Геожүйелер жайлы түсінік
Екінші межелік бақылау тапсырмасы
Бұл межелік бақылау «Геожүйелер туралы білім» пәні бойынша негізгі ұғымдар мен заңдылықтарды жүйелі түрде меңгеруді бағалауға арналған. Төменде қамтылатын тақырыптар қысқаша және құрылымды түрде берілген.
Тақырыптар тізімі
-
1. Геожүйелер туралы түсінік
Геожүйе ұғымының мәнін, құрамдас бөліктерін және табиғи-аумақтық кешен ретінде ерекшеліктерін ашу.
-
2. Эволюция және динамика
Геожүйелердің уақыт бойынша өзгеруі, дамуы және қозғалыс заңдылықтары. Сондай-ақ эквифиналды және айнымалы күйлердің мағынасын түсіндіру.
-
3. Геожүйелердің өзін-өзі реттеуі
Ішкі байланыстар арқылы тұрақтылықты сақтау, кері байланыс механизмдері және тепе-теңдікке келу үдерістері.
-
4. Байланыстар режимі
Геожүйе элементтері арасындағы зат, энергия және ақпарат алмасуының режимдері мен олардың салдары.
-
5. Эпифация туралы түсінік
Эпифация ұғымын анықтау және оның геожүйелерді талдаудағы орны мен қолданылуын қарастыру.
-
6. Геожүйелерді зерттеудегі ғылыми түсініктердің қалыптасу тарихы
Ғылыми көзқарастардың қалыптасу кезеңдері, негізгі бағыттар және геожүйелік тәсілдің дамуы.
-
7. Заттың құрылымаралық байланысы
Заттың әртүрлі құрылымдық деңгейлердегі өзара байланыстары және геожүйенің тұтастығын қалыптастырудағы рөлі.
-
8. Күн мен Жердің байланысы
Күн сәулеленуі мен белсенділігінің Жер табиғатына әсері: климат, атмосфералық үдерістер және энергия балансы.
-
9. Жердің магниттік өрісі
Магнитосфераның мәні, оның қорғаныш қызметі және геофизикалық құбылыстармен байланысы.
-
10. Жердің гравитациялық өрісі
Гравитацияның Жер жүйелеріне ықпалы: рельефтің қалыптасуы, су айналымы және геодинамикалық үдерістер.
Бағалау талаптары
Екінші межелік бақылаудың жалпы бағасы: 60 балл.
Тақырыптарды меңгеру кезінде негізгі ұғымдарды дәл анықтау, өзара байланыстарды түсіндіру және жүйелік ойлауды көрсету маңызды.