Create New Dimension Style диалогтық терезесі

5В072400 Технологиялық машиналар және жабдықтар 2 межелік бақылау

Тапсырма тақырыбы: Компас бағдарламасында нысананы тұрғызу

Бұл материал «Технологиялық машиналарды автоматты жобалау жүйесі» пәні бойынша межелік бақылауға дайындалуға және практикалық есептерді рәсімдеу талаптарын біріздендіруге арналған.

1. Әдістемелік ұсыныстар

Пәнді оқу барысында әрбір білім алушыға 1 және 2 межелік бақылауға арналған тапсырмалар беріледі. Бұл тапсырмалар пәннің негізгі бөлімдерін қамтиды және:

  • теориялық білімнің меңгерілу деңгейін;
  • теорияны практикалық есептерді шешуге қолдана алу қабілетін көрсетеді.

Рәсімдеу талаптары

  • Жұмыс A4 форматында орындалып, есептеу-графикалық жұмысқа қойылатын талаптарға сай рәсімделуі керек.
  • Өздік жұмыс анық әрі ұқыпты жазылуы тиіс.
  • Сыртқы бетінде: студенттің аты-жөні, мамандығы, курсы, тобы, нұсқа нөмірі және тапсыру уақыты көрсетілуі қажет.
  • Есепті шешу барысында қысқаша түсініктемелер беріледі, қолданылған барлық формулалар міндетті түрде көрсетіледі.
  • Сызбалар масштаб ескеріліп орындалады.
  • Тапсырма соңында пайдаланылған әдебиеттерге сілтеме жасалады.
  • Жетіспейтін параметрлерді оқулық қосымшаларындағы кестелерден немесе анықтамалықтардан алуға болады.

2. Негізгі бөлім

Компас (және ұқсас CAD орталарында) нысананы тұрғызу кезінде ең жиі қолданылатын түрлендіру командалары төмендегідей.

Көшіру және тасымалдау

  • Object Move — объектіні тасымалдау.
  • COPY — объектіні көшіру.

Бұру (ROTATE)

ROTATE командасы объектіні берілген бұрышқа бұрады.

Мысал (командалық жол):

Command: ROTATE
Select objects: (объектіні таңдаңыз)
Select objects: Enter (таңдау аяқталды)
Base point: INT of (бұрылу ортасын көрсетіңіз)
Rotation angle/Reference: 90
  • +90° — сағат тіліне қарсы бұру.
  • −90° — сағат тілі бойынша бұру.

Масштабтау (SCALE)

SCALE сурет өлшемдерін өзгертуге мүмкіндік береді.

Мысал (командалық жол):

Command: SCALE
Select objects: (объектіні таңдаңыз)
Select objects: Enter
Base point: INT of (масштабтау ортасы)
Scale factor/Reference: 2

Теңестіру (ALIGN)

ALIGN бұйрығы сызуды бұрумен қатар, оны басқа объектілермен теңестіруге мүмкіндік береді.

Айна бейне (MIRROR)

MIRROR командасы объектінің айнадағы бейнесін құрады.

Мысал (командалық жол):

Command: MIRROR
Select objects: (объектілерді таңдаңыз)
Select objects: Enter
First point of mirror line: END of (шағылысу сызығының 1-нүктесі)
Second point: END of (шағылысу сызығының 2-нүктесі)
Delete old objects?: N

Delete old objects?: параметрі бастапқы объектіні сақтау/жоюды анықтайды.

Offset (Ығыстыру) командасы: қысқаша түсіндірме

OFFSET бастапқы объектіге параллель жаңа объект құрады. Жұмыс сценарийі әдетте екі тәсілдің біріне сүйенеді: қашықтық бойынша немесе Through (нүкте арқылы).

Негізгі сұраныстар

  • Offset distance or Through — ығысу қашықтығын енгізу немесе Through кілтін таңдау.
  • Select object to offset — ығыстырылатын объектіні таңдау.
  • Side to offset? — ығысу бағытын (ішке/сыртқа, оңға/солға) курсормен көрсету.
  • Through point — Through таңдалса, ығысу өтетін нүктені көрсету.

Маңызды шектеулер мен қателер

  • Берілген қашықтық нөлден үлкен болуы керек.
  • Кей жағдайларда жүйе Invalid through point (дұрыс емес нүкте) хабарламасын шығарады.
  • Дөңгелек/доға үшін теріс радиус тудыратын ығысу берілсе: No parallel at that offset.
  • Кей объектілерге ығыстыру қолданылмаса: Cannot offset that object.

