Қазақша рефераттар

Когнитивті лингвистика бойынша бағдарламасы

Құжат туралы

Бұл мәтін — Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетінде әзірленген «Когнитивті лингвистика» пәні бойынша оқытушыға арналған пән бағдарламасының (ПОӘҚ/ПОӘК) мазмұны. Құжат филология (қазақ тілі) бағыты бойынша білім алушылардың оқу үдерісін жоспарлауға, пән мазмұнын жүйелеуге және оқу-әдістемелік қамтамасыз етуді көрсетуге бағытталған.

Мекеме
Шәкәрім атындағы МУ (Семей)
Жыл
2014
Бағыт
5В 020500 — Филология: қазақ
Қорытынды бақылау
Емтихан

Алғы сөз және бекіту деректері

Құрастырушы: Әбікенов Мұхит Төкенұлы, ф.ғ.к., Қазақ тілінің теориясы мен әдістемесі кафедрасының оқытушысы.

Талқылану және мақұлдану

  • Кафедра мәжілісінде қарастырылған (хаттама нөмірі мен күні көрсетіледі).
  • Филология факультетінің оқу-әдістемелік бюросында қарастырылған (хаттама нөмірі мен күні көрсетіледі).
  • Университеттің оқу-әдістемелік кеңесінде қаралып, баспаға ұсынылған (хаттама нөмірі мен күні көрсетіледі).

Алғаш енгізілуі: ПОӘК-нің №1 басылымы (2014).

Қолдану саласы

Бағдарлама пәннің оқу-әдістемелік кешенінің құрамында ұсынылады және «Когнитивті лингвистика» пәні бойынша оқу үдерісін ұйымдастыруға арналған. Құжат 5В 020500 «Филология: қазақ» мамандығы бойынша білім алушыларға бағытталған.

Нормативтік сілтемелер

Бағдарлама оқу үдерісін ұйымдастыру тәртібін төмендегі құжаттардың талаптары мен ұсыныстарына сәйкес айқындайды:

  • 1 Білім берудің тиісті деңгейлерінің мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттары.
  • 2 5В 020500 «Филология: қазақ» мамандығының типтік оқу жоспары.
  • 3 СТУ 042-СГУ-5-2013: пәннің оқу-әдістемелік кешендерін әзірлеуге және рәсімдеуге қойылатын жалпы талаптар.
  • 4 ДП 042-1.07-2013: құжатталған рәсім — оқу-әдістемелік кешеннің мазмұны мен құрылымы.

Жалпы ережелер

Пәннің қысқаша мазмұны

Пән кәсіби деңгейі жоғары, жан-жақты дамыған, теориялық білімі терең және практикалық дағдысы қалыптасқан маман даярлауға бағытталады.

Пәнді оқыту мақсаты

Мақсат — тіл біліміндегі танымдық теорияның ғылыми негіздерін меңгерту, негізгі тұжырымдар мен қағидалар арқылы магистранттың ой-өрісін кеңейту.

Негізгі міндеттер

  • Тіл білімі мен когнитивті лингвистиканың өзара байланысын көрсете білу.

  • Таным теориясының негізгі қағидаларын меңгеріп, оны қоғамтану мен өміртануда дұрыс қолдану.

  • Когнитивті лингвистиканың бағыт-бағдарын айқындап, басқа салалармен байланысын зерделеу.

  • Танымдық аспектілерге қатысты ғылыми еңбектер мен концептуалды пікірлерді талдап, талқылай білу.

  • Ұғымдар мен терминдерді, метатілдік түсініктерді меңгеріп, нақты мысалдармен талдау.

  • Ойлау қабілетін, зерттеп-тану дағдысын және өзіндік пікірін дәлелдеп жеткізу мәдениетін дамыту.

  • Ой–сана–тіл тұтастығы арқылы тілдік қатынасты терең меңгерту және таным процесін жан-жақты іске асыру.

