Басым мамандықтар тізбесі
Бұл түсініктеме Қазақстан Республикасы Президентінің «Болашақ» халықаралық стипендиясына үміткер жастарға мамандық таңдауда көмекші құрал ретінде ұсынылады.
Мамандық таңдаудағы негізгі қағидаттар
1) Болашақтағы қолдану аясын алдын ала анықтаңыз
Шетелде алған біліміңізді кейін Қазақстанда қай бағытта және қай салада қолданатыныңызды нақтылап алыңыз. Әр бағыт бірнеше мамандықтан тұрады, ал кейбір мамандықтар бірнеше бағытта қатар көрсетілуі мүмкін. Сондықтан оқу бітіргеннен кейін Қазақстанның қай жерінде және қай құрылымда қызмет еткіңіз келетінін алдын ала айқындаған жөн.
2) Таңдауға жауапкершілікпен қараңыз
Мамандық таңдауыңыз болашақ өміріңізге тікелей әсер етеді. Сондықтан емтихан жүйесі жеңіл елдерді ғана көздемей, өз қызығушылығыңыз бен ұзақ мерзімді жоспарларыңызға сүйеніп шешім қабылдаңыз. Төмендегі жалпы ережелерді ескеріңіз.
2.1. Бір ғана мамандықты таңдаңыз
Өтінім беруде бір негізгі мамандық таңдалады.
2.2. Медицина: «Емдеу ісі» бағыты
«Емдеу ісі» маманы дәрежесі бойынша білім алу мүмкіндігі тек Ресей мен Германияда қарастырылғанын ескеріңіз.
2.3. «Қоғамдық қауіпсіздік» бағыты
Осы бағыт бойынша шетелдік жоғары оқу орнын бітірген стипендиаттар Ішкі істер министрлігі құрылымына қызметке жіберілетінін ескеріңіз.
2.4. Өнер саласы (музыка, дизайн, кинематография)
Бұл мамандықтар бойынша конкурсқа шетелдік жоғары оқу орындарынан шақырту алған немесе өз бетінше түскен үміткерлер ғана қатыса алады.
2.5. Бакалавриатқа қойылатын талап
Іріктеу ережелеріне сәйкес бакалавриат бағдарламасы бойынша білім алу үшін үміткердің жалпы орта, бастапқы немесе орта кәсіптік білімі болуы тиіс.
2.6. Таңдалған мамандықтың сабақтастығы
Жоғары оқу орнында оқып жатқан үміткердің таңдаған мамандығы Қазақстандағы мамандықпен өзара байланысты болғаны дұрыс. Бұл шетелде оқуды жеңілдетуге мүмкіндік береді.
2.7. Магистратураға қойылатын талап
Магистратураға түсу үшін үміткердің жоғары кәсіби білімі болуы қажет (бакалавр дипломы немесе мамандарға арналған диплом).
2.8. Магистратура мамандығына сәйкестік
Шетелде білім алу үшін үміткердің жоғары кәсіби білімі таңдаған магистратура мамандығына сәйкес болуы керек.
2.9. Докторантураға қойылатын талап
Докторантура бағдарламасына үміткерлер магистр дәрежесіне немесе ғылым кандидаты дәрежесіне ие болуы тиіс. Ресейдің докторантурасына түсу үшін үміткерлердің міндетті түрде ғылым кандидаты дәрежесі болуы қажет.
3) Елді таңдаңыз және қабылдау талаптарын нақтылаңыз
Мамандық анықталғаннан кейін, білім алатын елді қарастырып, сол елдегі құжат қабылдау ережелерімен мұқият танысыңыз. Елді таңдауда төмендегі мәліметтерге сүйеніңіз.
3.1. Ағылшын тілінде білім беретін елдер
- АҚШ
- Канада
- Жаңа Зеландия
- Австралия
- Нидерланды
- Ұлыбритания
- Малайзия
- Сингапур
3.2. Жергілікті тіл және ағылшын тіліндегі бағдарламалар
Еуропа елдерінде, сондай-ақ Қытай, Жапония және Оңтүстік Кореяда көптеген бағдарламалар сол елдің тілінде жүргізіледі, алайда кейбір жоғары оқу орындарында оқу ағылшын тілінде өтеді. Іріктеу ережелеріне сәйкес тіл курстарына тек техникалық және медициналық мамандықтар бойынша құжат тапсырған үміткерлер ғана жіберіледі.
3.3. Ғылыми дәреже үміткерлеріне қойылатын қосымша талаптар
Ғылым кандидаты мен докторы дәрежесіне үміткерлер таңдаған салада ғылыми зерттеу жүргізетін шетелдік оқу орындарымен өз бетінше байланыс орнатуы қажет. Сондай-ақ жетекшілік ететін шетелдік жоғары оқу орны профессорының келісімін алып, оқу орны бекіткен жұмыс және оқу жоспарын кеңейтілген түрде ұсынуы тиіс.