Мәтін мазмұнына сай
Әдістемелік ұсыныстар туралы
Бұл әдістемелік ұсыныстар 6-сынып оқушыларына арналған «Қазақ тілі мен әдебиеті (екінші тіл – Т2)» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізу барысында мұғалімге көмек құралы ретінде әзірленген.
Жинақ (орыс тілінде білім беретін) 6-сыныптың «Қазақ тілі (екінші тіл)» пәні бойынша оқу бағдарламасы мен оқу жоспары негізінде дайындалған. Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар білім алушылардың тоқсан ішінде жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Жинақта не бар?
- Бөлім/ортақ тақырып бойынша бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар.
- Оқу жетістіктерінің ықтимал деңгейлері (рубрикалар).
- Дескрипторлары мен балдары көрсетілген тапсырмалар (ұсыныс түрінде).
Тоқсандық ЖБ үшін
Тоқсандық жиынтық бағалауды өткізуге арналған спецификация және балл қою кестесі ұсынылған. Спецификация стандартталған және тоқсандық жиынтық бағалауды өткізуде басшылыққа алу міндетті.
Ұсыныстар мұғалімдерге, мектеп әкімшілігіне, критериалды бағалау бойынша мектеп үйлестірушілеріне және өзге де мүдделі тұлғаларға арналған.
Ескерту
Әдістемелік ұсынысты дайындау барысында ресми интернет-ресурстардағы қолжетімді материалдар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) пайдаланылды. Әр тоқсанда 2 ортақ тақырып қамтылатыны ескеріліп, оқу мақсаттарына жету үшін берілетін тапсырмалар мазмұнына ортақ тақырыптарды (мүмкіндігінше) кіріктіру ұсынылады.
* белгісі бар жерлерде бағдарламадағы оқу мақсаттарының бір бөлігі қолданылады.
Мазмұны (тоқсандар бойынша)
1-тоқсан
- Отан отбасынан басталады
- Қазіргі қазақ ауылы мен қаланың тыныс-тіршілігі, Таулар сыры
2-тоқсан
- Қуат көзін үнемдей білеміз бе?, Астана – мәдениет пен өнер ордасы
- Менің туған өлкем өлеңдер мен прозада, Қазақстан қорықтары
3-тоқсан
- Болашақ мамандықтары
- Қазақстан және Ұлы Жібек жолы, Жер байлығына аяулы көзқарас, Олимпиада жеңімпаздары – Қазақстан мақтанышы
4-тоқсан
- Абайды оқы, таңырқа!
- Қазақ ұлттық қолөнері, Саяхат және туризм
1-тоқсан: «Отан отбасынан басталады» (жиынтық бағалау үлгісі)
Негізгі параметрлер
- Сөйлеу әрекеті
- Тыңдалым, айтылым
- Ойлау дағдылары
- Қолдану
- Орындау уақыты
- 15–20 минут
- Оқу мақсаттары
- 6.1.1.1; 6.2.2.1
Бағалау критерийлері
- Мәтін бөліктері мен тірек сөздерге сүйеніп, тақырып пен мәселені болжайды.
- Диалогте сөз әдебі мен сөйлеу этикеті формаларын қолданады.
Тапсырма 1: Мәтінді тыңдап, тірек сөздерді анықтаңыз
Мәтін бөлігі 1
Отбасы дегеніміз — туыстық байланыста бірлесіп өмір сүретін адамдар. Отбасында мемлекеттік заңдар мен ережелер сақталады. Отбасы — адам баласының өсіп-өнер, қаз тұрар, қанат қағар ұясы, алтын бесігі. Отбасында қалыптасқан жақсы қасиеттер өмір бойына серік болады.
Тірек сөздер
______________________________
Мәтін бөлігі 2
Дәстүрлі қазақ отбасында ата-ана ерекше құрметтелген. Балалары ата-аналарын қартайғанда қамқорлыққа алуға міндетті болған. Қазақстан Республикасының Конституциясында ата-ана мен бала арасындағы құқықтық қатынастар заңды түрде бекітіліп, қорғалады.
Тірек сөздер
______________________________
Мәтін бөлігі 3
Қазақ отбасында әкенің орны ерекше: әке — отбасының тірегі. Отбасы мүшелері әкені тыңдайды, ананы сыйлайды. Әке мен шеше ақылдасып, үйленген ұлдарына енші бөледі, тұрмысқа шыққан қыздарына жасау береді. Қазақ отбасында қыз да ерекше құрметке ие.
