Мәселені қабылдамау

Мазмұны

Кітаптың негізгі бөлімдері төмендегідей берілген.

Алғашқы бөлімдер

  1. Автор жайлы бірер сөз
  2. Кіріспе: Сенушілер ЖҚТБ-ға қарсы күрестің алдыңғы шебінде

Тараулар

  1. 1ЖҚТБ — сізге де төніп тұрған қатер
  2. 2Вакцина, дәрі-дәрмек және сақтандырғыштар
  3. 3Адамдар жиі қоятын сұрақтар
  4. 4Баратын жер жоқ
  5. 5Сіз қалай ойлайсыз?
  6. 6Біз қайда бара жатырмыз?
  7. 7Біз не істей аламыз?

Қорытынды бөлім:

Әрекет жасайтын мезгіл жетті.

Автор жайлы бірер сөз

Патрик Диксон — 12 кітаптың авторы. Солардың қатарында «ЖҚТБ/СПИД/ЖИТС туралы шындық», «Геттодан қалаға», «Ояныштың белгілері», «Генетикалық төңкеріс» және басқа да еңбектері бар.

Ол дәрігер мамандығы бойынша диплом алып, кейін қатерлі ісікпен ауыратын адамдарға, одан соң АҚТҚ жұқтырған және ЖҚТБ-мен ауыратын науқастарға күтім көрсетуге маманданды.

АСЕТ ұйымы

«ЖҚТБ туралы шындық» кітабы жарық көргеннен кейін, ол 1988 жылдың маусым айында АСЕТ атты халықаралық бірлестіктің негізін қалады. Ұйымның толық атауы — Aids Care Education and Training (ЖҚТБ: күтім, ағарту ісі және дайындау).

  • Қызметі: ЖҚТБ-мен ауыратындарға күтім көрсететін адамдарды оқыту және дайындау.
  • Мақсаты: ұлттық әрі халықаралық деңгейде сенім тұрғысынан түсінік пен көмек ұсыну.

Доктор Диксон 1991 жылға дейін АСЕТ-тің бас директоры болды. Бүгінде ол тәуелсіз қозғалыстардың Халықаралық альянсына ұйымды басқаруда қолдау көрсетеді.

Диксон, сонымен қатар, ата-аналары ЖҚТБ-дан қайтыс болған жетім балаларды асырап алуға бағытталған HIV Hope («АҚТҚ-дан зардап шеккендерге үміт») бағдарламасын басқарады.

Ол кеңесшілік және болжамдау қызметіне бағытталған Global Change компаниясының басқарушысы ретінде ақпараттық қоғам, жаңа технологиялар, биотехнология, жаһандану, көшбасшылық, мотивация және корпоративтік құндылықтар жөнінде әлемдік БАҚ-та жиі пікір білдіреді.

Патрик Диксон жұбайымен Батыс Лондонда тұрады. Олардың төрт баласы бар. Отбасы түгелдей сенім жолымен өмір сүреді.

Алғы сөз

Мен ағылшын дәрігері Патрик Диксонның «ЖҚТБ және Сен» атты кітабының қазақ тілінде жарық көргеніне қуаныштымын. Бұл — бүгінгі Қазақстан үшін өзекті еңбек.

Автор 1987 жылы-ақ мәсіхші сенушілердің назарын бүкіл әлемге қауіп төндірген ЖҚТБ індетіне аударған жетекшілердің бірі болды. Оның «ЖҚТБ туралы ақиқат» атты алғашқы кітабы Англиядағы көптеген қауымдарға терең әсер етіп, АҚТҚ/ЖҚТБ-ға қарсы күреске құлшыныс оятты.

Диксон өз қауымында бірнеше еріктіден тұратын топ құрып, оларға ЖҚТБ-мен ауыратындарға күтім жасаудың, үй жағдайында қызмет етудің және нақты көмек көрсетудің негізгі қағидаларын үйретті. Осы үлгінің әсерімен басқа да көптеген мәсіхшіл қызметтер қалыптасты.

Кітаптың таралуы және ықпалы

«ЖҚТБ және Сен»«ЖҚТБ туралы шындық» кітабының ықшамдалған, кең оқырманға түсінікті нұсқасы. 2002 жылы бұл еңбек Африка елдерінде тарату үшін миллион данамен үшінші рет қайта басылды.

Кітаптың соңында Шығыс Еуропа, Ресей, Орта Азия және Қазақстанда АҚТҚ жұқтырғандарға сенушілер тарапынан көрсетілген қызметтерге қатысты нақты мысалдар берілген.

