Математика мектепте

Семей • 2014

«Профильдік мектепте математикадан элективті курстарды құрастыру әдістемесі» пәні бойынша оқу жұмыс бағдарламасы (Syllabus)

Бұл материал магистранттарға арналған және профильдік мектеп жағдайында математикадан элективті (таңдау) курстарды жобалау, іріктеу, ұйымдастыру және бағалау жүйесін әдістемелік тұрғыдан жүйелейді.

Пән туралы мәлімет

Пән атауы
Элективті курстарды құрастыру әдістемесі
Семестр
7
Кредит
2
Бақылау түрі
Емтихан

Оқытушы туралы мәлімет

Оқытушы
Жолымбаев Оралтай Мұратқанұлы
Кафедра
Математика және МОӘ
Қабылдау уақыты
Күн сайын 08:00–17:00
Өткізу орны
№3 ғимарат, кесте бойынша

Контекст және өзектілік

Қазақстанда білім беру жүйесін жеделдетіп жаңғырту қажеттілігі бәсекеге қабілетті, жоғары технологиялық және ғылыми өндірістерге бейім мамандарды дайындау міндетімен тікелей байланысты. Нарықтық қатынастар жағдайында кәсіби бағдар мен бейінді оқыту элементтерін мектеп деңгейінен бастап жүйелеу өзекті бағыт ретінде айқындалды.

Негізгі идея

Жоғары сыныптарда бейінді-бағдарлы оқыту оқушының қызығушылығы мен қабілетіне сәйкес білім траекториясын таңдауға жағдай жасайды.

Пәннің фокусы

Математикадан таңдау курстарын тиімді ұйымдастырудың формалары, мазмұны және әдістемелік тетіктері.

Пәннің мақсаты

Пәннің негізгі мақсаты — жоғары сынып оқушыларын әртүрлі бағытта оқытуды таңдау курстары арқылы ұйымдастырудың тиімділігін көрсету және оны іске асырудың әдістемесін қарастыру: мазмұнды іріктеу, курсты жобалау, өткізу формаларын таңдау, оқу нәтижелерін бағалау.

Оқыту міндеттері (күтілетін нәтижелер)

Білу

Жоғары сыныптарда оқушыны еңбек нарығы сұраныстарын ескере отырып әлеуметтендіруге бағытталған арнайы дайындық жүйесінің теориялық-әдіснамалық негіздерін.

Біліктілік

Оқыту бағытына сәйкес таңдау курстарының құрылымын жасау және мазмұнын іріктеу.

Дағды

Оқу материалдарын сараптап, оларды практикада тиімді қолдану.

Кредит және сағат құрылымы

Курс Семестр Кредит Дәріс Практика СООӨЖ СӨЖ Барлығы Бақылау
4 7 2 15 15 15 45 90 Емтихан

Ескерту: 1 кредит = аптасына 1 академиялық сағат. 1 академиялық сағат = 50 минут.

Пререквизиттер және постреквизиттер

Пререквизиттер

  • Алгебра және анализ бастамалары.
  • Элементар математика.

Ескерту: бастапқы мәтіндегі жаратылыстану/химияға қатысты атаулар математикалық пәндерге сай келмейді; мазмұн редакцияланып, пәндік тұрғыда ықшамдалды.

Постреквизиттер

  • Мектепте математиканы бейінді және кәсіптік бағдарлы оқытуды ұйымдастыру.
  • Педагогикалық практика барысында оқу-тапсырмаларды орындау.
  • Ғылыми-зерттеу жұмыстарын жоспарлау және жүргізу.

Курс мазмұны және бақылау логикасы

Тақырыптарды толық меңгеруді қамтамасыз ету үшін әр бөлім аяқталғаннан кейін білімді жазбаша бақылау арқылы тексеру ұсынылады. Бағдарлама соңында тақырыптық бақылау жұмыстары орындалады.

