пайдалануға ұмтылады.
«Асық ату» және «Бес тас»: ереже және тәсіл
Бағалау критерийі
- Ойнауға қолайлы орта қалыптастырады.
- Ойынның тиімді орындалу жолдарын көрсетеді.
Тапсырма
«Асық ату» және «Бес тас» ойындарының ережесін және ойнау тәсілін көрсетіңіз.
Қысқаша мәлімет
Асық ойыны — қазақ халқының дәстүрлі ойыны. Ол күндіз де, түнде де ойналады: күндіз — мергендікке, түнде — ептілікке баулиды. Иіргенде түскен қалпына қарай асық алшы, тәйке, бүк, шік деп аталады. Атуға арналған қорғасын құйылған асық — сақа, ал сапалысы — оңқы.
Дескриптор
- Асық атудың мергендікке және ептілікке баулитынын айтады.
- Асық атауларын атайды.
- Топта бірлесіп жұмыс жасап, ойнау тәсілін көрсетеді.
«Қыз қуу»: ережені түсіндіру және сақтау
Бағалау критерийі
Дене жаттығуларының орындалуын анықтайды.
Тапсырма
«Қыз қуу» ойынының ережесін түсіндіріңіз және ережені бұзбай ойнаңыз.
Дескриптор
- Ойынның жылдамдықты дамытып, ұлттық рухты көтеретінін анықтайды.
- Ойын барысында ұлдар мен қыздардың ептілік пен икемділігін байқайды.
Зияткерлік ойын: «Тоғызқұмалақ»
Бағалау критерийі
Жарыс кезіндегі әрекеттерге төрелік жасайды.
Тапсырма
- «Қазан», «Отау», «Тұздық», «Атсырау» терминдерінің мағынасын түсіндіріңіз.
- Тақта арқылы әр отаудың аттарын атаңыз.
- «Тоғызқұмалақ» ойынын ойнаңыз және жеңіске жету үшін қарапайым тактикалық әрекеттер құрыңыз.
9 отаудың атауы
Дескриптор
- Ойынды ережеге сай ойнайды.
- Тұздық алудың мақсатын түсініп, ойында қолданады.
- Қарсыласын атсырау жағдайына жеткізуге ұмтылады.
- 9 отаудың атауын атап, ажыратады; төрелік ету ережелерін қолданады.
Зияткерлік ойындар: шығармашылық және балама шешімдер
Берілген мәтіннің бұл бөлігі үзінді түрінде аяқталмаған. Қаласаңыз, қалған мәтінді жіберсеңіз, осы бөлімді бірізді құрылымда толық өңдеп, блог-постқа енгізіп беремін.