Соңғы жылдары бұрынғы ТМД елдерінде, соның ішінде Ресейде, АҚТҚ жұқтырғандар саны бұрын-соңды болмаған жылдамдықпен өсіп келеді. Мен Иркутскіге алғаш келгенімде, ресми тіркелген көрсеткіш өте аз көрінген еді. Алайда кейінірек жағдай күрт өзгерді: есірткіні тамырға егу және ортақ шприц қолдану салдарынан инфекция қысқа мерзімде жаппай таралды.

Бірінші толқын

Эпидемияның бастапқы кезеңінде жұқтырғандардың басым бөлігі — инъекциялық есірткі қолданушылар.

Екінші толқын

Кейін АҚТҚ көбіне жыныстық қатынас арқылы тарай бастады. Бұл кезеңді анықтау қиын әрі қауіпті.

Көрінбейтін кезең

Адам бірнеше жыл өзін сау сезініп, инфекция жұқтырғанын білмей өмір сүре береді.

АҚТҚ жұқтырған көптеген адамдар үшін ең ауыр сынақ — диагноздың өзі ғана емес, қоғамнан шеттетілу, қорқыныш және жалғыздық. Кейде олар тіпті ең жақын адамдарының да теріс айналуынан қауіптеніп, сырын жасыруға мәжбүр болады.

Үндеу

Сенушілер қауымы қоғам үшін тұз бен нұр болуға, жастар арасында алдын алу жұмыстарын жүргізуге, жұбайлық адалдық пен салауатты өмір салтын қолдауға шақырылады. Бірақ ең бастысы — сөзбен ғана шектелмей, нақты қызмет ету: дос болу, үйіне бару, күтім жасау, жетім қалған балаларға қамқорлық көрсету.

Бұл күреске үлес қосу үшін міндетті түрде ресми ұйымның мүшесі болу шарт емес. Бір адамның жанынан табылу — кейде ең үлкен көмек.

Марек Сланский — ТМД елдеріндегі АСЕТ-тің өкілі

Кіріспе: Сенушілердің ЖҚТБ-ға қарсы күреске ат салысуы

ЖҚТБ: дереу әрекет ету қажет

Егер ештеңе өзгермесе, 200 миллионнан астам ерлер, әйелдер және балалар ЖҚТБ-дан қаза болуы мүмкін. Бұған дейін 20 миллионнан астам ересек пен бала ЖҚТБ-мен ауырып, қайтыс болды. Эпидемия бұрынғы кезден де жылдам таралып, жыл сайын он жыл бұрынғы есеппен салыстырғанда төрт есе көп адамның өмірін жалмайды.

Көп адам бұл қауіпті жете түсінбейді немесе бұл туралы ойлағысы келмейді.

Мен өмірімде алғаш рет көрген ЖҚТБ-мен ауырған адамды ұмытпаймын. Ол — жас студент еді. Аурухана палатасында қара терге малынып, қақырығына тұншығып, демін әрең алып жатты. Үрей оны түгел билеп алған болатын. Бетінде оттегі маскасы, денесінде көптеген түтікше болды. Ең ауыр нәрсе — оның мүлдем жалғыз жатқаны еді.

Бұл 1987 жылы, Лондонда заманауи медициналық құралдар жеткілікті болса да, ЖҚТБ-мен ауырғандарды күтетін арнайы жүйе болмаған кезең еді. Кей ауруханалар мұндай науқастарды қабылдаудан бас тартты, ал кейбір медбикелер олардың үйлеріне баруға қорықты. Тіпті әріптестерімнің кейбірі қажетті дәрі-дәрмекті тағайындаудан да тартынды. Мұның бәрі диагнозға байланысты болатын.

Көзқарастың өзгеруі

Мен бұған енді бейжай қарай алмадым. Ол палатада көмектің аса қажетінде жатқан, Құдай рухани жағынан Өз бейнесіне ұқсас етіп жаратқан бір адам бар еді. Оның өмір салты туралы пікірлерімді бір сәтке ысырып қойып, оған күтім көрсетуден басқа не істей алар едім?

Ол тіпті отбасына да сырқаты туралы айтпаған: «бас тартып қояды» деп қорыққан. Ішіп жүрген дәрілері жан азабын жеңілдетуге дәрменсіз болды. Бұл — медицина өлім аузындағы науқастарға жеткілікті күтім көрсете алмайтын бұрынғы кезеңді еске салды.

