Қазақстанның бас қаласы-Астана туралы

Астана — ел мен жер тағдырының тоғысқан тұғыры

Ел мен жер тағдыры ешқашан назардан тыс қалмайды. Ертеңге қалатын аманатымыз да, ұрпаққа мирас болар табысымыз да — осы тағдырдың таразысында. Арғы-бергі ата-бабаларымыз ту көтеріп, туырлық тігер құтты қоныс таңдағанда, жайлы да шүйгін мекен іздеуі тегін емес еді.

Аңыз бен ақиқаттың арасын жалғаған шындықтың шырағындай, Асан қайғы бабамыздың желмая мініп, халқына құт мекен болар Жерұйықты іздеуі — жүрекке терең сыр ұялатады. Бұл ізденіс — елдікке, тыныштыққа, тұтастыққа ұмтылған арманның бейнесі.

Елорда орны: тарихи бұралаңнан тәуелсіз таңдауына дейін

Ұлытаудан басталған ұлы көштің кеңес дәуіріндегі тағдыры сан құбылды: елорданың қазығы бірде Орынборға, бірде Қызылордаға қағылды, кейін жасыл желекке оранған Алматыға тұрақтады. Бұл — сол кезеңнің саяси пәрмені мен орталықтанған шешімдерінің салдары еді.

Тәуелсіздік алғаннан кейін ғана елорданың орнын таңдауға мүмкіндік туды. Астананың Қазақстанның дәл орталығына жақын орналасуы — қай қырынан қарасаң да байыпты, салмақты шешім. Сарыарқа талайды көрді, талайға төзді; бабалардың айбынды жеңістеріне куә болды.

Жаңа мыңжылдық табалдырығында «өшкен жанып, өлген тіріліп» дегендей, елдік еңсе тіктеліп, жоғалған рух қайта оралды. Осы жаңғырудың айқын символдарының бірі — Астана.

Қала келбеті: дала кеңдігі мен сәулет жаңалығы

Шыны керек, мен елдің ақ ордасын әлі күнге дейін өз көзіммен көрген емеспін. Оның көрінісі санамда газет-журналдан оқығаным, теледидардан көргенім арқылы ғана елестейді. Дегенмен, қазіргі сәулет өнерінің талаптарына сай бой түзеген биік те сұлу ғимараттар бұрынғы қарапайым облыс орталығын адам танымастай өзгерткені анық.

Қаланың сұлулығы кез келген жанды тамсандыратынына күмән жоқ. Кең жазира дала төсінде керіліп жатқан еңселі келбеті, күміс көлдері, қыз бұрымындай тарқатылған Есіл мен Нұра секілді өзендері Астананы ерекше тартымды етеді. Сондықтан да Астана мен үшін әрқашан салтанаттың қаласы, бағы жанғандардың мекені болып елестейді.

Еуразиялық бағдар: іскерлік байланыс пен болашақ торап

Бүгінде Астана әлемдік іскерлік байланыстың күре тамырына айналып келеді. Бұл — Елбасының ізгі саясаты, көрегендігі мен кемел ойының жемісі. Қаланың «шаңырағы биік көтеріліп, уығы нық қадалып, керегесі келісті жайылды» деуге болады.

Астана — азиялық кеңістіктегі ең бір еуропалық сипаттағы қалалардың бірі. Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстанның Еуразиялық ел екенін, астананың қос құрлықтың «өкпе тұсында» орналасқанын айта отырып, қаланың болашақта ұлан-ғайыр кеңістіктегі қуатты желілер тоғысатын торапқа, XXI ғасырдың экономикалық, технологиялық және ақпараттық ағынының арнасына айналатынын атап өткен.

Жаңа қала: инфрақұрылым, өзен жағалауы және сәулеттік бетбұрыс

Астана — бүгін өсіп келе жатқан қала. Кемел ойлардың, ізгі ниет пен игі тілектің қаласы. Мәселен, қаланы қақ жарған Есіл өзенінің жағалауы бір кездегі қамыс-құрақтан арылып, қазір заманға сай абаттандырылды.

Есілдің жағалауында зәулім ғимараттар салуға да, орталық бөлікте еуропалық үлгідегі шағын орамдар тұрғызуға да мүмкіндік мол. Кейбір кең әрі түзу көшелердің көрінісі дәстүрлі шығыс мегаполистерін — Каир мен Делиді еске түсіретіні де содан.

Елорда келбетін жаңғырту мақсатымен 2001 жылы «Астана — жаңа қала» арнайы экономикалық аймағы құрылды. Бұл бастама Есілдің сол жағалауына инвестиция тарту, құрылыста озық технологияларды қолдану және заманауи инфрақұрылым арқылы қала дамуын жеделдетуге бағытталды. Соның нәтижесінде үкімет сарайлары, министрліктер мен қоғамдық ғимараттар айрықша сәулеттік бейнеге ие бола бастады.

Рәміздер мен рух: Бәйтерек және үш бидің өнегесі

Өзге қалалардан оқшау тұрпатымен ерекшеленетін Астананың кескін-келбеті кейде Еуропаның жүрегіндегі Парижде жүргендей әсер сыйғызатындай. Парижге барғандар әуелі Эйфель мұнарасын іздесе, Астанаға келгендер биіктігі 97 метрге жететін «Астана–Бәйтерек» монументін іздейтіні де заңды. Бұл — әлемге танылар айшықты көрініс.

Ал бас алаңға көз салған жан халқымыздың бірлік тарихын айшықтаған үш бидің — Әйтеке, Қазыбек, Төленің — бас қосқанын бейнелейтін сәулетті ескерткішті көреді. Көшелердің тап-тұйнақтай болуы, қазақ даналарының есімімен аталуында да рухани сабақтастықтың ізі жатыр.