Тірек сөздер
______________________________
Мәтін бөлігі 4
Кенже бала — отбасындағы ең кіші ұл. Кенже баланың өз отбасы болса да, ата-анасымен бірге тұрады, өйткені ол — қара шаңырақтың иесі. Қара шаңырақ — әке-шеше үйі, үлкен үй. Мұнда туыстар жиналып, балаға нағашылары, ата-бабалары, жеті атасы туралы жиі айтылады.
Тірек сөздер
______________________________
Тапсырма 2: Тақырып қойыңыз
Тірек сөздердің көмегімен мәтінге тақырып қойыңыз.
Тақырып
________________________________
Тапсырма 3: Диалог құрастырыңыз
Жұпта «Отан отбасынан басталады» тақырыбында диалог құрастырыңыз. Тыңдалым мәтініндегі тірек сөздер мен сөз тіркестерін қолданыңыз.
Жауапқа арналған орын
____________________________________________________________
Бағалау (қысқаша)
| Бағалау критерийі | Тапсырма | Дескриптор | Балл |
|---|---|---|---|
| Тақырыпты болжайды | 1–2 | Мәтін бөліктерінен 1–2 тірек сөзді анықтайды; тірек сөздер негізінде тақырып қояды. | 3 |
| Диалогте этикет формаларын қолданады | 3 | Тақырып төңірегінде диалогке қатысады; диалог мазмұнында тірек сөздерді қолданады. | 4 |
| Жалпы балл | 7 | ||
3-тоқсан: «Болашақ мамандықтары» (мәтін үлгісі)
Жаңа ғасырдағы жаңа мамандықтар
ХХI ғасыр өмірге түрлі жаңалықтар енгізіп қана қоймай, жаңа мамандықтарды да алып келді. Бұрын естіп-білмеген көптеген кәсіп түрлері пайда болуда. Бұл үрдіс, негізінен, ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуына және қызмет көрсету саласының түрленуіне байланысты.
Бірнеше жыл бұрын қолданыста болмаған атауларды естігенде, «Бұл маман нақты немен айналысады?» деген сұрақ туындауы мүмкін. Алайда дамып жатқан компаниялар бүгінде осындай мамандарға жиі сұраныс білдіреді.
Бренд-менеджер
Тауарды сатумен қатар, оның өндірісі мен нарықтағы орнына жауап беретін маман.
Логист
Жүк тасымалын ұйымдастырып, бақылап отыратын маман.
Промоутер
Компания өнімін таныстыру, жарнамалау және сатылымды арттырумен айналысады.
Супервайзер
Сауда өкілдерінің жұмысын қадағалап, жаңа бағыттарды айқындайды.
Веб-мастер
Сайт жасаумен және техникалық қолдаумен айналысатын маман.
Копирайтер
Сайт пен медиаға арналған мәтіндік контентті әзірлейді.
Коуч
Қызметкерлердің әлеуетін арттыруға көмектесетін маман.
Интервьюер
Әлеуметтік зерттеулер үшін сауалнама мен сұхбат жүргізеді.
Девелопер
Жылжымайтын мүлік жобаларын жоспарлап, жүзеге асыруды ұйымдастырады.
Сомелье
Мейрамханада сусын түрлерін таңдауға және ұсынуға жауап береді.
Джобер
Акцияларды сатып алу-сатуды өз қаражаты есебінен жүргізетін маман.
Ресепшионист
Келушілерді қабылдап, тіркеу жүргізеді және ақпарат береді.
Тізімдегі мамандықтарға анықтама қысқаша ғана берілді. Іс жүзінде, мысалы, девелопердің жұмысы тек жоба жасап, оны сатумен шектелмеуі мүмкін. Логист мамандығында да міндеттер ауқымы кең. Дегенмен бұл мамандықтарға деген сұраныс күннен күнге артып келеді.
Кейбір атаулар жаңа болғанымен, атқаратын қызметі бұрынғы кәсіптердің жаңарған нұсқасы болуы ықтимал. Мысалы, бұрын «веб-программист» деп аталған қызмет бүгін «JavaScript-программист» ретінде нақтыланып қолданылуы мүмкін.