Қазақша рефераттар

Эссенің құрылымы

Ветеринариялық медицина студенттеріне арналған: жазбаша емтиханда эссе жазу бойынша әдістемелік нұсқау

Эссе — белгілі бір мәселе бойынша автордың өз білімін қолдана отырып, түсінігін және ой-пікірін жазбаша түрде жүйелеп баяндауы. Оны баяндаушы өз ойын еркін білдіретін шағын көлемдегі (әдетте 2–3 бет) шығарма ретінде қарастыруға болады.

Эсседе көтерілген мәселе толық қамтылуы міндетті емес: әр студент өз түсінігін, көзқарасын жеткізеді. Негізгі мақсат — студентті ойын нақты әрі жүйелі жеткізуге, мысалдар мен дәлелдер келтіруге және сауатты жазуға үйрету.

Эссе жазудың түрлері мен тәсілдері

1) Сипаттама (expository)

Студент берілген тақырып бойынша оқыған материалдарын саралап, түсінгенін қысқаша қорытындылап жазады. Ветеринариялық медицинада эссе тақырыптары ретінде көбіне пән бөлімдері, модульдер және микромодульдар алынады.

Мақсаты: студенттің материалды қаншалықты және қандай деңгейде түсінгенін анықтау.

2) Сендіру (persuasive)

Студент тақырыпты өте жақсы меңгергенін көрсетіп, белгілі бір мәселе бойынша нақты (соның ішінде инновациялық) өз пікірін ұсынады және оның дұрыстығына аудиторияны сендіреді.

Эссе маңызды түйінмен аяқталуы тиіс.

3) Талдау (analytical)

Бұл тәсілде студент материалды тек қысқаша түйіндеп қоймай, оны талдап, салыстырып, өз түсінігін терең деңгейде көрсетеді.

Мақсаты: оқылған материалды қаншалықты терең түсінгенін анықтау.

Оқығанын талдай білу — ветеринар мамандарға, ғалымдарға және басшыларға аса қажет қасиет. Диагноз қоюда дәрігер теориялық біліммен қатар нақты зерттеу нәтижелерін саралап, салыстырып, дәл қорытынды жасай білуі керек.

4) Дәлелдеу (argumentative)

Аргумент — нақты бір мәселе бойынша автордың өз ойының дұрыстығын дәлелдеуі. Сендіру тәсілінен айырмашылығы: автор өз көзқарасын қорғап, қарсы пікірлерге уәжді қарсы дәлелдер келтіреді.

Аргумент нақты дәлелдерге сүйенуі тиіс және жұмыс маңызды түйінмен аяқталады.

Эссенің классикалық құрылымы

  1. Кіріспе

    Бұл бөлімде студент эссенің не туралы болатынын, қандай мәселе көтерілетінін қысқаша таныстырады.

  2. Негізгі бөлім

    Тақырып бойынша ойды ашады: сипаттау, сендіру, талдау немесе дәлелдеу тәсілдерін қолданып, негізгі тезистерін, мысалдарын және дәлелдерін жүйелі түрде баяндайды.

  3. Түйіндеме

    Баяндалған ойларды қысқаша қорытындылап, негізгі нәтижені айқындайды.

Ветеринариялық медицина пәні бойынша эссені бағалау критерийлері

Баға Балл / пайыз Жауап сипаттамасы
A 380–400 (95–100%)
  • Тақырып теориялық тұрғыдан жүйелі және толық баяндалған.
  • Пән терминдері мен атауларын толық меңгерген, терминдерді қате қолданбайды.
  • Материалды басқа ғылым салаларымен байланыстыра алады; дәрігер ретінде жүйелі ойлауы байқалады.
  • Жауаптары нақты, қисынды, дәлелді; ғылыми терминдер орынды қолданылған.
  • Мысалдар келтіріп, тәжірибемен/өндірістік жағдайлармен байланыстырады.
  • Тақырыпты жоғары деңгейде еркін меңгерген.
  • Әдеби тілде, стилистикалық және орфографиялық қателерсіз жазылған.
  • Жұмыс ұқыпты, түзетулер мен шимайсыз.
A- 360–379 (90–94%) Өте жақсы жұмыс; жалпы алғанда тақырыпқа толық сәйкес. Тек бір-екі ұсақ қате немесе болмашы кемшілік кездесуі мүмкін.
B+ 340–359 (85–89%)
  • Жауап тақырыпқа сай, маңызды емес аздаған қателіктер бар.
  • Терминдер мен атауларды жақсы меңгерген, ірі қателер жібермейді.
  • Жауап жеткілікті жүйелі; теориялар мен түсініктердің байланысы байқалады.
  • Өз көзқарасын дәйекті жеткізе алады.
  • Мысал келтіруге және өндіріспен байланыстыруға талпынады.
  • Жұмыс ұқыпты орындалған.
B 320–339 (80–84%) Орташа деңгейдегі жұмыс; бірнеше маңызды емес қателік бар. Негізгі мазмұн сақталған.
B- 300–319 (75–79%) Орташа деңгейдегі жұмыс; бірнеше қате байқалады, бірақ тақырыптың негізгі бөлігін қамтиды.
C+ 280–299 (70–74%)
  • Жауап жалпы тақырыпқа сәйкес, бірақ материалды қанағаттанарлық деңгейде ғана меңгерген.
  • Терминдерді жеткілікті біледі, алайда 1–2 қате жібереді.
  • Баяндау реттілігі кей жерде бұзылған; практикалық бөлікте қиындықтар байқалады.
  • Өндірістік/тәжірибелік мысалдар тапсырмамен толық сәйкес келмеуі мүмкін.
  • 3–4 орфографиялық және стилистикалық қате кездеседі.
  • Жұмыс ұқыптылығы орташа: түзетулер мен шимайлаулар бар.
C 260–279 (65–69%)
  • Тапсырмаға жеткілікті, жан-жақты және толық жауап берілмеген.
  • Пән терминдері мен атауларын жеткілікті меңгермеген; қателер жібереді.
  • Қисын мен реттілік жиі бұзылады.
  • Теорияны нақтылайтын мысалдар жоқ немесе жеткіліксіз.
  • 5-тен көп орфографиялық және стилистикалық қате кездеседі.
  • Жұмыс ұқыпсыз: түзетулер, шимайланған тұстар бар.
C- 240–259 (60–64%)
  • Жауап толық емес; баяндау қисыны мен реттілігі бұзылған.
  • Терминдер мен түсініктерді қолдануда ірі қателер бар.
  • Қорытынды жасалмаған.
  • Практикалық тапсырмаларда білімін қолдана алатынын көрсете алмаған.
  • 5-тен көп орфографиялық және стилистикалық қате кездеседі.
  • Жұмыс ұқыпсыз, түзетілген және шимайланған.
D+ 220–239 (55–59%) Орташа деңгейден төмен жұмыс; кемшіліктері едәуір.
D 200–219 (50–54%) Ең төменгі қанағаттанарлық деңгей: негізгі талаптардың бір бөлігі ғана орындалған.
F 0–199 (0–49%) Пәннің негізгі сұрақтарына жауап берілмеген немесе жұмыс талапқа сай емес.

Құрастырушы: доцент міндетін атқарушы, в.ғ.к. Ахметжанов О.Н.