Оқытушының жетекшілігімен аудиторияда және аудиториядан тыс студенттердің жұмысы жеке және топтық тапсырмалар, өздік жұмыс есебі, конспект пен талдау материалдары арқылы ұйымдастырылады. Студенттің өздік жұмысы (СӨЖ) аудиториялық және аудиториядан тыс форматта жүргізіледі.

Тақырыптық жоспар (дәріс, практика, СООӨЖ, СӨЖ)

Жоспар 4 тақырыптық блоктан тұрады және дәріс, практикалық сабақ, оқытушы жетекшілігімен орындалатын жұмыс (СООӨЖ) және өздік жұмыс (СӨЖ) көлемдерін қамтиды.

Тақырып Дәріс Практика СООӨЖ СӨЖ
1 Дәріс 1–5. Жалпы орта білім берудің жоғары сатысындағы бейінді-бағдарлы оқыту мәселелері 5 5 5 5
2 Дәріс 6–8. Бейінді оқытудағы таңдау курстарының мазмұны мен құрылымы 3 3 8 8
3 Дәріс 9–11. Математикадан таңдау курстарын құрудың теориялық-әдістемелік аспектілері 3 3 8 8
4 Дәріс 12–15. Математика бойынша таңдау курстарын іріктеу және жобалау 4 4 9 9
Барлығы 15 15 30 30

Дәріс сабақтарының мазмұны (қысқаша жоспар)

Дәріс 1–5. Бейінді-бағдарлы оқытудың негізгі мәселелері

  1. 12 жылдық білім берудегі жалпы орта білімнің алғышарттары.
  2. Бағдарлы оқытудың мақсаттары, міндеттері және ұстанымдары.
  3. Бағдарлы оқытуда таңдау курстарының орны.
  4. Бағдарлы оқытуды ұйымдастыру формалары мен түрлері.
  5. Оқушыларға кәсіби бағдар берудің жолдары.
  6. Жаратылыстану-математикалық бағыттағы математика оқулығының мазмұны мен ерекшеліктері.
  7. Гуманитарлық бағыттағы математика оқулығының мазмұны мен ерекшеліктері.

Дәріс 6–8. Таңдау курстарының мазмұны мен құрылымы

  1. 9-сыныптағы бейіналды дайындықтағы таңдау курсының өзіндік ерекшелігі.
  2. 10–11 сыныптарда таңдау курстарын жобалау және жүзеге асыру.
  3. Бейінді мектептегі таңдау курстарының мазмұны.
  4. Оқушының шығармашылық тұлғасын қалыптастырудағы бейінді оқыту әдістерінің маңызы.
  5. Мамандық таңдауда таңдау курстарын іріктеудің ерекшеліктері.

Дәріс 9–11. Таңдау курстарын құрудың теориялық-әдістемелік аспектілері

  1. Орта мектептегі математиканы бейінді оқытудың нормативтік базасы.
  2. Математиканы профильді пән ретінде оқытудың негізгі беталыстары.
  3. Таңдау курстарында математиканы экологиямен кіріктіре оқыту мүмкіндіктері.

Дәріс 12–15. Таңдау курстарын іріктеу және жобалау

  1. Математикадан таңдау курстарының түрлері.
  2. Таңдау курстарын ұйымдастыруға қойылатын талаптар.
  3. Таңдау курстарын өткізудің тиімді әдістері.

Практикалық сабақтар (7 семестр, 15 сағат)

