Қазақша рефераттар

ТАМЫР ІШІНДЕГІ ШАШЫРАНДЫ ҚАН ҰЮ СИНДРОМЫ (ТШҚҢ - СИНДРОМЫ) НЕМЕСЕ ТРОМБОГЕМОРРАГИЯЛЫҚ СИНДРОМ

Тамыр ішіндегі шашыранды қан ұю синдромы (ТШҚҰ) немесе тромбогеморрагиялық синдром

Тамыр ішіндегі шашыранды қан ұю (ТШҚҰ) синдромы — клиникалық тәжірибеде жиі кездесетін патологиялық құбылыс. Ол әртүрлі ауыр дерттік жағдайлардың аясында дамып, ұю жүйесінің бір мезетте әрі шамадан тыс белсенуімен, әрі кейіннен қан кетуге бейімділіктің күшеюімен сипатталады.

Қай жағдайларда кездеседі?

ТШҚҰ синдромы көптеген аурулар мен шұғыл жағдайларда байқалуы мүмкін, соның ішінде:

  • Сепсис, вирусемия.
  • Қатерлі ісіктер.
  • Шоктың барлық түрлері, әсіресе кардиогендік шок.
  • Ауыр жарақаттар және қансыраумен қабаттасатын хирургиялық араласулар.
  • Акушерлік патологиялар.
  • Үлкен күйіктер, үсіктер.
  • Сүйек сынықтары, жұмсақ тіндердің жаншылуы.
  • Бүйрек, бауыр, ұйқы безі зақымданулары.
  • Жедел тамырішілік гемолиз және лейкоциттердің цитолизінің әртүрлі түрлері.
  • Гемобластоздар, созылмалы миелолейкоз.
  • Жүйелі қызыл жегі, түйінді периартерит және басқа иммундық аурулар; геморрагиялық васкулит.
  • Көп мөлшердегі гемотрансфузиялар және басқа да жағдайлар.

Даму сатылары

1-саты: гиперкоагуляция

Ұю артады

Бірінші сатыда қанның ұюы күшейіп, гиперкоагуляция дамиды. Бұл кезең қысқа мерзімде өтуі мүмкін. Тамырлар ішінде көптеген микротромбтар түзіліп, ішкі ағзалардың майда тамырлары бітеледі.

Көбірек зақымдануы мүмкін ағзалар:

өкпе, бүйрек, бауыр, бүйрек үсті бездері, жүрек, ми және т.б.

Осыған байланысты гиперкоагуляциялық шок дамуы мүмкін, ал ауыр жағдайда науқас кенеттен қайтыс болуы ықтимал. Кейбір жағдайларда гиперкоагуляция баяу жүріп, клиникалық тұрғыдан айқын білінбей өтуі де мүмкін.

2-саты: терең гипокоагуляция

Қан кету қаупі

Екінші сатыда ұю факторларының сарқылуы мен фибринолиздің күшеюі нәтижесінде терең гипокоагуляция дамиды. Бұл кезеңде жиі ауыр қан кетулер байқалады.

Осы екі қарама-қарсы құбылыстың (тромбоз және қан кету) бір синдром аясында қатар жүруіне байланысты толық көрініс тромбогеморрагиялық синдром деп те аталады.

Қауырт тромбогеморрагиялық синдром жағдайларында өлім-жітім 30–60%-ға дейін жетуі мүмкін.

Негізгі түйін

ТШҚҰ синдромы — көптеген ауыр жағдайларда дамитын, бастапқыда ұюдың шамадан тыс күшеюімен, кейіннен ұю жүйесінің әлсіреуінен болатын қан кетумен сипатталатын, өмірге қауіп төндіретін көпсатылы процесс.