Медициналық көмек түрлері

Оқу-әдістемелік кешен

Әскери-медициналық дайындық пәні бойынша материалдар (4-курс)

Құжат мазмұны әскери қызмет жағдайында денсаулықты сақтау, инфекциялардың алдын алу, жарақат кезіндегі алғашқы көмек және төтенше жағдайларда әрекет ету дағдыларын жүйелеуге арналған.

Оқу орны

Семей мемлекеттік педагогикалық институты

Жаратылыстық ғылымдар факультеті · Жалпы биология кафедрасы

Дайындаған

Кунанбаева С.Қ., аға оқытушы

Семей · 2013

Назар аударыңыз

Мәтін редакцияланып, грамматикасы мен құрылымы оқуға ыңғайлы форматқа келтірілді. Мазмұнның бастапқы мағынасы сақталды.

Мазмұны

Тарау 1

Пән бойынша глоссарий

Тарау 2

Лекциялардың қысқаша конспектісі

Тарау 3

Практикалық/зертханалық сабақтарға нұсқаулар

Тарау 4

СОӨЖ бойынша әдістемелік нұсқаулар

Тарау 5

СӨЖ бойынша әдістемелік нұсқаулар

Тарау 6

Бақылау- тексеру құралдары

Тарау 2. Лекциялардың қысқаша конспектісі

Төменде дәрістердің тақырыптары, мақсаттары және негізгі тезистері берілген. Әр дәріс соңында өзін-өзі бақылау сұрақтары қарастырылған.

Дәріс №1 · 2 сағат

Гигиена

Тақырып

Жауынгерлердің денсаулығын сақтау: жеке және ұжымдық гигиена.

Мақсаты

Денсаулықты сақтап, нығайтуда; күш пен шыдамдылықты арттыруда және ағзаның дұрыс жетілуінде дене дайындығы мен спорттың рөлін түсіндіру.

Негізгі тезистер

  • Жеке және ұжымдық гигиенаның маңызы.
  • Ішкі қызмет жарғысы талаптарына сәйкес денсаулықты сақтау.
  • Дене дайындығы және спорт: төзімділік пен жалпы дамуға әсері.

Өзін-өзі бақылау сұрақтары

  1. Жауынгерлер денсаулығын сақтау ұғымы. Жеке және ұжымдық гигиена.
  2. Ішкі қызмет жарғысы талаптары бойынша денсаулықты қорғау.
  3. Дене дайындығы мен спорттың ағза дамуына ықпалы.

Дәріс №2 · 2 сағат

Инфекция

Тақырып

Жұқпалы аурулар және олардың алдын алу.

Мақсаты

Жұқпалы аурулардың пайда болу себептері мен таралу жолдарын қарастыру және алдын алу шараларын түсіндіру.

Негізгі тезистер

  • Жұқпалы ауруларға жалпы түсінік.
  • Себептері және таралу жолдары.
  • Науқасты дер кезінде анықтау және оқшаулаудың маңызы.
  • Санитарлық-гигиеналық шараларды ұйымдастырудағы командир міндеттері.

Өзін-өзі бақылау сұрақтары

  1. Жұқпалы аурулар және олардың алдын алу.
  2. Жұқпалы ауруларға жалпы сипаттама.
  3. Пайда болу себептері және таралу жолдары.
  4. Оқшаулау мен ерте анықтаудың тиімділігі.
  5. Бөлімшеде алдын алу шараларындағы командир рөлі.

Дәріс №3 · 2 сағат

Алғашқы көмек

Тақырып

Жарақат, сүйек сынуы және күйік кезіндегі алғашқы көмек.

Негізгі мазмұн

  • Жарақаттарға жалпы түсінік.
  • Қан кету түрлері және тоқтату әдістері: жгут салу, бұрап тарту, саусақпен басу.
  • Сүйек сынуының түрлері және қолда бар құралдармен иммобилизация жасау.
  • Күйік туралы түсінік және өзіне/басқаларға көмек көрсету.