Тақырып Тапсырмалар Сағат Бақылау
1 Бейінді-бағдарлы оқытудың мәселелері
  • Өзектілігі мен жүзеге асыру жолдары бойынша қысқаша ой-тұжырым жазу.
  • 12 жылдық және қазіргі жалпы білім беруді салыстыратын кесте құрастыру.
  • Екі бағыттағы (жаратылыстану-математикалық және гуманитарлық) оқулықтардың ортақ ерекшеліктерін сипаттау.
3 Дәптерді тексеру, ауызша сұрау
2 Таңдау курстарының мазмұны мен құрылымы
  • 9-сынып бейіналды таңдау курсының ерекшелігіне талдау жасау.
  • Бейіналды бағдарды анықтауға арналған сауалнама әзірлеу.
  • Шығармашылық тұлғаны қалыптастырудағы мұғалім рөлі бойынша ұсыныс дайындау.
  • Математика мамандығын таңдауда таңдау курстарын іріктеу ерекшеліктерін саралау.
4 Дәптерді тексеру, ауызша сұрау
3 Теориялық-әдістемелік аспектілер
  • Таңдалған тақырып бойынша курстың қажеттілігін негіздеу.
  • Экологиялық мәселелермен байланысты тақырыптар пакетін ұсыну.
3 Дәптерді тексеру, ауызша сұрау
4 Іріктеу және жобалау
  • Тақырып бойынша оқыту құралдарын, тәсілдерін анықтау және бақылау түрін белгілеу.
5 Дәптерді тексеру, ауызша сұрау

МОӨЖ: тапсырмалар және орындалу графигі

МОӨЖ тапсырмалары дәріс блоктарына сәйкес беріледі. Нәтижелер конспект, өңделген практикалық материал және ауызша талқылау арқылы тексеріледі.

Тақырыптық блок Тапсырма мазмұны Бақылау Сағат
1 Дәріс 1–5
  • Бақылау сұрақтарына жауап беру.
  • Практикалық жұмыстардың сұрақтарына жауап беру.
Конспект, әңгімелесу 5
2 Дәріс 6–8
  • Бақылау сұрақтарына жауап беру.
  • Практикалық жұмыстар бойынша талдау материалдарын тапсыру.
Конспект, әңгімелесу 3
3 Дәріс 9–11
  • Бақылау сұрақтарына жауап беру.
  • Тақырып бойынша практикалық материалды өңдеп тапсыру.
Конспект, әңгімелесу 3
4 Дәріс 12–15
  • Бақылау сұрақтарына жауап беру.
  • Практикалық материалдарды қорытындылап тапсыру.
Конспект, әңгімелесу 4

Таңдау курстарының типтері мен бағыттары (үлгілер)

Төмендегі жіктеу элективті курстардың мақсаттық бағдарын және тақырып таңдау логикасын көрсетуге арналған.

I. Пәндік (математика)

Мақсаты — математикадан бейінді-бағдарлы жалпы білім беру курстарының мазмұнын кеңейту және тереңдету.

1.1. Тереңдетуге бағытталған курстар

Тақырыптар оқу бағдарламасының тарауларынан іріктеліп, тақырыптық жоспармен келіседі.

1.4. Қолданбалы курстар

Білімді практикада қолдану жолдарын көрсетеді және қазіргі өндіріс пен техникаға қызығушылықты арттырады.

  • Математика ауыл шаруашылығында
  • Математика тұрмыста
  • Математика медицинада
  • Қоршаған орта проблемаларын шешудегі математика

1.5. Табиғатты танудың математикалық әдістері

  • Математикалық эксперимент: әдістері мен техникасы
  • Өлшеулер және модельдеу
  • Кванттық модельдеу (арнайы тақырыптар)

1.6–1.7. Тарих және есептер

  • Математиканың даму тарихы және қазіргі проблемалары
  • Олимпиадалық есептерді шешу
  • Эксперименттік және қолданбалы есептер
  • Экологиялық мазмұндағы есептер

Ескерту: бастапқы мәтіндегі «полимерлер», «плазма», «ядролық реакциялар» сияқты атаулар математика пәнінің табиғатына сәйкес келмейді; оларды пәндік тұрғыда қолданбалы/модельдеу бағытындағы математикалық тақырыптар ретінде қайта атау ұсынылады.

II. Пәнаралық

Мақсаты — қоғам және табиғат туралы білімді кіріктіру.

  • Тұрақты даму және математика
  • Математика және денсаулық
  • Өнеркәсіп экономикасы және математикалық модельдер
  • Экологиялық математика

III. Бағыттаушылық

Мақсаты — оқушының кәсіби таңдау бағытына және әлеуметтенуіне ықпал ету.

