Заттың қасиеттері
Әдістемелік ұсыныстар туралы
Бұл әдістемелік ұсыныстар 8-сынып білім алушыларына арналған Химия пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізу барысында мұғалімге көмек құралы ретінде әзірленді. Материалдар 8-сыныпқа арналған ұзақ мерзімді оқу бағдарламасына сүйеніп дайындалған.
Не үшін қажет?
- Тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
- Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған тапсырмалар ұсынады.
- Бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар құрылымдалған материал береді.
Құрамында не бар?
- Дескрипторлары мен балдары көрсетілген тапсырмалар (ұсыныс түрінде).
- Оқу жетістіктерінің ықтимал деңгейлері сипатталған рубрикалар.
- Ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған дайын кестелер мен тұжырымдар.
Кімдерге арналған?
Жинақ жалпы орта білім беретін мектеп мұғалімдеріне, мектеп әкімшілігіне, білім беру бөлімдерінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектеп және өңірлік үйлестірушілеріне, сондай-ақ басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.
Дереккөздер
Әдістемелік ұсыныстарды дайындау барысында ресми интернет-сайттағы қолжетімді ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) қолданылды.
Мазмұны
Төменде тоқсандар бойынша бөлімдер мен ортақ тақырыптарға арналған жиынтық бағалау тапсырмаларының құрылымы берілген.
1-тоқсан
- 8.1A Атомдағы электрондардың қозғалысы
- 8.1B Заттардың формулалары және химиялық реакция теңдеулері
- 8.1C Металдар белсенділігін салыстыру
2-тоқсан
- 8.2A және 8.2B Зат мөлшері және стехиометриялық есептеулер
- 8.2C Химиялық реакциядағы энергия
- 8.2D Сутек, оттек және озон
3-тоқсан
- 8.3A Химиялық элементтердің периодтық жүйесі
- 8.3B Химиялық байланыс түрлері
- 8.3C Ерітінділер және ерігіштік
4-тоқсан
- 8.4A Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары. Генетикалық байланыс
- 8.4B Көміртек және оның қосылыстары
- 8.4C Су
1-тоқсан: 8.1A — Атомдағы электрондардың қозғалысы
Бұл бөлім бойынша жиынтық бағалау білім алушының электрон қабаттарының толуы, орбиталдар пішіні, алғашқы 20 элементтің электрондық конфигурациясы, иондардың түзілуі және нөлдік қосынды әдісі арқылы қосылыстар формуласын құрастыру дағдыларын тексереді.
Оқу мақсаттары
- 8.1.3.2 Әрбір электрон қабатындағы электрон саны нақты максимал мәннен аспайтынын түсіну.
- 8.1.3.3 s және p орбиталдарының пішінін білу.
- 8.1.3.4 Алғашқы 20 химиялық элементтің электрондық конфигурациясын және электронды-графикалық формулаларын жаза білу.
- 8.1.3.5 Атомдардың электронды қабылдап немесе жоғалтып, ион түзетінін түсіну.
- 8.1.3.6 Нөлдік қосынды әдісімен қосылыстардың формуласын құрастыру.
Бағалау критерийлері
Электрон қабаттарының сыйымдылығы
Әрбір қабаттағы электрон санының максимал мәнін анықтайды.
Орбиталдарды ажырату
s және p орбиталдарының пішінін ажыратады.
Электрон беру/қабылдау
Атом мен беретін/қосып алатын электрон саны арасындағы сәйкестікті анықтайды.
Конфигурация және формула
Атомдар мен иондардың электрондық конфигурациясын және электронды-графикалық формулаларын жазады.
Нөлдік қосынды әдісі
Ион зарядтарын теңестіріп, қосылыстың формуласын құрастырады.
- Ойлау дағдылары
- Білу және түсіну; қолдану
- Орындалу уақыты
- 20 минут
Тапсырмалар (үлгі)
-
1) Екінші энергетикалық деңгейдегі электрондардың максимал саны:
-
2) Орбиталдардың пішіні мен белгіленуін жазыңыз:
Электрондар ядроны белгілі бір арақашықтықта айналып қозғалып, электрондық бұлт (орбиталь) түзеді. Орбиталдардың кеңістіктегі пішіні әртүрлі болады.