Өзін-өзі бақылау сұрақтары

  1. Жарақаттарға жалпы түсінік.
  2. Қан кетуді тоқтатудың негізгі тәсілдері.
  3. Сүйек сынуында алғашқы көмек және иммобилизация.
  4. Күйік кезіндегі алғашқы көмек алгоритмдері.

Дәріс №4 · 2 сағат

ТЖ

Тақырып

Төтенше жағдайларда зақымдану кезіндегі дәрігерге дейінгі көмек.

Негізгі мазмұн

  • Техникалық улы сұйықтықтармен улану.
  • Көмірқышқыл газымен улану.
  • Суға бату, найзағай соғуы.
  • Улы саңырауқұлақтар мен өсімдіктерден улану.
  • Жылан шаққан кездегі көмек.
  • Жасанды тыныс алдыру әдістері.

Өзін-өзі бақылау

Әр жағдай бойынша: қауіпсіздікті қамтамасыз ету, жедел бағалау, алғашқы көмек және медициналық қызметке жеткізу тәртібін қайталау.

Дәріс №5 · 2 сағат

Радиация

Тақырып

Ядролық қарудан зақымдану кезіндегі алғашқы көмек.

Негізгі мазмұн

  • Ядролық зақымдану кезіндегі шығын сипаты.
  • Өткір радиация әсері және сәуле ауруы.
  • Арнайы дәрілерді сәулеленуге дейін қолданудың маңызы.
  • Радиоактивті заттардың ағзаға ену қаупі және алғашқы көмек.
  • Бөлімшенің жеке құрамын қорғау және дозиметрлік бақылау.
  • Сәулеленудің шекті рұқсат етілетін дозасы.
  • Аралас зақымданулар: ауыр жарақат, кең көлемді күйік, көз күйігі, сәуле ауруы.
  • Алғашқы көмектің ерекшеліктері.

Дәріс №6 · 2 сағат

Химия

Тақырып

Улану кезіндегі алғашқы көмек.

Негізгі мазмұн

  • Улы заттардың адам ағзасына әсері.
  • Жүйке-салдандырғыш, теріні зақымдайтын және тұншықтырғыш әсері бар заттар.
  • Ұрыс даласында зақымдану кезіндегі алғашқы көмек.
  • Химиялық улануға қарсы жеке пакет: құрамы және қолдану тәртібі.
  • Антидоты бар ине-құтыша және түтінге қарсы ампуланың қолданылуы.

Дәріс №7 · 2 сағат

Биоқорғаныс

Тақырып

Жау бактериологиялық қару қолданғанда: науқастанудан сақтандыру.

Негізгі мазмұн

  • Бактериологиялық қару туралы жалпы түсінік.
  • Қолданылуы мүмкін қоздырғыштар мен токсиндер.
  • Зақымдану белгілері.
  • Карантин және обсервация: мақсаттары мен айырмашылықтары.
  • Ұйымдастыру және өткізу кезіндегі командир міндеттері.

Дәріс №8 · 2 сағат

Ұйымдастыру

Тақырып

Соғыс жағдайында әскерді медициналық көмекпен қамтамасыз ету қағидалары.

Мақсаты

Ұрыстың негізгі түрлерінде медициналық бөлімшелер қызметін ұйымдастыру және олардың міндеттерін меңгеру.

Негізгі тезистер

  • Медициналық көмектің түрлері.
  • Ұрыс түрлеріне байланысты медициналық бөлімшелердің ұйымдастырылуы және негізгі міндеттері.

Өзін-өзі бақылау сұрақтары

  1. Медициналық көмектің түрлері.
  2. Ұрыс жағдайындағы медициналық бөлімшелер қызметінің міндеттері.

Тарау 3. Практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулар

Практикалық сабақтар дағдыға бағытталған: жеке гигиена, инфекциядан қорғану, таңу салу, иммобилизация, жасанды тыныс алдыру және зақымдану ошағында дұрыс әрекет ету.

Сабақ №1 · 2 сағат

Гигиена
  • Жеке адам гигиенасы.
  • Сырт киім мен аяқ киімді таза ұстау.
  • Төсек-орынды күту.
  • Сынып және ұйықтау бөлмелерін желдетіп, таза ұстау.
  • Жеке құрам денсаулығын сақтауда командир міндеттері.

