Гербицидтерге төзімді өсімдіктерді өсіру
1-ші МБ тапсырмасы
Бұл тапсырма биотехнологияның негізгі бағыттарын және in vitro әдістерінің өсімдік биотехнологиясындағы қолданылуын жүйелі түрде қарастыруға арналған.
Қамтылатын тақырыптар
- 1 Биотехнологияның салалары
- 2 in vitro эндоспермді өсіру
- 3 Гербицидтерге төзімді өсімдіктерді өсіру
- 4 Өсімдік жасушаларын жасанды ортада өсірудің қысқаша тарихы
- 5 Гаплоидтық технология
- 6 in vitro генофондты сақтау
1) Биотехнологияның салалары
Өсімдік биотехнологиясы
Өсімдік ұлпаларын, жасушаларын және мүшелерін in vitro жағдайында өсіру, көбейту және селекция үдерістерін жеделдету әдістерін қамтиды.
Микробиологиялық биотехнология
Микроағзаларды өндірістік мақсатта қолдану: ферменттер, антибиотиктер, биопрепараттар және басқа да өнімдерді алу.
Медициналық биотехнология
Диагностика, вакциналар, биофармацевтикалық препараттар және жасушалық технологиялар сияқты бағыттарды біріктіреді.
Экологиялық биотехнология
Ластануды биологиялық жолмен азайту, биоремедиация және ресурстарды тиімді пайдалануға арналған технологиялар.
2) in vitro эндоспермді өсіру
Эндоспермді in vitro өсіру — қоректік ортада өсімдік ұлпасын бақылаулы жағдайда өсіруге негізделген тәсіл. Бұл әдіс даму ерекшеліктерін зерттеуге, сондай-ақ ұлпа мәдениетіндегі кейбір селекциялық және физиологиялық міндеттерді шешуге мүмкіндік береді.
Негізгі орта
Минералды тұздар, көмірсу көзі, витаминдер және өсу реттегіштері.
Жағдайлар
Стерильділік, температура, жарық және рН тұрақтылығы.
Мақсат
Өсу динамикасын бақылау және тәжірибелік материал алу.
3) Гербицидтерге төзімді өсімдіктерді өсіру
Гербицидтерге төзімді өсімдіктерді өсіру — арамшөптермен күресте тиімділікті арттыруға бағытталған маңызды бағыт. Төзімділікті алу селекция, жасушалық іріктеу немесе генетикалық тәсілдер арқылы іске асуы мүмкін.
Негізгі қағида
Жасушалар немесе регенерант өсімдіктер гербициді бар ортада өсіріліп, төзімді линиялар іріктеледі.
4) Өсімдік жасушаларын жасанды ортада өсірудің қысқаша тарихы
Өсімдік жасушаларын жасанды қоректік ортада өсіру идеясы ұлпа мәдениеті қағидаларының қалыптасуына негіз болды. Уақыт өте келе стерильділік талаптары, қоректік орталардың құрамы және өсу реттегіштерін қолдану әдістері жетілдіріліп, қазіргі өсімдік биотехнологиясының тәжірибелік базасын қалыптастырды.
Бұл бағыттың дамуы нәтижесінде микроклональды көбейту, сомаклональды өзгергіштікпен жұмыс және регенерация технологиялары кеңінен қолданысқа енді.
5) Гаплоидтық технология
Гаплоидтық технология — бір ғана хромосома жиынтығы бар (гаплоид) өсімдіктерді алу және оларды екі еселеу арқылы генетикалық тұрғыдан біртекті линияларды жылдам қалыптастыруға мүмкіндік беретін әдістер жиынтығы.
Артықшылықтары
- Селекция мерзімін қысқарту
- Біртекті материал алу
- Қажетті белгілерді жылдам бекіту
Қолданылуы
Өнімділігі жоғары және тұрақты сорттар мен линияларды шығару жұмыстарына қолданылады.
6) in vitro генофондты сақтау
in vitro генофондты сақтау — өсімдіктердің құнды генетикалық ресурстарын ұзақ мерзімге қорғауға бағытталған тәсіл. Бұл әдіс сирек кездесетін, баяу көбейетін немесе вегетативті жолмен көбейтілетін түрлер үшін ерекше маңызды.
Нәтиже
Генетикалық материалдың тұрақтылығын сақтай отырып, бастапқы үлгілерді қайта қалпына келтіруге мүмкіндік береді.