Түлкі мен тырна достасып, бірге тұрмақ болыпты, Екеуі бір жерге қоныстаныпты
Түлкі мен тырнаның бір шаңырақтағы тірлігі
Түлкі мен тырна достасып, бірге тұруға келісті. Екеуі бір жерге қоныстанып, ішіп-жемегін ортақ қылды. Бірі жем іздеп, сапарға кеткенде, екіншісі балапандар мен күшіктерге қарап қалады.
Балалардың өсіп-жетілуі
Күндердің күнінде тырнаның таз балапандарына жүн шығып, жорғалай бастайды. Ал түлкінің күшіктері пұшпақтанып, құлпырады. Аналары балаларын анда-санда жатақтың жанындағы жайдаққа серуенге шығарып жүреді.
Серуен үстіндегі ой
Бір күні тырна сапарға кетіп, түлкі үйде балаларға қарауыл болады. Ол бәрін серуенге алып шығады. Балапандар мен күшіктер апыр-топыр ойнап, алысып жүреді.
Түлкінің ішкі түйіні
Түлкінің көңіліне күдік ұялайды: тырнаның тұқымының мекені — аспан; бұл балапандар ертең-ақ ұшып кетеді; ал өзі сан соғып қала ма? «Достасамыз» дегені шын туыстық па, әлде уақытша ғана жақындық па?
«Кісі баласы кісіге бала болмайды» деп түйген түлкі күшіктері де құс ұстауды үйренуі керек деп шешеді.
Қиянаттың басталуы
Сөйтіп, түлкі тырнаның бір балапанын ұстап алып, ұрып өлтіреді де, күшіктеріне қалай ұстау, қалай өлтіру, қалай жеу керегін көрсетеді. Анасының баулуымен күшіктер бірте-бірте балапандардың бәрін қырып бітіреді.
Өлтірген балапандарын аулаққа апарып жасырып, өздері қайтадан жатаққа келіп жайғасады.
Кешкі оралу және сұрақ
Кешке тырна қайтып келеді. Түлкі алдынан шығып, жыламсырай сөйлейді. Тырна абыржып:
Тырна: «Ей, не болды?»
Түлкі: «Әу, білмеймін. Балалардың саны аз сияқты».
Тырна апалақтай сасқалақтап: «Жоғы сенікі ме, менікі ме?» — деп сұрайды.
Түлкінің кекесінді жауабы
Түлкі тырнаны қыжырта кекетіп: «Әй, байғұс-ай, ойыңның арамы-ай. Қанша бауырға тартсам да, бөлектенген сөзіңнің ұшқыны шыға береді. Балапандарды “сенікі”, “менікі” деуші ме едік?» — дейді.
Осылайша қу түлкі өз қиянатын жасырып, тілмен жалтарып құтыла жаздайды.