Тана (Тана мырза) Тілемісұлы (1803 - 68) - Құнанбайдың замандасы, құдасы

Тана (Тана мырза) Тілемісұлы (1803–1868)

Тана (Тана мырза) Тілемісұлы — Құнанбайдың замандасы әрі құдасы. Ол XIX ғасырдағы ел басқару ісіне араласқан, беделі жоғары тұлғалардың бірі ретінде аталады.

Шыққан тегі және туыстық байланыстар

Тана мырзаның әкесі Тілеміс — Байжігіт–Мұрын елінің атақты биі болған. Әулетінің қоғамдық салмағы мен беделі Танаға да ықпал етіп, оның ел ішіндегі орнының нығаюына негіз қалады.

Тілемістің немере қызы Тектіге Құнанбайдың ұлы Ысқақ үйленген. Сол некеден Кәкітай дүниеге келген.

Ел басқару қызметі

1844 жылы Тана Мұрын еліне, ал Құнанбай өз еліне болыс болып сайланған. Бұл дерек екеуінің де өз ортасында ықпалды болғанын және дәуірлес ретінде қоғамдық-саяси өмірде қатар жүргенін көрсетеді.

Шекаралық комиссия және әскери шен

1858 жылы Тана Лепсі аймағындағы Шұбарағаш деген жерде орыс–қытай шекарасына қатысты комиссия жұмысына қатысып, құжатқа комиссия мүшесі ретінде қол қойған.

1868 жылы оған поручик шені берілген.

Діни-ағартушылық ісі және Абаймен байланысы

Тана Ертіс өзеніне таяу өңірдегі Көкпектіде мешіт салдырған. Мешіттің ашылу тойына Құнанбайды арнайы шақырып, сол сапарға Құнанбайдың Абайды да ертіп барғаны жөнінде деректер кездеседі.

Кейін Абай ел басқару ісінде Тана мырзаның тәжірибесін де пайдаланғаны айтылады.