Үндістан
Конституциялық құрылым және мемлекеттік билік
Үндістан азаматтық демократиялық республикасының қазіргі Конституциясы 1950 жылғы 26 қаңтарда күшіне енді. Мемлекет басшысы — президент, ол 5 жылға сайланады.
Президенттің өкілеттіктері
- Премьер-министрді тағайындайды; оның ұсынысы бойынша үкімет мүшелері мен Жоғарғы сот мүшелерін бекітеді.
- Парламенттің Халық палатасын тарата алады.
- Парламент сессиялары арасында төтенше жарлықтар қабылдай алады.
- Төтенше жағдай жариялау құқығына ие.
- Қарулы күштердің Жоғарғы бас қолбасшысы болып табылады.
Заң шығарушы және атқарушы билік
Үндістанның заң шығаратын жоғарғы органы — парламент. Оның құрамына президент және екі палата кіреді: Халық палатасы және Штаттар кеңесі.
Штаттар кеңесінің жаңартылуы
Кеңес құрамының үштен бірі әр 2 жыл сайын жаңартылып отырады.
Сайлау құқығы
21 жасқа толған барлық азаматтарға сайлау құқығы берілген.
Үкімет және штаттардағы басқару
Үндістанның үкіметі — Министрлер кеңесі. Ол Халық палатасына сайлауда жеңіске жеткен партияның фракциясы негізінде құрылады.
Штаттарда атқарушы билік 5 жылға тағайындалатын губернатордың қолында.
Сот жүйесі
Сот жүйесіне конституциялық бақылау органы — Жоғарғы сот, сондай-ақ штаттық, округтік және төменгі соттар кіреді.
Экономикасы
Ауыл шаруашылығы
Аграрлық реформа үнді ауылында түбегейлі өзгерістерге әзірге толық қол жеткізген жоқ. Шағын және өте шағын шаруашылықтардың үлесі әлі де басым. Ауыл шаруашылығында механикаландыру қарқыны төмен.
Өнеркәсібі
Жалпы ұлттық табыстағы өнеркәсіптің үлесі:
20–25%
Мұнай, химия, алюминий және машина жасау сияқты салалардың көпшілігі іс жүзінде жаңадан қалыптасты. Қара металл өндіру көлемі күрт артты. Ауыр өнеркәсіп өнімдері жалпы өнеркәсіп өндірісінің шамамен жартысына тең.
Минералдық және энергетикалық ресурстар
Үндістанның минералдық және энергетикалық ресурстары едәуір. Елде өндірілетін көмірдің төрттен үш бөлігіне жуығы Дамодар көмір бассейніне тиесілі.
Машина жасау: негізгі орталықтар
Машина жасау мен металл өндіру айтарлықтай табыстарға жетті. Ірі орталықтары:
1973–1974 жж. машина жасау өнімдері
| Өнім | Көлемі |
|---|---|
| Автомобиль | 99,88 мың |
| Велосипед | 2 581 мың |
| Темір жол вагондары | 12,2 мың |
| Трактор | 24,2 мың |
| Электромоторлар | 3,2 млн |
| Трансформаторлар | 12,4 млн кВт |
| Радиоқабылдағыштар | 1 966 мың |