Білім алу нәтижелері

  • Алынған білімді практикада қолдану.
  • Теориялық талдау жасау дағдысын қалыптастыру.
  • Өзіндік пікірді жүйелі түрде білдіру және дәлелдеу.
  • Негізделген теориялық білімді жинақтап, қорытындылай білу.

Пререквизиттер

Пәнді меңгеру үшін төмендегі курстар бойынша базалық дайындық қажет:

  • Тіл біліміне кіріспе
  • Қазіргі қазақ тілі
  • Жай сөйлем синтаксисі

Постреквизиттер

  • Қазақ тілінің академиялық грамматикасы

Жұмыс оқу жоспарынан үзінді

Курс Семестр Кредит Дәріс (сағ.) Практика (сағ.) Зертхана (сағ.) БОӨЖ (сағ.) БӨЖ (сағ.) Жалпы (сағ.) Бақылау
2 3 2 15 15 — 22,5 67,5 135 Емтихан

Оқу пәнінің мазмұны

Пән мазмұны үш модульге топтастырылған. Әр модуль дәріс және тәжірибелік сабақтар арқылы игеріледі.

1-модуль

Танымдық қазақ тілі — жеке ғылым саласы

  1. Танымдық қазақ тілі — жеке ғылым саласы.
  2. Когнитивті лингвистиканың зерттелу тарихы.
  3. Когнитивті лингвистиканың қазақ тіл біліміндегі көрінісі.

2-модуль

Когнитивті лингвистиканың басқа ғылымдармен байланысы

  1. Когнитивті лингвистиканың басқа ғылымдармен байланысы.
  2. Қазақ ғалымдарының таным теориясына қосқан үлестері.
  3. Когнитизм және когнитология.
  4. Когнитологияның жеке тармақтары.
  5. М. Жұмабаев: тіл, сана, ой арқылы дамудың танымдық қыры.
  6. Тіл мен таным бірлестігі.

3-модуль

Тіл мен сана

  1. Тіл мен сана.
  2. Қ. Жұбанов және таным процесі.
  3. Когнитивті лингвистикадағы концептілік құрылым.
  4. Көркем шығарма тіліне концептілік талдау жасау.
  5. Когнитивті лингвистикадағы «әлемнің тілдік бейнесі» теориясы.
  6. С. Аманжолов және таным процесі.

Сағаттық жүктеме (қысқаша)

Дәріс

15 сағат

Тәжірибелік сабақ

15 сағат

Білім алушылардың өздік жұмысы (тақырыптар)

  • Танымдық қазақ тілі — жеке ғылым саласы

  • Когнитивті лингвистиканың зерттелу тарихы

  • Қазақ тіл біліміндегі когнитивті бағыттың көрінісі

  • Когнитивті лингвистиканың басқа ғылымдармен байланысы

  • Қазақ ғалымдарының таным теориясына қосқан үлестері

  • Когнитизм және когнитология

  • С. Аманжолов және таным процесі

Оқу-әдістемелік әдебиеттермен қамтамасыз ету

Оқулық/оқу құралы Саны Білім алушылар саны Қамтамасыз ету
Э. Оразалиева. Танымдық қазақ тілі. Алматы, 2005. 3 3 100%
Маслова В.А. Когнитивная лингвистика. Минск, 2004. 3 3 100%

Әдебиеттер

Негізгі әдебиеттер

  1. Оразалиева Э. Танымдық қазақ тілі. Алматы, 2005.
  2. Жаманбаева Қ. Тіл қолданысының когнитивті негіздері. Алматы, 2003.
  3. Маслова В.А. Когнитивная лингвистика. Минск, 2004.

Қосымша әдебиеттер

  1. Қасым Б. Сөзжасам: семантика, уәждеме. Алматы, 2003.
  2. Маслова В.А. Лингвокультурология. Мәскеу, 2001.
  3. Манкеева Ж. «Қазақ тілін зерттеудің когнитивті негіздері». Тілтаным, 2001, №4.