Сабақ №2 · 2 сағат

Инфекция
  • Жұқпалы ауруларға жалпы түсінік.
  • Пайда болу себептері және таралу жолдары.
  • Ерте анықтау және оқшаулау.
  • Бөлімшедегі санитарлық-гигиеналық шаралар және командир міндеттері.

Сабақ №3 · 3 сағат

Таңу/иммобилизация
  • Жеке таңу пакетінің құрамы және қолдану тәртібі.
  • Жара асқынуын болдырмау үшін таңуды уақытында салудың маңызы.
  • Бас, дене, аяқ-қол жарақаттарында таңуды қолдану.
  • Соғылу, шығу, созылу белгілері және алғашқы көмек.
  • Зақымданушыларды ұрыс даласынан дер кезінде алып шығу.

Сабақ №4 · 2 сағат

ТЖ
  • Улы сұйықтықтар, көмірқышқыл газы, суға бату, найзағай соғуы.
  • Улы саңырауқұлақ/өсімдік және жылан шаққанда көмек.
  • Жасанды тыныс алдыру тәсілдері.

Сабақ №5 · 2 сағат

Ядролық зақымдану
  • Зақымдану ошағында емдік-көшіру жұмыстарын ұйымдастыру.
  • Құтқарушыларды ЖҚҚ және дозиметрлік аспаптармен қамтамасыз ету.
  • Өрт ошақтарын сөндіру және құтқару жұмыстарын жүргізу.
  • Үйінділер мен қиратылған нысандардан адамдарды шығару.
  • Ошағында алғашқы көмек көрсетуді ұйымдастыру.
  • Тасымалдау жолдарын тазалау және тасымалдау кезегін белгілеу.
  • Көлікті жарақаттанушыларды тасымалдауға бейімдеу.
  • Улану ошағында дұрыс іс-әрекет ету.

Сабақ №6 · 2 сағат

Химиялық қауіп
  • Улы заттардың әсері және зақымдану белгілері.
  • Жүйке-салдандырғыш, теріні зақымдайтын, тұншықтырғыш заттар.
  • Жеке пакет, антидот және түтінге қарсы ампула: қолдану тәртібі.

Сабақ №7 · 2 сағат

Эпидрежим
  • Бөлімшеде жұқпалы аурулардың таралуын болдырмау жұмыстары.
  • Алдын алу шараларының мәні.
  • Карантин және обсервацияны ұйымдастырудағы командир міндеттері.

Сабақ №8 · 2 сағат

Медициналық қамтамасыз ету
  • Медициналық көмектің түрлері.
  • Ұрыс түрлеріне байланысты медициналық бөлімшелер қызметін ұйымдастыру.
  • Жарақаттанғандарға уақытылы көмек көрсету және ұрыс даласынан жедел көшірудегі командир міндеттері.
  • Санитарлық-гигиеналық және эпидемияға қарсы шараларды ұйымдастыру.

Студенттің өзіндік жұмысы: СОӨЖ және СӨЖ

Материалдар конспект, кесте және реферат түрінде орындалады. Бақылау формалары ретінде жауап беру, тест, бақылау жұмыстары және практикалық сабақтағы тексеру қарастырылады.

СОӨЖ (оқытушының басшылығымен)

  • 1) Гигиена және денсаулықты сақтау

    Формат: конспект, кесте, реферат · Көлемі: 2 сағат · Бақылау: жауап (практикалық сабақ)

  • 2) Жұқпалы аурулар және алдын алу

    Формат: конспект, кесте, реферат · Көлемі: 2 сағат · Бақылау: жауап, тест

  • 3) Жарақат, қан кету, сынық, күйік

    Формат: конспект, реферат · Көлемі: 2 сағат · Бақылау: жауап, тест, бақылау жұмысы