Орбитал пішіні Белгіленуі 1) ________ тәрізді ________ 2) ________ тәрізді ________ -
3) Сыртқы қабатты аяқтау үшін электрон беру/қосу саны мен атом арасындағы сәйкестікті табыңыз:
Атомдар
- A) Алюминий
- B) Оттегі
Мүмкін жауаптар
- 1) 2 электрон береді
- 2) 3 электрон береді
- 3) 2 электрон қосып алады
- 4) 3 электрон қосып алады
A — ________
B — ________
-
4) Na+, O және Al3+ үшін электрондық конфигурацияны және электронды-графикалық формуланы жазыңыз:
Бөлшек Электрондық конфигурация Электронды-графикалық формула Na+ ________ ________ O ________ ________ Al3+ ________ ________ -
5) Ион түзілуі және нөлдік қосынды әдісі:
5(a) Ион түзілу схемасы
Al (Z=13): 2e) 8e) 3e → ________
S (Z=16): 2e) 8e) 6e → ________
5(b) Қосылыстың формуласы
5(a) тапсырмасында түзілген иондар бойынша нөлдік қосынды әдісімен:
Жауап: ________________________
Ата-аналарға арналған рубрика (қысқаша үлгі)
Рубрика білім алушының нәтижесін төмен, орта, жоғары деңгейлер бойынша сипаттауға арналған.
| Бағалау критерийі | Төмен | Орта | Жоғары |
|---|---|---|---|
| Электрон қабатының максимал саны | Анықтауда қиналады. | Қателіктер жібереді. | Дұрыс анықтайды. |
| s және p орбиталдары | Ажырата алмайды. | Кейбір қателіктер жібереді. | Дұрыс ажыратады. |
| Нөлдік қосынды әдісімен формула құрастыру | Құрастыруда қиналады. | Қателіктер жібереді. | Дұрыс құрастырады. |
1-тоқсан: 8.1B — Заттардың формулалары және химиялық реакция теңдеулері
Бұл бөлімде күрделі заттар құрамындағы элементтердің массалық үлесін есептеу, массалық үлестер арқылы формула шығару, реакция теңдеулерін құрастыру және зат массасының сақталу заңын қолдану дағдылары бағаланады.
Бағалау бағыттары
- Элементтердің массалық үлесін есептеу және формула анықтау.
- Химиялық реакция теңдеулерін құрастыру.
- Зат массасының сақталу заңының анықтамасын жазу.
- Реагенттердің саны мен құрамы бойынша реакцияларды жіктеу.
Тапсырмалардан үзінділер
-
NaHCO3 құрамындағы көміртектің массалық үлесін анықтау.
-
Пропанның (C3H8) жану реакциясын жазу және теңестіру; реагенттер мен өнімдерді атау.
-
H2O2 ыдырау реакциясы және массаның сақталу заңына анықтама беру.
-
Реакцияларды аяқтау, теңестіру және типін анықтау.
1-тоқсан: 8.1C — Металдар белсенділігін салыстыру
Бұл бөлім белсенді және орташа белсенді металдардың сумен әрекеттесуін, коррозияға әсер ететін факторларды, қышқылдармен және тұз ерітінділерімен әрекеттесуді, сондай-ақ белсенділік қатарын қолдана отырып орынбасу реакцияларының жүру мүмкіндігін болжауды қамтиды.
Негізгі дағдылар
- Салқын су, ыстық су және су буымен әрекеттесу теңдеулерін құрастыру.
- Коррозияны туындататын жағдайларды анықтау.
- Қышқылдармен әрекеттесу теңдеулерін жазу және теңестіру.
- Тұз ерітінділерімен орынбасу реакцияларын жоспарлау және түсіндіру.
- Белсенділік қатарымен реакцияның жүру/жүрмеуін болжау.
Тапсырмалардан үзінділер
-
Сумен әрекеттесіп сілті және сутек түзетін металдар қатарын анықтау; Mg үшін су буымен теңдеу жазу.
-
Артефактілер мысалында (мыс, күміс, темір) коррозия факторларын түсіндіру.
-
Сұйытылған HCl-пен әрекеттесетін металдарды таңдау және теңдеулерін жазу.
-
Тұз ерітінділерінен металды ығыстыру мүмкіндігін белгілеу және теңдеулер құрастыру.
-
Белсенділік қатарына сүйеніп орынбасу реакциясының жүретін-жүрмейтінін болжау (мысалы, Ni(NO3)2 + Pb).
Ескерту
Бұл материалдағы тапсырмалар, критерийлер және рубрикалар мұғалім үшін әдістемелік қолдау ретінде ұсынылады. Оларды сыныптың деңгейіне, оқу үдерісінің контексіне және оқу мақсаттарының орындалуына қарай бейімдеуге болады.
Келесі бөлім
Келесі беттерде 2-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар жалғасады.