  • Мамандықтар әлемі
  • Дау-дамайдағы тиімді мінез-құлық
  • Ақпараттық мәдениет және желілік этика

Бағалау жүйесі: рейтинг, межелік бақылау, емтихан

Күнделікті бақылау

Дәріс, практикалық сабақ және МСӨЖ шеңберінде жүйелі бағалау: ауызша сұрау, тапсырма қорғау, үй жұмысы.

Межелік бақылау

7 және 15 аптада өткізіледі (деканат графигі бойынша). Қорытындыға жіберілу үшін семестрлік рейтинг ≥ 50% болуы қажет.

Қорытынды бақылау

Емтихан (компьютерлік формат). Қорытынды үлес салмағы: межелік — 60%, емтихан — 40%.

Сабаққа қатысу және тәртіп

  • Барлық тапсырмалар уақытында тапсырылуы тиіс; кеш тапсырылған жұмыстардың балы 10%-ға төмендетіледі.
  • Себепті босатулар белгіленген график бойынша өтеледі.
  • Сабаққа кешікпеу, қоңыраудан бұрын аудиторияға кіру, сырт киімді гардеробқа өткізу талап етіледі.
  • Сабақ кезінде ұялы телефон өшірулі болуы керек.
  • Таратпа материалдар ұқыпты қолданылуы тиіс.
  • Сұрақ қою үшін қол көтеріп, оқытушыдан рұқсат алу қажет; сабақ үстінде аудиториядан өз бетінше шығуға болмайды.

Әріптік баға шкаласы

Баға Сипаттамасы GPA %
AҮздік4.095–100
A-Үздік3.6790–94
B+Жақсы3.3385–89
BЖақсы3.080–84
B-Жақсы2.6775–79
C+Қанағаттанарлық2.3370–74
CҚанағаттанарлық2.065–69
C-Қанағаттанарлық1.6760–64
D+Қанағаттанарлық1.3355–59
DҚанағаттанарлық1.050–54
FҚанағаттанарлықсыз00–49

Қолданылған әдебиеттер (іріктелген тізім)

Төмендегі дереккөздер бейінді-бағдарлы оқыту, оқу жоспарларын жобалау және әдістемелік ұйымдастыру мәселелерін қамтиды.

  1. Қайыңбаев Ж.Т. Бейімді-бағдарлы оқытудың мәселелері: неге бейімді-бағдарлы оқу жүйесіне көшуіміз керек? // Открытая школа. 2006. №9. 11-б.
  2. Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005–2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы // Егемен Қазақстан. 2004. 16 қазан. 3-б.
  3. Шоқыбаев Ж. Бағдарлы дайындық мәселесін шешу жолдары // Математика мектепте. 2008. №2. 8–9-б.
  4. Қазақбаева Д.М. Бағдарлы оқытуды ұйымдастырудың үлгілері // Открытая школа. 2006. №9. 14–16-б.
  5. Қазақстан Республикасы жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты: негізгі ұғымдар. Алматы: РОНД, 2002. 88 б.
  6. Муканова С.Д. Проектирование рабочих учебных планов профильного обучения в 10–11 классах. Алматы: РОНД, 2005. 65 б.
  7. Қонақова Қ.Ө. Қазақстан Республикасы мектептерінде бағдарлы оқытуды ұйымдастыру бойынша әдістемелік ұсыныстар // Қазақстан мектебі. 2006. №1. 32 б.
  8. Нұғыманұлы И.Н., Шоқыбаев Ж.Ә., Өнербаева З.О. Математиканы оқыту әдістемесі. Алматы, 2005. 167–169-б.
  9. Жұмаділова Р. Оқытудың жаңа технологиялары // Биология, география және математика. 2002. №2. 3–5-б.
  10. Мектепте математиканы оқыту тәжірибесінен. Алматы, 1962. 9–12-б.