  • 4) Төтенше жағдайлардағы көмек

    Формат: конспект · Көлемі: 2 сағат · Бақылау: жауап, тест, бақылау жұмысы

  • 5) Ядролық зақымданудағы алғашқы көмек

    Формат: конспект, реферат · Көлемі: 2 сағат · Бақылау: жауап, кесте, бақылау жұмысы

  • 6) Химиялық улану кезіндегі көмек

    Формат: конспект, реферат · Көлемі: 2 сағат · Бақылау: жауап

  • 7) Бактериологиялық қауіп: карантин және обсервация

    Формат: конспект · Көлемі: 2 сағат · Бақылау: жауап, тест, бақылау жұмысы

  • 8) Медициналық қамтамасыз ету қағидалары

    Формат: конспект · Көлемі: 1 сағат · Бақылау: жауап, тест, бақылау жұмысы

СӨЖ (студенттің өздік жұмысы)

  • 1) Қан кету, сынық және күйік кезіндегі алғашқы көмек

    Формат: конспект, реферат · Көлемі: 10 сағат · Бақылау: практикалық сабақтағы жауап

  • 2) Улану, суға бату, найзағай, улы өсімдік/саңырауқұлақ

    Формат: конспект · Көлемі: 10 сағат · Бақылау: есеп

  • 3) Ядролық жарылыс кезіндегі аралас зақымданулар

    Формат: реферат · Көлемі: 10 сағат · Бақылау: есеп

  • 4) Тұншықтырғыш және жүйке-салдандырғыш заттардан қорғану

    Формат: реферат · Көлемі: 5 сағат · Бақылау: есеп

  • 5) Карантин және обсервацияны ұйымдастыру

    Формат: реферат · Көлемі: 5 сағат · Бақылау: есеп

  • 6) Медициналық көмектің түрлері және бөлімшелер міндеттері

    Формат: реферат · Көлемі: 5 сағат · Бақылау: есеп

Әдебиеттер тізімі

  1. Бурназян А.И. Руководство по организации медицинского обеспечения при массовых поражениях населения. М.: Медицина, 1971.
  2. Буянов В.М. Первая медицинская помощь. М.: Медицина, 1981.
  3. Лебедев В.В., Охотский В.П., Камилий Н.Н. Неотложная помощь при травматических повреждениях. М.: Медицина, 1980.
  4. Мухина С.А., Трановская И.И. Общий уход за больными (оқу құралы). М.: Медицина, 1989.
  5. Қазьмин А.И. (ред.). Руководство по травматологии для медицинской службы гражданской обороны. М.: Медицина, 1978.
  6. Қазақстан Республикасының «Азаматтық қорғаныс туралы» Заңы.

Негізгі ұғымдар мен бақылау тақырыптары (қысқаша)

Бұл бөлім пән бойынша қайталауға ұсынылатын негізгі тармақтарды шоғырландырады.

Гигиена

Жеке және ұжымдық гигиена, ішкі қызмет талаптары, спорт пен дене дайындығы.

Жұқпалы аурулар

Таралу жолдары, ерте анықтау, оқшаулау, санитарлық режим.

Жарақат және қан кету

Жгут, бұрап тарту, саусақпен басу, таңу және тасымалдау қағидалары.

Сынық және иммобилизация

Қарапайым материалдармен бекіту, қауіпсіз тасымалдау.

Күйік

Күйіктің түрлері, өзіне және басқаларға алғашқы көмек.

Төтенше жағдайлар

Улану, суға бату, найзағай, жасанды тыныс алдыру.

Ядролық қауіп

Сәуле ауруы, дозиметрлік бақылау, аралас зақымданулар.

Химиялық қауіп

Улы заттар әсері, жеке пакет, антидот қолдану тәртібі.

Бактериологиялық қауіп

Карантин/обсервация, алдын алу, басқару міндеттері.

Ескерту

Берілген мәтін үзіндісі бастапқы дереккөзде ұзақ тізімдер мен кестелік деректер ретінде ұсынылған. Бұл нұсқада оқу тәжірибесіне ыңғайлы болу үшін бөлімдер ықшамдалып, тақырыптар бойынша топтастырылды.