Өлшемдеу параметрлері (Dimension Style)

Үш жазықтықтағы сызуларды рәсімдеу кезінде өлшем сызықтары, шығыңқы сызықтар, жебелер және мәтін параметрлері жүйелік ауыспалылар арқылы реттеледі.

Dimension Lines

Өлшем сызықтарының түсі, қалыңдығы және элементтері: DIMCLRD, DIMLWD, DIMDLE, DIMDLI, DIMSD1, DIMSD2.

Extension Lines

Шығыңқы сызықтардың түсі, қалыңдығы, асу мөлшері және қосылуы: DIMCLRE, DIMLWE, DIMEXE, DIMEXO, DIMSE1, DIMSE2.

Arrowheads

Жебелердің түрі және өлшемі: DIMBLK1, DIMBLK2, DIMLDRBLK, DIMASZ.

Center Marks for Circles

Шеңбер центрінің маркері және оның өлшемі: DIMCEN.

Text: Appearance, Placement, Alignment

Text Appearance

Мәтін стилі, түсі, биіктігі және аралығы: DIMTXSTY, DIMCLRT, DIMTXT, DIMTFAC, DIMGAP.

Text Placement

Мәтіннің орналасуы және өлшем сызығымен аралығы: DIMTAD, DIMJUST, DIMGAP.

Text Alignment

Мәтіннің өлшем сызығына қатысты теңестірілуі: DIMTOH, DIMTIH.

Dimension Style Manager (DIMSTYLE)

Жаңа өлшем стилін құру немесе бар стильді түзету үшін DIMSTYLE командасы қолданылады. Ол Dimension Style Manager диалогтық терезесін ашып, жүйелік ауыспалыларды реттеуге мүмкіндік береді. Терезеде өлшем стилдерінің тізімі және негізгі әрекеттер батырмалары бар:

  • Set Current — ағымдағы өлшем стилін орнатады.
  • New — жаңа өлшем стилін құрады.
  • Modify — бар стильді түзетеді.
  • Override — стильді өзгертпей, ағымдағы параметрлерді уақытша ауыстырады.
  • Compare — өлшем параметрлерін салыстырады.

Create New Dimension Style

Жаңа стиль құру кезінде: New Style Name өрісіне стиль атауы енгізіледі, Start With — бастапқы үлгі стилін, Use for — қолданылатын өлшем түрін таңдауға көмектеседі. Continue батырмасы келесі баптауларға өтуді қамтамасыз етеді.

Сызба жұмыстарын ұйымдастыру

Zero Suppression панелінде DIMTZIN ауыспалысы арқылы нөлдерді көрсету/жасыру режимдері реттеледі. Ұқсас баптауды DIMALTTZ ауыспалысына да қолдануға болады.

Alternate Unit Tolerance панелінде DIMALTTD ауыспалысы альтернативті өлшемдер үшін үтірден кейінгі таңбалар санын анықтайды.

Автоматикалық жобалау жүйесін реттеу: қабаттар (Layers)

Жұмыс ортасы монитор экранындағы сызбаны басқаруға қажетті және жеткілікті қабаттар санынан тұруы керек. Мысалы, A3 форматты жұмыс ортасы үшін қабаттарды төмендегіше ұйымдастыруға болады. Осындай жағдайда Компас терезесінің фонын күлгін (magenta) түске қою ұсынылады.

Қабат атауы Қолданылуы Сызық түсі Сызық типі Сызық қалыңдығы
WORK Геометриялық құрастырулар және жіңішке сызықтар Қара (7) CONTINUOUS Default
MAIN Сызбаны соңғы рәсімдеу Көк (5) CONTINUOUS 0.5
AXIS Өстік сызықтар Қызыл (1) CENTER Default
HATCH Штрихтау (бітеу аймақтар) Күлгін / Magenta (6) CONTINUOUS Default
DIM Өлшем сызықтары Жасыл (3) CONTINUOUS Default
DASHED Көрінбейтін контур Көкшіл / Cyan (4) DASHED Default
TEXT Мәтін енгізу 244 CONTINUOUS Default

Қолданылатын әдебиеттер

  1. Кондаков А.И. САПР технологических процессов: учебник. — М.: Академия, 2007. — 272 с.
  2. Вороненко В.П. Проектирование машиностроительного производства: учебник / Ю.М. Соломенцев, А.Г. Схиртладзе. — 3-е изд., стер. — М.: Дрофа, 2007. — 380 с.
  3. Большаков В. Инженерная и компьютерная графика. Практикум: учебное пособие. — СПб: БХВ-Петербург, 2004. — 592 с.
  4. Кудрявцева Е.М. Практикум по КОМПАС-3D V8: машиностроительные библиотеки. — М.: ДМК Пресс, 2007. — 433 с. (Проектирование).