Мен онколог ретінде өлім аузындағы адамдарға үйінде күтім көрсетуге дайындалған едім. Алайда бірнеше жыл бойы ЖҚТБ тақырыбынан өзімді алшақ ұстадым: «Бұл менің салам емес» деп ойладым. Бірақ әріптестерімнің ауру адамдардан теріс айналғанын көргенде, ракпен ауыратындарға қолданылған күтім дағдылары дәл солай ЖҚТБ-мен ауыратындарға да қажет екенін түсіндім.

Тек медицина қызметкерлері ғана емес, кей сенушілер қауымдары да бұл тақырыпта көбіне моральдық пікірталаспен шектеліп, нақты көмекті аз көрсетті. Мен де одан артық болған жоқпын: «ұнамсыз жаңа аурумен айналыспауға» сылтау іздедім. Кейін бұл көзқарасымның қатігез әрі қате екенін түсіндім.

Кітаптың мақсаты

Бұл кітап алғаш рет 1989 жылы «ЖҚТБ туралы шындық» еңбегінің қысқаша нұсқасы ретінде жарық көрді. Мақсаты — әртүрлі сенушілер қауымдарын ЖҚТБ-дан жапа шеккендерге жанашырлықпен қол ұшын беруге жігерлендіру. Негізгі назар күтім көрсетуге, мектептердегі ағарту жұмыстарына және алдын алу шараларына бағытталды.

Өкінішке қарай, сол жылдары ескертілген көптеген қауіп бүгін шындыққа айналды. Дегенмен, болашақта миллиондаған адамның қайғысы қайталанбайды деген үміт әлі де бар.

Аса алаңдататыны — Африкадағы эпидемиядан алынуы тиіс ғибраттың көп елде дер кезінде ескерілмеуі. АҚТҚ жұқтырғандардың саны 60 миллионға жетсе де, эпидемия әлі де бастапқы кезеңінде болуы мүмкін. Африкалық үлгідегі инфекция Азияда және өзге құрлықтарда кең тарала бастады.

Әлемдік тәжірибе: сенімге негізделген ұйымдардың үлесі

Көптеген елде ЖҚТБ-ға қарсы күресте сенушілер алдыңғы қатарда. Оңтүстік Африкада архиепископ Десмонд Тутудың бағалауынша, АҚТҚ жұқтырғандарға көмек берудің қоғамдық бағдарламаларының 60%-дан астамын сенушілер қауымдары мен ұйымдары атқарады. Үндістанда ЖҚТБ-ға қарсы мәсіхшілер қозғалысы 25 мың қызметшіні жұмылдырған.

Бұл қозғалыстардың қатарында АСЕТ, сондай-ақ «Операция Мобилизация», «Самариялықтың қапшығы», Tearfund, World Vision, Мәсіхшілік көмек, Құтқару Әскер тәрізді ұйымдардың қызметі аталады.

Уганда үлгісі

Үкімет пен сенімге негізделген ұйымдар бірлесе әрекет еткенде қандай нәтиже болатынын Уганда айқын көрсетті: алдын алу бағдарламалары, әсіресе жастар арасында, жұқтыру деңгейін 22%-дан 8%-ға дейін төмендетті. Бұл жетістікке қауымдардың көмегінсіз жету мүмкін емес еді.

Екі ортақ мақсат

  • АҚТҚ/ЖҚТБ мәселесіне тап болғандардың бәріне шартсыз, жанашырлықпен қол ұшын беру.
  • Қауымның тарихи тәлімін құрметтейтін, тиімді әрі жауапты алдын алу шараларын қолдау.

ЖҚТБ тақырыбында біз кейде мүлде әрекет етпей қоямыз немесе тек «ненің бұрыс екенін» айтумен шектелеміз. Осы сәтте Құдайдың мейірімі, сүйіспеншілігі мен кешірімін, сондай-ақ көптеген адамның ауруды өз қателігінен емес, өзгенің әрекетінен жұқтырғанын ұмытып кетуіміз мүмкін. Тәлімді дұрыс түсінсек те, іс-әрекет пен қарым-қатынаста мүлдем алшақтап кету қаупі бар.

Екіжүзділікті әшкерелеу туралы бір мысал

Жохан жазған Ізгі хабардағы Иса және неке адалдығын бұзған әйел туралы оқиғада екіжүзділік айқын көрінеді: күнәға қатысқан ер адам көлеңкеде қалып, ашынған топ әйелді ғана жазалауға ұмтылады. Иса бұл әділетсіз көзқарасты әшкерелеп: «Араларыңда кім күнәсіз болса, сол бірінші болып тас лақтырсын» деп, үкім айтушылардың бетін қайтарады.

Мәтіннің бұл бөлігі түпнұсқада үзіліп қалады; ой жалғасы келесі бөлімде өрбиді.