Алтынсарин жөнінде баянда
Ұстаздың ұяты мен мектептің беделі
Директор мұғаліміне тіке сұрақ қойды: «Ыбырай Алтынсарин қай жылы дүниеге келген?» Мұғалім жымиып қана қойды. Директор қайта сұрады. Бұл жолы үнінде талап күшейген: «Сізден сұрап тұрмын ғой. Айтыңызшы.»
«Әрине, білемін» — бірақ жыл есіне түспеді
Мұғалім сабырмен жауап қатты: Алтынсарин туралы мектепте де оқығанын, кейін педагогика тарихынан да қайта қарағанын айтты. Бірақ нақты жылды сұрағанда, қысылып күлімсіреп: «Есіме түспей отыр» деді.
Директордың ескертуі: бір адамның білімі — ұжымның айнасы
Директор мұны жай қателік емес, мектептің беделіне қатысты мәселе деп түсінді. «Ұят» деді де, мұғалімнің мектептегі орнына тоқталды: «Сіз — біздің бетке ұстар ұстазымыз.»
Ол қазақтың тәмсілін еске алды: «Бас жарылса, бөрік ішінде, қол сынса, жең ішінде». Бірақ мәселенің сырткөзге көріну қаупін де ашық айтты: сырттан біреу келіп, дәл осы сұрақты қойса не болады? Егер мектеп мақтан тұтатын ұстаздың өзі жауап бере алмаса, өзгелерден не талап етуге болады?
Сабақ: Алтынсарин тақырыбы жүйелі назарда болуы керек
Мұғалім төмен қарап, түсінетінін айтты. Директор әңгімені жеке адамға тиісу деңгейінде қалдырмай, мұны ортақ сабаққа айналдыруды ұсынды: Алтынсарин туралы білімді үнемі жаңартып, жүйелі түрде назарда ұстау.
Ол мектеп көлемінде кешенді шаралар ұйымдастырып, арнайы іс-шара жоспарын жасау қажет болуы мүмкін екенін айтты.
Талаптың шегі: «ұйқыдан оятсаң да, айтып беру» деңгейі
Директор өз ойын әсірелей жеткізді: әскердегі тәртіп секілді, әр ұстазды түн ортасында оятып, «Тұр! Алтынсарин жөнінде баянда!» десе, кідірмей жауап беретін деңгейге жету керек. Оның сөзінде бір ғана ой тұрды: мектептің интеллектуалдық мәдениеті дайындық пен тұрақты тәжірибеден құралады.
Сенім мен жауапкершілік
Директор мұғалімді «білімсіз» деп кемсіткен жоқ. Керісінше, оның еңбегін атап өтті: танылған, мойындатқан ұстаз. Жас, жігерлі шағында үлкен іске жетекшілік етуге толық мүмкіндігі бар екенін де айтты.
«Бұл сұраққа тағы ораламыз» деп әңгімені түйіп, мұғалімге шығуға рұқсат берді.
Эпилог: «Компьютер бәрін айтып береді»
Мұғалім шығып кеткен соң, директордың өзі де ойланып қалды: «Расында, Алтынсарин қай жылы дүниеге келді өзі?»
Ол компьютерге бұрылып, жымиып қойды: «Қазір компьютер айтып береді. Компьютердің білмейтіні жоқ.»