Композициялық құрылымның әрқайсысына жеке - жеке тоқталып, жазбаша схема түрінде сызып бер
№1 тапсырма
Композициялық құрылымның әрбір бөлігіне жеке-жеке тоқталып, жазбаша түрде схема жасап көрсетіңіз.
Не істеу керек
- Кіріспе, байланыс, даму, шарықтау, шешім бөліктерін бөліп жазыңыз.
- Әр бөлікке қысқаша сипаттама беріңіз.
- Схеманы мәтіндік блоктар, стрелкалар немесе нөмірлеу арқылы көрсетіңіз.
Ұсынатын схема үлгісі
Кіріспе
↓
Байланыс
↓
Даму
↓
Шарықтау шегі
↓
Шешім
№2 тапсырма
М. Шахановтың «Желтоқсан эпопеясы» деректі романындағы образдар жүйесіне талдау жасаңыз. Образдардың тегі мен түрін анықтап, дәлел келтіріңіз.
Талдау құрылымы
1) Образдар жүйесі
Негізгі және қосымша кейіпкерлерді бөліп көрсетіп, олардың қызметін (идеяны ашу, конфликтіні тереңдету, тарихи шындықты жеткізу) сипаттаңыз.
2) Тек пен түр
Образдардың типін (тарихи тұлға, жинақталған бейне, лирикалық баяндаушы т.б.) және көркемдік рөлін анықтаңыз.
3) Дәлел мен мысал
Әр тұжырымды мәтіннен алынған қысқа үзіндімен немесе нақты эпизодпен негіздеңіз.
4) Қорытынды
Образдар жүйесінің роман идеясына қалай қызмет ететінін жинақтап жазыңыз.
№3 тапсырма
Шағын көлемді эпикалық жанрдың бір түрі бойынша шығармашылық жұмыс орындаңыз. Төмендегі жанрлардың бірін таңдауға болады: эссе, новелла, әңгіме, очерк және т.б.
Талаптар
- Тақырып айқын, идея бірізді болсын.
- Кіріспе–негізгі бөлім–қорытынды құрылымын сақтаңыз.
- Көркем тіл, нақты деталь және әсерлі финалға мән беріңіз.
Идея ұсыну
Эссе: бір құндылық немесе бір оқиға туралы жеке ой-толғаныс.
Әңгіме/новелла: бір конфликт, ықшам сюжет, есте қаларлық шешім.
Очерк: шынайы дерекке сүйенген бейнелі баяндау.
№4 тапсырма
Қ. Жұмаділовтің «Қылкөпір» романындағы Айжарық бейнесіне портреттік сипаттама және мінездеме жазыңыз. Автор Айжарық образын жасауда қандай әдіс-тәсілдер қолданғанын анықтап, нақты мысалдар келтіріңіз.
Жазу жоспары
Портрет
Сырт келбет, қимыл-әрекет, киім, деталь арқылы бейнелеу.
Мінездеме
Ішкі әлемі, құндылығы, таңдауы, өзгелермен қарым-қатынасы.
Әдіс-тәсіл
Диалог, авторлық баяндау, психологиялық деталь, контраст, символ.
Мысал келтіру талабы
Әр байқауыңызды романдағы нақты эпизодпен немесе дәйексөзбен негіздеңіз: кейіпкердің сөзі, іс-әрекеті, шешім қабылдауы, басқа кейіпкерлердің бағасы.
Қорытынды ескерту
Барлық тапсырмаларда ой дәлдігі, мәтін мәдениеті және құрылымның жүйелілігі бағаланады. Жұмысты тапсырар алдында емле мен тыныс белгілерін тексеріп, мысалдарыңыздың мәтінмен байланысын нақтылаңыз.