Жолдан былай тұрыңдар
Қарлы жолдағы үш километр
Қолдарына сөмкелерін ұстаған бес-алты бала Қосқұдықтағы сауын сиыр фермасынан шығып, Ақадырдағы мектептеріне қарай бет алды. Екі араның қашықтығы — шамамен үш километр, мидай жазық.
Жер қара, күн жылы кезде ешкім бұл жолды алыссынбайтын. Жол-жөнекей ойын-күлкі, дабыр-дұбыр әңгіме көбейіп, қашықтықтың ұзақтығы сезілмейтін.
Қыс келгенде бәрі өзгереді
Ал қыс түскелі бері жағдай басқаша. Қарлы-боранды күндері үш километр жолға жаяу жету де қиындап кетті. Бүгін де сондай ауыр күннің бірі еді.
Түні бойы қар жауып, жолды бітеп, басып қалған. Балалар қарға малтығып, әрең ілбіп келеді.
Мұхамедидің «тракторы»
Екі езуінен күлкісі арылмайтын, өр көңілді Мұхамеди ғана ештеңені елең қылар емес. Шаршай бастаған қыздарды қолынан жетелеп:
— Мен трактормын, сен менің тіркемемсің. Әйда, кеттік!
Ол алдыңғы қатарда жол ашып, қалғандарын жетелеп, көңілділігін жоғалтпауға тырысады. Қар қалың болса да, сөзінің өзі бір демеу.
«Жексен қайда?»
Кенет балалардың бірі: — Әй, осы Жексен қайда? — деп дауыстады.
«Бәсе, Жексен қайда?» — деген сөз іле-шала көбейіп, бәрі арттарына жалт қарады.
Жексен жатаған торы құнанға мініп алған екен; арт жақтан соқтығып келе жатыр.
— Әне, Жексен! Жолдан былай тұрыңдар! Ат басады!
«Сендер қар кешіп, малтақтап жаяу бара жатырсыңдар, ал мен міне атқа мініп алдым» дегендей, Жексеннің екі танауы желп-желп етеді.
— Жексен, мінгестіре кетші!
Қысқы жолдың ауырлығы — мінезді де, әзілді де айқындайды: біреу жол ашады, біреу жолды басып өтеді.