Мектептің педагогикалық жүйесі
Тәрбие жүйесі: мәні мен мазмұны
Тәрбие жүйесі — жеке тұлғаны идеялық, саяси, адамгершілік, экономикалық және басқа да қырларынан қалыптастыруға бағытталған жүйелі үдеріс. Ол адамдарды мақсатқа бағытталған іс-әрекет барысында тәрбиелеуге арналған өзара байланысты жұмыстар кешенін қамтиды.
Негізгі ой
Тәрбиелік жүйенің өміршеңдігі қатысушылар арасындағы қатынастарды дұрыс ұйымдастыруға, оларды басқаруға және ынтымақтастықты тұрақты дамытуға тәуелді.
Бұл жүйеде қатысушылар (оқушылар, мұғалімдер, ата-аналар, мектеп қауымдастығы) арасында қалыптасатын қарым-қатынастар игеріліп, басқарылатын іс-әрекетке айналады. Нәтижесінде тәрбиелік жүйенің күнделікті «өмір тіршілігі» қамтамасыз етіледі.
Тәрбие жұмысының жүйесі: негізгі компоненттер
Педагогикалық жүйе
Мектептің педагогикалық жүйесі — тәрбие жұмысының өзегі: мақсат, мазмұн, әдістер, формалар және нәтижені бағалау тетіктерінің бірлігі.
Мақсатқа бағытталған іс-әрекет
Тәрбие үдерісі нақты мақсаттармен айқындалып, сол мақсаттарға жетуге қызмет ететін жоспарлы іс-шаралар арқылы жүзеге асады.
Қатысушылар арасындағы қарым-қатынас
Ынтымақтастық мәдениеті, өзара құрмет, жауапкершілік пен серіктестік — тәрбиелік ықпалдың тұрақты негізі.
Басқару және үйлестіру
Тәрбие жұмысының тиімділігі ұйымдастыру, бақылау, талдау және түзету әрекеттері арқылы күшейтіледі.
Шағын жинақталған мектеп (ШЖМ) үшін тәрбие жүйесінің моделі
Шағын жинақталған мектептің проблемаларын шешу мақсатында ШЖМ-тің тәрбие жүйесінің жобасын (моделін) құру ұсынылады. Бұл модель мектептің ресурстық мүмкіндіктерін, оқушы санының аздығын және біріккен сыныптар ерекшелігін ескере отырып жасалуы тиіс.
Таңдалған мектеп
Осы модельді әзірлеу үшін мен өз ауылымдағы №16 орта мектепті таңдадым. Аталған мектеп орта мектеп мәртебесіне ие болғанымен, оқушылар құрамы мен ұйымдастыру ерекшеліктері бойынша шағын жинақталған мектептер қатарына жатады.
Модельдің бағыттары
- Оқушы тұлғасын жан-жақты дамытуға бағытталған құндылықтар жүйесін нақтылау.
- Біріккен сыныптарда өзара оқыту, тәлімгерлік және жұптық/топтық жұмыс мәдениетін күшейту.
- Ата-ана, ауыл қауымдастығы және мектептің бірлескен тәрбиелік кеңістігін кеңейту.
- Тәрбие жұмысының жоспарлау–іске асыру–талдау–түзету циклін тұрақтандыру.